شناخت مسؤولیت: تفاوت میان نسخه‌ها

شناخت مسؤولیت (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۳ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۰۹:۴۴

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ، ‏۱۳ ژوئن ۲۰۲۰

جز

جایگزینی متن - ' ]]' به ' [['

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۷٬۰۲۲

ویرایش

@@ خط ۳۳: / خط ۳۳: @@
 #در کنار اینان، به‌گونه [[وجوب]] گروهی دیگر نیز می‌باید به تشکیل سازمانی بپردازند، که مسؤولیّت [[امر به معروف و نهی از منکر]] را به‌ عهده گیرد؛ چه بدون این گروه نیز [[کیان اسلام]] در اثر گناهکاری برخی از غیر مقیّدان به [[شریعت]]، دستخوش [[تحریف]] و سرانجام نابودی خواهد شد: {{متن قرآن|وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}}<ref>«و باید از میان شما گروهی باشند که (مردم را) به نیکی فرا می‌خوانند و به کار شایسته فرمان می‌دهند و از کار ناشایست باز می‌دارند و اینانند که رستگارند» سوره آل عمران، آیه ۱۰۴.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۳، ص ۴۵.</ref>.
 #پرداختن به این [[وظیفه]]، بر عهده یکایک [[مردمان]] نیز گذارده شده است. این مطلب به‌گونه‌ای است که امتیاز این اُمّت بر دیگر اُمّت‌ها، تنها در همین مسأله دانسته شده است. چه [[برتر]] بودن [[امّت اسلام]] نسبت به امّت‌های دیگر، تنها ویژه زمانی است که یکایک [[مسلمین]] به امر به‌ معروف و [[نهی از منکر]] بپردازند: {{متن قرآن|كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ}}<ref>«شما بهترین گروهی بوده‌اید که (به عنوان سرمشق) برای مردم پدیدار شده‌اید؛ به کار پسندیده فرمان می‌دهید و از (کار) ناپسند باز می‌دارید و به خداوند ایمان دارید» سوره آل عمران، آیه ۱۱۰.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۳، ص ۴۵.</ref>.
-#گذشته از آن، بر یکایک [[مسلمین]] [[واجب]] است که به دقّت در امر [[جامعه]] بنگرند، و به بررسی آن و نقد و [[انتقاد]] از چگونگی امور جاری در آن، بپردازند؛ تا معایب [[جامعه]] اندک اندک از آن رخت بندد، و [[فضائل]] و مکارم جایگزین آن شود. [[قرآن‌کریم]] از این امر، به "سفارش به نیکی‌کردن" تعبیر، و بر [[صبر]] بر آن تأکید روا داشته است: {{متن قرآن|وَالْعَصْرِ * إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ * إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ}}<ref>«سوگند به روزگار، * که آدمی در زیانمندی است* جز آنان که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته کرده‌اند و یکدیگر را به راستی پند داده‌اند و همدیگر را به شکیبایی اندرز داده‌اند» سوره عصر، آیه ۱-۳.</ref>. پُر واضح است که این نقد، نه از [[باب ]][[بدگویی]] و [[عیب‌جویی]]، که از باب ذکر [[عیوب]] برای برطرف‌کردن آن است. گویا [[اسلام]] سر آن دارد که خاصیت آیینگی آیینه در میان [[مسلمین]] رواج یابد؛ چه همان‌گونه که در [[حدیث]] آمده است-: "[[مؤمن]] آینه [[مؤمن]] است" <ref>{{متن حدیث| إِنَّ‌ الْمُؤْمِنُ مِرْآةُ الْمُؤْمِنِ‌}}؛ بحارالأنوار، ج ۷۴، ص ۲۶۸. </ref>: -، [[مؤمنان]] با بیان معایب یکدیگر، همچون آینه در پی آنند که [[عیوب]] را [[آشکار]] سازند؛ تا [[مردمان]] به برطرف‌کردن آن بپردازند؛ همان‌گونه که نظر در آینه و مشخّص شدن معایب، [[آدمی]] را به برطرف کردن آن سوق می‌دهد. پُر واضح است که [[بدگویی]] و [[عیب‌جویی]]، به [[سختی]] [[حرام]] و در شمار [[گناهان کبیره]] قرار دارد، چه در این دو فعل خاصیّت آیینگی [[مؤمن]] نسبت به [[برادر]] [[مؤمن]] خود، وجود نخواهد داشت: {{متن قرآن|وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ * الَّذِي جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُ * يَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ * كَلَّا لَيُنْبَذَنَّ فِي الْحُطَمَةِ * وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ * نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ * الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ}}<ref>«وای بر هر عیب جوی طعنه زن * آنکه مالی اندوخت و آن را شمار کرد * گمان دارد که دارایی‌اش او را جاودان خواهد کرد * چنین نیست؛ بی‌گمان در آن خرد کننده، فرو افکنده می‌شود * و تو چه دانی که آن خردکننده چیست؟ * آتش برافروخته خداوند است * که به دل‌ها راه می‌یابد» سوره همزه، آیه ۱-۷.</ref>؛ {{متن قرآن| وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ}}<ref>«و یکدیگر را به راستی پند داده‌اند و همدیگر را به شکیبایی اندرز داده‌اند» سوره عصر، آیه ۳.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۳، ص ۴۵-۴۷.</ref>.
+#گذشته از آن، بر یکایک [[مسلمین]] [[واجب]] است که به دقّت در امر [[جامعه]] بنگرند، و به بررسی آن و نقد و [[انتقاد]] از چگونگی امور جاری در آن، بپردازند؛ تا معایب [[جامعه]] اندک اندک از آن رخت بندد، و [[فضائل]] و مکارم جایگزین آن شود. [[قرآن‌کریم]] از این امر، به "سفارش به نیکی‌کردن" تعبیر، و بر [[صبر]] بر آن تأکید روا داشته است: {{متن قرآن|وَالْعَصْرِ * إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ * إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ}}<ref>«سوگند به روزگار، * که آدمی در زیانمندی است* جز آنان که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته کرده‌اند و یکدیگر را به راستی پند داده‌اند و همدیگر را به شکیبایی اندرز داده‌اند» سوره عصر، آیه ۱-۳.</ref>. پُر واضح است که این نقد، نه از [[باب]] [[بدگویی]] و [[عیب‌جویی]]، که از باب ذکر [[عیوب]] برای برطرف‌کردن آن است. گویا [[اسلام]] سر آن دارد که خاصیت آیینگی آیینه در میان [[مسلمین]] رواج یابد؛ چه همان‌گونه که در [[حدیث]] آمده است-: "[[مؤمن]] آینه [[مؤمن]] است" <ref>{{متن حدیث| إِنَّ‌ الْمُؤْمِنُ مِرْآةُ الْمُؤْمِنِ‌}}؛ بحارالأنوار، ج ۷۴، ص ۲۶۸. </ref>: -، [[مؤمنان]] با بیان معایب یکدیگر، همچون آینه در پی آنند که [[عیوب]] را [[آشکار]] سازند؛ تا [[مردمان]] به برطرف‌کردن آن بپردازند؛ همان‌گونه که نظر در آینه و مشخّص شدن معایب، [[آدمی]] را به برطرف کردن آن سوق می‌دهد. پُر واضح است که [[بدگویی]] و [[عیب‌جویی]]، به [[سختی]] [[حرام]] و در شمار [[گناهان کبیره]] قرار دارد، چه در این دو فعل خاصیّت آیینگی [[مؤمن]] نسبت به [[برادر]] [[مؤمن]] خود، وجود نخواهد داشت: {{متن قرآن|وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ * الَّذِي جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُ * يَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ * كَلَّا لَيُنْبَذَنَّ فِي الْحُطَمَةِ * وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ * نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ * الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ}}<ref>«وای بر هر عیب جوی طعنه زن * آنکه مالی اندوخت و آن را شمار کرد * گمان دارد که دارایی‌اش او را جاودان خواهد کرد * چنین نیست؛ بی‌گمان در آن خرد کننده، فرو افکنده می‌شود * و تو چه دانی که آن خردکننده چیست؟ * آتش برافروخته خداوند است * که به دل‌ها راه می‌یابد» سوره همزه، آیه ۱-۷.</ref>؛ {{متن قرآن| وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ}}<ref>«و یکدیگر را به راستی پند داده‌اند و همدیگر را به شکیبایی اندرز داده‌اند» سوره عصر، آیه ۳.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۳، ص ۴۵-۴۷.</ref>.
 #در مرحله بعد، بر [[مؤمنان]] [[واجب]] فرموده که نقدهای دیگران را پذیرا بوده، آن‌ها را به [[جان]] بشنوند و به عمل درآورند؛ بر این عمل آنان نیز ثوابی بزرگ [[وعده]] فرموده است: {{متن قرآن|فَبَشِّرْ عِبَادِ * الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولَئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُولَئِكَ هُمْ أُولُو الْأَلْبَابِ}}<ref>«پس به بندگان من مژده بده! * کسانی که گفتار را می‌شنوند آنگاه از بهترین آن پیروی می‌کنند، آنانند که خداوند راهنمایی‌شان کرده است و آنانند که خردمندند» سوره زمر، آیه ۱۷-۱۸.</ref>.
 ===مسؤولیّت در مقابل [[نفس]] خود===