نظام: تفاوت میان نسخهها
←نظاممندی اسلام
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
==[[نظاممندی اسلام]]== | ==[[نظاممندی اسلام]]== | ||
*در [[اسلام]] هر یک از فرایض دارای یک نظام کامل است مثلاً: در نماز هماهنگی کامل در اجزای آن ملاحظه میشود که عبارت از: لزوم | *در [[اسلام]] هر یک از [[فرایض]] دارای یک [[نظام]] کامل است مثلاً: در نماز هماهنگی کامل در اجزای آن ملاحظه میشود که عبارت از: [[لزوم]] [[نظافت]]، [[وحدت]] با جماعت، خدا محوری، [[نظم]]، وقتشناسی، [[دست]]گیری از دیگران، [[مخالفت]] با [[شیطان]]، [[آرامش]] و پاکی از [[گناه]] است. در [[حج]] که یکی از عبادات دسته جمعی است [[نظم]] و هماهنگی در آن کاملاً مشهود است، نظیر [[نظافت]] در [[احرام]]، [[شیطان]] ستیزی، [[وحدت]]گرایی (در [[لباس]]، شعار، مکان) و وقتشناسی. در [[روزه]] نیز [[وحدت]] زمانی، [[عدالتخواهی]]، رسیدگی به فقرت و [[همدردی]] را ملاحظه میکند. | ||
*در [[قرآن]] کریم از اینکه کسانی به خود اجازه دهند به برخی از دستورات دین که مطابق میل آنهاست عمل کنند و برخی دیگر را کنار بگذارند سخت انتقاد کرده و فرموده: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَيُرِيدُونَ أَن يُفَرِّقُواْ بَيْنَ اللَّهِ وَرُسُلِهِ وَيَقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَكْفُرُ بِبَعْضٍ وَيُرِيدُونَ أَن يَتَّخِذُواْ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلاً}}<ref>«کسانى که به خدا و پیامبرانش کفر میورزند مىگویند ما به بعضى ایمان داریم و بعضى را انکار مىیکنیم ومىخواهند میان این [دو] راهى براى خود اختیار | *در [[قرآن]] [[کریم]] از اینکه کسانی به خود اجازه دهند به برخی از [[دستورات]] [[دین]] که مطابق میل آنهاست عمل کنند و برخی دیگر را کنار بگذارند سخت انتقاد کرده و فرموده: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَيُرِيدُونَ أَن يُفَرِّقُواْ بَيْنَ اللَّهِ وَرُسُلِهِ وَيَقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَكْفُرُ بِبَعْضٍ وَيُرِيدُونَ أَن يَتَّخِذُواْ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلاً}}<ref>«کسانى که به خدا و پیامبرانش کفر میورزند مىگویند ما به بعضى ایمان داریم و بعضى را انکار مىیکنیم ومىخواهند میان این [دو] راهى براى خود اختیار کنند». سورۀ نساء، آیۀ ۱۵۰</ref> این امر حکایت میکند، کسانی که نظاممندی [[دین]] و [[یکپارچگی]] همه احکام را باور ندارند هر چند که برخی از [[احکام]] را [[باور]] داشته باشند، کافرند.<ref>[[سید حسین تقوی|تقوی، سید حسین]]، [[تبیین مدل مدیریت نظاممند نبوی (مقاله)|تبیین مدل مدیریت نظاممند نبوی]]، [[پژوهشهای اعتقادی کلامی (نشریه)|پژوهشهای اعتقادی کلامی]]، ش ۸، ص ۵۲</ref> | ||
===[[نظاممندی دستورات اسلام]]=== | ===[[نظاممندی دستورات اسلام]]=== | ||
*نمونه اول: با معرفت دینی به عبودیت و با عبودیت به جامعه دینی میرسیم، معرفت دینی انسان را به عبودیت خدا و نفی عبودیت دیگران میرساند. عبودیت به معنای بندگی کردن، کنترل محرکها و نظارت بر حرکتها را میخواهد که نباید جز خدا محرکی داشته باشی و نباید حرکتی که منجر به رشد تو نمیشود، انجام دهی. این عبودیت بر انگیزههای طبیعی و غریزی و جمعی تأثیر میگذارد و عادتها را کنترل میکند و عادتهای جدید و اعمال تازه را پایهریزی میکند. عبودیت بر روابط انسان با خویش، اشیاء و افراد تأثیر میگذارد و آنها را جهت میدهد و این روابط به جامعه دینی منتهی میشود. عبودیت گذشته از انگیزههای درونی، آرمانها و اهداف، روابط و ارزشهای جدید را می سازد سپس به جمع راه مییابد و روابط اجتماع را بر | *نمونه اول: با [[معرفت دینی]] به عبودیت و با [[عبودیت]] به [[جامعه دینی]] میرسیم، معرفت دینی انسان را به عبودیت [[خدا]] و [[نفی]] [[عبودیت]] دیگران میرساند. [[عبودیت]] به معنای [[بندگی]] کردن، کنترل محرکها و [[نظارت]] بر حرکتها را میخواهد که نباید جز [[خدا]] محرکی داشته باشی و نباید حرکتی که منجر به [[رشد]] تو نمیشود، انجام دهی. این [[عبودیت]] بر انگیزههای طبیعی و غریزی و جمعی تأثیر میگذارد و عادتها را کنترل میکند و عادتهای جدید و اعمال تازه را پایهریزی میکند. [[عبودیت]] بر [[روابط]] [[انسان]] با خویش، اشیاء و افراد تأثیر میگذارد و آنها را جهت میدهد و این [[روابط]] به [[جامعه دینی]] منتهی میشود. عبودیت گذشته از انگیزههای درونی، [[آرمانها]] و اهداف، [[روابط]] و ارزشهای جدید را می سازد سپس به جمع راه مییابد و [[روابط]] [[اجتماع]] را بر اساس، [[عدل]] و [[احسان]] [[استوار]] میسازد: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ}}<ref>سورۀ نحل، آیۀ ۹۰</ref> و همین است که [[خداوند]] پس از {{متن قرآن|لاَ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللَّهَ}} میفرماید: {{متن قرآن|وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ}}<ref>سورۀ بقره، آیۀ ۸۳</ref><ref>صفایی، علی، دین و نظامسازی</ref>. <ref>[[سید حسین تقوی|تقوی، سید حسین]]، [[تبیین مدل مدیریت نظاممند نبوی (مقاله)|تبیین مدل مدیریت نظاممند نبوی]]، [[پژوهشهای اعتقادی کلامی (نشریه)|پژوهشهای اعتقادی کلامی]]، ش ۸، ص ۵۲</ref> | ||
*نمونه دوم: اقبال لاهوری مینویسد: "هدف اساسی قرآن بیدار کردن عالیترین آگاهی آدمی است تا روابط چند جانبه خود را با خدا و جهان فهم کند". مسئله [[اسلام]] در نتیجۀ مبارزه دو جانبه و در عین حال جاذبۀ دو جانبهای طرح شد که دو نیروی دین و تمدن عوامل آن بودند. همین مسئله در دوران نخستین مسیحیت نیز پیدا شده بود. نقطه اساسی در دین | *نمونه دوم: [[اقبال]] لاهوری مینویسد: "[[هدف]] اساسی [[قرآن]] بیدار کردن عالیترین [[آگاهی]] [[آدمی]] است تا [[روابط]] چند جانبه خود را با [[خدا]] و [[جهان]] [[فهم]] کند". مسئله [[اسلام]] در نتیجۀ [[مبارزه]] دو جانبه و در عین حال جاذبۀ دو جانبهای طرح شد که دو نیروی [[دین]] و [[تمدن]] عوامل آن بودند. همین مسئله در دوران نخستین مسیحیت نیز پیدا شده بود. نقطه اساسی در [[دین مسیحیت]]، یافتن یک پایۀ مستقلی برای [[زندگی]] [[نفسانی]] است که به گفته مؤسس این [[دین]]، بتواند تعالی پیدا کند، و این تعالی در نتیجه تأثیر نیروهای جهانی خارج از نفس نباشد، بلکه در نتیجه اکتشاف [[جهان]] تازهای در داخل نفس باشد، [[اسلام]] کاملاً با این [[بینش درونی]] موافق است و آن را با [[بصیرت]] دیگری تکمیل میکند، و آن اینکه روشنی [[جهان]] تازهای که به این صورت [[کشف]] شده چیزی بیرون از عالم ماده نیست بلکه در سراسر آن [[نفوذ]] و جریان دارد.<ref>[[سید حسین تقوی|تقوی، سید حسین]]، [[تبیین مدل مدیریت نظاممند نبوی (مقاله)|تبیین مدل مدیریت نظاممند نبوی]]، [[پژوهشهای اعتقادی کلامی (نشریه)|پژوهشهای اعتقادی کلامی]]، ش ۸، ص ۵۲</ref> | ||
*در | *در [[اسلام]]، [[فکری]] و واقعی، یا [[معنوی]] و مادی، دو نیروی [[مخالف]] نیستند که با هم سازگار نباشند. [[حیات]] جزء [[معنوی]] در این نیست که [[آدمی]] از جزء مادی و واقعی [[قطع]] علاقه کامل کند که این خود سبب [[خرد]] کردن کلیت اساسی [[زندگی]] و تبدیل آن به تعارضات دردناک میشود، بلکه در این است که جزء [[معنوی]] پیوسته در آن بکوشد که جزء مادی را بدان منظور در [[خدمت]] خود بگیرد که سر انجام آن را جذب کند و به صورت خود در آورد و تمام وجود آن را [[نورانی]] سازد. [[تعارض]] حاد میان شخص و شئ و میان عوامل ریاضی در خارج و عامل زیست شناختی در داخل، چیزی است که در [[مسیحیت]] اثر گذاشته بود. ولی [[اسلام]] با نظری به این [[تعارض]] مینگرد که میخواهد آن را از میان بردارد<ref>اقبال لاهوری، محمد، احیای فکر دینی در اسلام</ref>. <ref>[[سید حسین تقوی|تقوی، سید حسین]]، [[تبیین مدل مدیریت نظاممند نبوی (مقاله)|تبیین مدل مدیریت نظاممند نبوی]]، [[پژوهشهای اعتقادی کلامی (نشریه)|پژوهشهای اعتقادی کلامی]]، ش ۸، ص ۵۳.</ref> | ||
==مبنای قرآنی نظام سازی== | ==مبنای قرآنی نظام سازی== | ||