بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
==[[قرآن]] [[معجزه]] جاویدان== | ==[[قرآن]] [[معجزه]] جاویدان== | ||
* [[پیامبر اسلام]]{{صل}} افزون بر داشتن معجزاتی شبیه آنچه [[پیامبران پیشین]] از آن برخوردار بودند<ref> المغنی، ص۴۰۷.</ref> از [[معجزه]] [[قرآن کریم]] نیز برخوردار بوده که اصلیترین [[معجزه]] آن [[حضرت]] است. [[معجزات]] به دو قسم [[حسی]] و [[عقلی]] تقسیم میشوند و بیشتر [[معجزات]] عرضه شده بر [[امتهای پیشین]]، مانند [[ناقه صالح]]، [[طوفان نوح]]، [[عصای موسی]] و غیره [[حسی]] و بیشتر [[معجزات]] عرضه شده بر مخاطبان [[پیامبر اسلام]]{{صل}}، مانند خبر دادن از [[غیب]] و آوردن حقایق [[علمی]] بدون [[آموختن]] از کسی، [[عقلی]] بوده است. [[قرآن کریم]] با برخورداری از امتیازی خاص، [[معجزه]] و نشانهای معرفی شده که هر دو جنبه [[حسی]] و [[عقلی]] را در خود فراهم آورده است، با این ویژگی که تا [[پایان جهان]] باقی و در دسترس همه [[بشر]] قراردارد<ref>راغب اصفهانی</ref>. <ref>مقدمة جامع التفاسیر، ص۱۰۲ـ۱۰۳؛ الاتقان، ج۱، ص۲۵۲؛ التمهید، ج۴، ص۱۸.</ref><ref>[http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/3/60.htm#f6 دائرة المعارف قرآن کریم، ج ۳، ص ۵۵۸]</ref>. | * [[پیامبر اسلام]]{{صل}} افزون بر داشتن معجزاتی شبیه آنچه [[پیامبران پیشین]] از آن برخوردار بودند<ref> المغنی، ص۴۰۷.</ref> از [[معجزه]] [[قرآن کریم]] نیز برخوردار بوده که اصلیترین [[معجزه]] آن [[حضرت]] است. [[معجزات]] به دو [[قسم]] [[حسی]] و [[عقلی]] تقسیم میشوند و بیشتر [[معجزات]] عرضه شده بر [[امتهای پیشین]]، مانند [[ناقه صالح]]، [[طوفان نوح]]، [[عصای موسی]] و غیره [[حسی]] و بیشتر [[معجزات]] عرضه شده بر مخاطبان [[پیامبر اسلام]]{{صل}}، مانند خبر دادن از [[غیب]] و آوردن حقایق [[علمی]] بدون [[آموختن]] از کسی، [[عقلی]] بوده است. [[قرآن کریم]] با برخورداری از امتیازی خاص، [[معجزه]] و نشانهای معرفی شده که هر دو جنبه [[حسی]] و [[عقلی]] را در خود فراهم آورده است، با این ویژگی که تا [[پایان جهان]] باقی و در دسترس همه [[بشر]] قراردارد<ref>راغب اصفهانی</ref>. <ref>مقدمة جامع التفاسیر، ص۱۰۲ـ۱۰۳؛ الاتقان، ج۱، ص۲۵۲؛ التمهید، ج۴، ص۱۸.</ref><ref>[http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/3/60.htm#f6 دائرة المعارف قرآن کریم، ج ۳، ص ۵۵۸]</ref>. | ||
*امتیاز دیگر این [[معجزه]] جاودان [[الهی]] آن است که در عین برخورداری از [[وصف]] [[اعجاز]]، | *امتیاز دیگر این [[معجزه]] جاودان [[الهی]] آن است که در عین برخورداری از [[وصف]] [[اعجاز]]، کتاب [[تشریع]] و مشتمل بر [[معارف]] [[وحیانی]] است، ازاینرو خود [[شاهد]] [[صدق]] خویش است و در عین حال که مدعی [[وحیانی]] بودن است [[معارف]] موجود در آن نیز [[دلیل]] بر [[وحیانی]] و [[الهی]] بودن آن است <ref>مقدمه ابنخلدون، ص۹۵؛ التمهید، ج۴، ص۱۹ـ۲۰.</ref><ref>[http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/3/60.htm#f6 دائرة المعارف قرآن کریم، ج ۳، ص ۵۵۸]</ref>. | ||
* [[قرآن کریم]] [[سند]] جاودانه درستیِ ادعای [[پیامبری]] [[پیامبر خاتم|پیامبر مکرم اسلام]] است. این [[کتاب آسمانی]] [[برتر]] از سایر [[معجزات]] [[انبیا]] است؛ زیرا از یک طرف با [[روح]] و [[اندیشه]] ایشان سر و کار دارد و از طرف دیگر، جاودانه و همیشگی است. علاوه بر این، از ابتدای [[نزول]] تاکنون همه را [[دعوت]] به [[مبارزه]] و هماوردی و به اصطلاح "[[تحدی]]" کرده است و تا عصر حاضر همه از آوردن نمونهای از آن عاجز ماندهاند. این [[دعوت]] به [[مبارزه]]، در چند مورد صریحاً در [[قرآن]] آمده است از جمله: {{متن قرآن|قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَن يَأْتُواْ بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لاَ يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا }}<ref> بگو اگر تمام جهانیان اجتماع کنند که مانند قرآن بیاورند نمیتوانند اگرچه با یکدیگر نهایت همکاری و همفکری را داشته باشند؛ سوره اسراء، آیه:۸۸.</ref><ref>[[محمد تقی سبحانی|سبحانی، محمد تقی]] و [[رضا برنجکار|برنجکار، رضا]]، [[معارف و عقاید ۱ (کتاب)|معارف و عقاید]]، ج۱، ص۲۱۱ - ۲۲۰.</ref>. | * [[قرآن کریم]] [[سند]] جاودانه درستیِ ادعای [[پیامبری]] [[پیامبر خاتم|پیامبر مکرم اسلام]] است. این [[کتاب آسمانی]] [[برتر]] از سایر [[معجزات]] [[انبیا]] است؛ زیرا از یک طرف با [[روح]] و [[اندیشه]] ایشان سر و کار دارد و از طرف دیگر، جاودانه و همیشگی است. علاوه بر این، از ابتدای [[نزول]] تاکنون همه را [[دعوت]] به [[مبارزه]] و هماوردی و به اصطلاح "[[تحدی]]" کرده است و تا عصر حاضر همه از آوردن نمونهای از آن عاجز ماندهاند. این [[دعوت]] به [[مبارزه]]، در چند مورد صریحاً در [[قرآن]] آمده است از جمله: {{متن قرآن|قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَن يَأْتُواْ بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لاَ يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا }}<ref> بگو اگر تمام جهانیان اجتماع کنند که مانند قرآن بیاورند نمیتوانند اگرچه با یکدیگر نهایت همکاری و همفکری را داشته باشند؛ سوره اسراء، آیه:۸۸.</ref><ref>[[محمد تقی سبحانی|سبحانی، محمد تقی]] و [[رضا برنجکار|برنجکار، رضا]]، [[معارف و عقاید ۱ (کتاب)|معارف و عقاید]]، ج۱، ص۲۱۱ - ۲۲۰.</ref>. | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
'''مفهوم [[معجزه]]''': [[معجزه]] را میتوان اینچنین تعریف کرد: [[معجزه]] یعنی [[بینه]] و آیت [[الهی]] که برای [[اثبات]] یک [[مأموریت الهی]] صورت میگیرد و بهاصطلاح مقرون به [[تحدی]] است، منظوری [[الهی]] از او در کار است، این است که محدود است به شرایط خاص<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۳۵ ص ۴۲۷</ref> به عبارت دیگر: در تعریف [[معجزه]] اینجور باید بگوییم که [[معجزه]] آن کار و اثری است که از [[پیغمبری]] بهعنوان [[تحدی]]- یعنی برای [[اثبات]] مدعای خودش- آورده بشود و نشانهای بشری است بهطورکلی<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۳۵ ص ۴۲۷</ref> بر اساس این تعریف، [[معجزه]] دارای چهار رکن اساسی است که عبارتاند از: | '''مفهوم [[معجزه]]''': [[معجزه]] را میتوان اینچنین تعریف کرد: [[معجزه]] یعنی [[بینه]] و آیت [[الهی]] که برای [[اثبات]] یک [[مأموریت الهی]] صورت میگیرد و بهاصطلاح مقرون به [[تحدی]] است، منظوری [[الهی]] از او در کار است، این است که محدود است به شرایط خاص<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۳۵ ص ۴۲۷</ref> به عبارت دیگر: در تعریف [[معجزه]] اینجور باید بگوییم که [[معجزه]] آن کار و اثری است که از [[پیغمبری]] بهعنوان [[تحدی]]- یعنی برای [[اثبات]] مدعای خودش- آورده بشود و نشانهای بشری است بهطورکلی<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۳۵ ص ۴۲۷</ref> بر اساس این تعریف، [[معجزه]] دارای چهار رکن اساسی است که عبارتاند از: | ||
# [[معجزه]] آیت و نشانه [[الهی]] است. مقصود از آیت [[الهی]] بودن یعنی کاری که با نمایاندن [[قدرت خداوند]] به [[مردم]] همراه است که از این رکن در تعریفهای [[متکلمان]] [[مسلمان]] با قید "[[خارق عادت]]" یاد شده است. | # [[معجزه]] آیت و [[نشانه]] [[الهی]] است. مقصود از آیت [[الهی]] بودن یعنی کاری که با نمایاندن [[قدرت خداوند]] به [[مردم]] همراه است که از این رکن در تعریفهای [[متکلمان]] [[مسلمان]] با قید "[[خارق عادت]]" یاد شده است. | ||
# [[معجزه]] اثباتگر [[مأموریت الهی]] است. گاهی از [[مأموریت الهی]] با عنوان "منصبی از [[مناصب]] [[الهی]]" یاد میشود که مقصود از آن [[مقام رسالت]] و [[نبوت]] است؛ زیرا [[رسول]] یا [[نبی]] از سوی [[خداوند]] [[مأموریت]] [[ابلاغ]] پیامها و دستوراتی است. | # [[معجزه]] اثباتگر [[مأموریت الهی]] است. گاهی از [[مأموریت الهی]] با عنوان "منصبی از [[مناصب]] [[الهی]]" یاد میشود که مقصود از آن [[مقام رسالت]] و [[نبوت]] است؛ زیرا [[رسول]] یا [[نبی]] از سوی [[خداوند]] [[مأموریت]] [[ابلاغ]] پیامها و دستوراتی است. | ||
# [[معجزه]] همراه با [[تحدی]] و هم آوردطلبی است. یعنی هماره در [[معجزه]] از [[مردم]] خواسته میشود اگر در [[صداقت]] و [[رسالت]] و ادعای [[اعجاز]] تردید دارند، میتوانند چیزی همسان با [[معجزه]] را ارائه کنند. | # [[معجزه]] همراه با [[تحدی]] و هم آوردطلبی است. یعنی هماره در [[معجزه]] از [[مردم]] خواسته میشود اگر در [[صداقت]] و [[رسالت]] و ادعای [[اعجاز]] [[تردید]] دارند، میتوانند چیزی همسان با [[معجزه]] را ارائه کنند. | ||
# [[معجزه]] محدود به شرایط خاص است. مقصود از شرایط خاص آن است که [[پیامبران]] در منشی حکیمانه آنجا که واقعاً جای [[اثبات]] [[رسالت]] و [[نبوت]] بوده و [[ضرورت]] داشت برای [[اثبات]] این [[منصب]] [[معجزه]] ارائه شود، بنا به [[اذن]] و [[فرمان الهی]] معجزاتی را متناسب با شرایط زمان ارائه میکردند و چنان نبود که طبق دلخواه [[مردم]]، به درخواستها و فزونطلبیهای آنان یکسره پاسخ مثبت داده معجزاتی را ارائه کنند. بدینجهت [[قرآن]] تأکید میکند که [[پیامبر خاتم|رسول اکرم]]{{صل}} در برابر درخواستهای مکرر [[مشرکان]] برای ارائه معجزاتی همچون جاری ساختن چشمه، برخورداری از خانهای از طلا و نقره و... به آنان پاسخ منفی داده و اعلام کرده که جز انجام درخواست و [[اراده الهی]] کاری از او ساخته نیست<ref>اسراء، آیات ۹۷-۹۳</ref> از سویی دیگر باید همصدا با دیگر [[اندیشوران]] میان [[معجزه]] و [[کرامت]] تفاوت قائل شد و باید بگوییم که [[کرامت]] از دو جهت با [[معجزه]] متفاوت است: [[کرامت]] همراه با ادعای [[مأموریت الهی]] نیست؛ [[کرامت]] مشروط به شرایط خاص هم نیست. یعنی یک شخص بنا به [[قدرت روحی]]، [[معنوی]] و [[نفسانی]] خود میتواند کارهای خارقالعادهای در سطوح مختلف ارائه کند. بر این اساس: [[کرامت]] یک امر [[خارقالعاده]] است که صرفاً اثر [[قوت روح]] و [[قداست]] [[نفسانی]] یک [[انسان کامل]] یا نیمهکامل است و برای ### [[313]]### منظور [[الهی]] خاصی نیست. اینچنین امری فراوان رخ میدهد و حتی میتوان گفت یک امر عادی است و مشروط به شرطی نیست. [[معجزه]] [[زبان]] [[خدا]] است که شخصی را [[تأیید]] میکند، ولی [[کرامت]] چنین زبانی نیست.<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[نبوت ۱(کتاب)|نبوت]]، مجموعه آثار، ج ۴، ص ۵۶۲.</ref><ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[چلچراغ حکمت ج۲۲ (کتاب)|قرآنشناسی، چلچراغ حکمت ج۲۲]]، ص ۴۷ تا ۶۲.</ref>. | # [[معجزه]] محدود به شرایط خاص است. مقصود از شرایط خاص آن است که [[پیامبران]] در منشی حکیمانه آنجا که واقعاً جای [[اثبات]] [[رسالت]] و [[نبوت]] بوده و [[ضرورت]] داشت برای [[اثبات]] این [[منصب]] [[معجزه]] ارائه شود، بنا به [[اذن]] و [[فرمان الهی]] معجزاتی را متناسب با شرایط زمان ارائه میکردند و چنان نبود که طبق دلخواه [[مردم]]، به درخواستها و فزونطلبیهای آنان یکسره پاسخ مثبت داده معجزاتی را ارائه کنند. بدینجهت [[قرآن]] تأکید میکند که [[پیامبر خاتم|رسول اکرم]]{{صل}} در برابر درخواستهای مکرر [[مشرکان]] برای ارائه معجزاتی همچون جاری ساختن چشمه، برخورداری از خانهای از طلا و نقره و... به آنان پاسخ منفی داده و اعلام کرده که جز انجام درخواست و [[اراده الهی]] کاری از او ساخته نیست<ref>اسراء، آیات ۹۷-۹۳</ref> از سویی دیگر باید همصدا با دیگر [[اندیشوران]] میان [[معجزه]] و [[کرامت]] تفاوت قائل شد و باید بگوییم که [[کرامت]] از دو جهت با [[معجزه]] متفاوت است: [[کرامت]] همراه با ادعای [[مأموریت الهی]] نیست؛ [[کرامت]] مشروط به شرایط خاص هم نیست. یعنی یک شخص بنا به [[قدرت روحی]]، [[معنوی]] و [[نفسانی]] خود میتواند کارهای خارقالعادهای در سطوح مختلف ارائه کند. بر این اساس: [[کرامت]] یک امر [[خارقالعاده]] است که صرفاً اثر [[قوت روح]] و [[قداست]] [[نفسانی]] یک [[انسان کامل]] یا نیمهکامل است و برای ### [[313]]### منظور [[الهی]] خاصی نیست. اینچنین امری فراوان رخ میدهد و حتی میتوان گفت یک امر عادی است و مشروط به شرطی نیست. [[معجزه]] [[زبان]] [[خدا]] است که شخصی را [[تأیید]] میکند، ولی [[کرامت]] چنین زبانی نیست.<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[نبوت ۱(کتاب)|نبوت]]، مجموعه آثار، ج ۴، ص ۵۶۲.</ref><ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[چلچراغ حکمت ج۲۲ (کتاب)|قرآنشناسی، چلچراغ حکمت ج۲۲]]، ص ۴۷ تا ۶۲.</ref>. | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
==راههای تشخیص [[اعجاز قرآن]]== | ==راههای تشخیص [[اعجاز قرآن]]== | ||
#تشخیص مستقیم که برای یک عربزبان یا فرد متخصص مقدور است. | #تشخیص مستقیم که برای یک عربزبان یا فرد متخصص مقدور است. | ||
#تشخیص غیرمستقیم؛ از آنجا که اولاً، [[انگیزه]] مقابله با [[قرآن]] بسیار بوده و ثانیاً، [[خداوند]] آوردن حتی سورهای همانند [[قرآن]] را کافی دانسته و ثالثاً، [[خدای متعال]] فرمود: همه جهانیان "[[جن]] و [[انس]]" [[یاری]] یکدیگر کنند و رابعاً، کتابی به این [[عظمت]] توسط فردی [[ | #تشخیص غیرمستقیم؛ از آنجا که اولاً، [[انگیزه]] مقابله با [[قرآن]] بسیار بوده و ثانیاً، [[خداوند]] آوردن حتی سورهای همانند [[قرآن]] را کافی دانسته و ثالثاً، [[خدای متعال]] فرمود: همه جهانیان "[[جن]] و [[انس]]" [[یاری]] یکدیگر کنند و رابعاً، کتابی به این [[عظمت]] توسط فردی ### [[313]]### عرضه شده، تشخیص [[معجزه]] بودن آن برای افراد عادی غیر متخصص نیز، [[یقینی]] خواهد بود<ref>ر.ک. [[عبدالحسین خسروپناه|خسروپناه، عبدالحسین]]، [[کلام نوین اسلامی (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ص ۱۹۴.</ref>. | ||
==[[اثبات اعجاز قرآن]]== | ==[[اثبات اعجاز قرآن]]== | ||