دلیل عقلی بر وجود امام مهدی چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (انتقال از رده:پرسشهای مهدویت به رده:پرسمان مهدویت ردهانبوه) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
==عبارتهای دیگری از این پرسش== | ==عبارتهای دیگری از این پرسش== | ||
* چه برهانهای عقلی بر وجود امام مهدی میتوان اقامه کرد؟ | * چه برهانهای عقلی بر وجود امام مهدی میتوان اقامه کرد؟ | ||
== پاسخ | |||
==پاسخ جامع اجمالی== | |||
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> | |||
<div style="border-right-style: solid; border-right-color: #FFCC33; background-color: #FFF1B9; font-size: 100%;">* ''<sub>پاسخ جامع به این پرسش، برگرفته از تمامی پاسخها ودیدگاههای متفرقه اندیشمندان و نویسندگانی است که تصویر و متن سخنان آنان در ذیل دیده میشود:</sub>''</div> | |||
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> | |||
{| style="text-align: center; background-color:##fff; width:40%; border-radius:0px; align:left !important; margin:left" | |||
|- | |||
|[[پرونده:13681056.jpg|75px|link=سید جعفر موسوینسب]]||[[پرونده:152277.jpg|75px|link=محمود ملکی راد]]||[[پرونده:13681144.jpg|75px|link=علی رضا امامی میبدی]]||[[پرونده:1368303.jpg|65px|link=پژوهشگران مؤسسه آینده روشن]] | |||
|- | |||
|<sub>[[سید جعفر موسوینسب|موسوینسب]]</sub>||<sub>[[محمود ملکی راد|ملکی راد]]</sub>||<sub>[[علی رضا امامی میبدی|امامی میبدی]]</sub>||<sub>پژوهشگران مؤسسه آینده روشن</sub> | |||
|- | |||
|} | |||
===[[امامت]] و [[دلیل عقلی]]=== | |||
*مسأله [[امامت]] یکی از مسائل [[علم کلام]] است که در اثبات آن باید از [[ادله عقلی]] استفاده شود، اما سؤال از [[تولد]]، [[زندگی]] و... [[امام]] جزء مسائلی است که [[عقل]] با استفاده از [[نقل]] به [[تحقیق]] در آنها میپردازد. [[وجود امام مهدی]]{{ع}} با [[روایات]] بسیاراثبات شده است؛ بنابراین وجود [[احادیث]] کثیر در [[دین اسلام]] و حتی در سایر [[ادیان]] بر [[وجود امام مهدی]]{{ع}} مستند به [[ادله عقلی]] هستند<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوینسب|موسوینسب، سید جعفر]] ، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۹۱ـ ۹۵.</ref>. | |||
===برخی [[دلایل عقلی]] بر [[وجود امام مهدی]]{{ع}}=== | |||
*برخی از [[دلایل عقلی]] بر [[وجود امام مهدی]]{{ع}} از نظر [[متکلمین]] [[شیعه]] عبارتاند از: | |||
#[[برهان علت غایی]]: تحققبخشی [[غایت]] [[خلقت انسان]] در [[توحید]] تبلور مییابد و در گرو آن است که همواره در میان [[بشر]]، راهنمایان [[معصوم]] و برگزیدهای از جانب [[خداوند]] وجود داشته باشند و مصداق این [[هادیان الهی]]، [[پیامبران]] و [[انبیاء الهی]]{{ع}} هستند و از آنجا که باب [[نبوت]] با [[بعثت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} بسته شده است، پس [[هادیان الهی]] پس از ایشان همان [[امامان معصوم]]{{ع}} هستند و آخرین [[هادی]]، [[امام مهدی]]{{ع}} است<ref>ر.ک: [[علی رضا امامی میبدی|امامی میبدی، علی رضا]]، [[آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی (کتاب)|آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی]]، ص ۳۱ ـ ۴۷.</ref>. | |||
#[[برهان]] [[هدایت باطنی]]: [[ انسان]] غیر از [[حیات]] مادی [[دنیوی]] که از میان خواهد رفت، دارای [[حیات]] دیگری نیز هست که "[[حیات]] [[معنوی]]" نامیده میشود و برای رسیدن به [[حیات]] [[معنوی]] براساس آموزههای [[قرآنی]]: {{متن قرآن|أَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ}}<ref>«و آیا (داستان) آن کس که (به دل) مرده بود و زندهاش کردیم و برای او فروغی پدید آوردیم که با آن در میان مردم راه میرود» سوره انعام، آیه ۱۲۲.</ref> باید [[امام]] [[معصوم]] و [[پیشوایی]] وجود داشته باشد تا [[انسانها]] را [[هدایت]] کند و [[زمین]] بدون [[انسان کامل]] مانند [[جسم]] بدون [[روح]] است و اینکه [[ریاست]] با اوست مقصود [[حکومت]] ظاهری او نیست بلکه گاهی در نهایت پنهانی به سر میبرد و این [[امام]] همان کسی است که [[مردم]] او را [[قطب]] مینامند. [[ریاست]] [[جامعه]] با این [[انسان]] است اگرچه نشانی از او در دست نباشد<ref>شیخ اشراق، حکمة الاشراق، ج ۱، ص ۱۱ ـ ۱۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوینسب|موسوینسب، سید جعفر]] ، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۹۱ـ ۹۵؛ [[علی رضا امامی میبدی|امامی میبدی، علی رضا]]، [[آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی (کتاب)|آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی]]، ص ۳۱ ـ ۴۷.</ref> | |||
#[[برهان لطف]]: [[متکلمان]]، [[لطف]] را بر [[خداوند]] [[واجب]] میدانند زیرا او [[بندگان]] خود را [[عبث]] و بیهوده نیافریده و راه رسیدن به [[هدف]] را برای ایشان فراهم میسازد ([[قاعده لطف]]) این قاعده ایجاب میکند در میان [[جامعه]] امامی باشد تا محور [[حق]] بوده و [[جامعه]] را از خطای مطلق بازدارد<ref>علی اصغر رضوانی، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص ۲۶۷.</ref> و آنان را به [[سعادت]] [[حقیقی]] [[هدایت]] کند<ref>ر.ک: [[مهدویت پرسشها و پاسخها (کتاب)|مهدویت پرسشها و پاسخها]]، ص ۳۴، ۱۲۰.</ref>. | |||
#[[برهان حفظ شریعت]]: یکی دیگر از [[براهین]] مشهور "[[برهان حفظ شریعت]]" است. [[برهان حفظ شریعت]] ناظر به [[استمرار هدایت]] و بقاء آن است. | |||
#[[برهان فطرت]]: [[ انسان]] با نهاد خدادادی خود [[درک]] میکند هرگز [[جامعه]] بدون [[سرپرست]] و [[زمامداری]] که چرخ [[جامعه]] را به کار اندازد و هر یک از اجزای [[جامعه]] را به وظیفۀ [[اجتماعی]] خود وادارد، نمیتواند به بقای خود ادامه دهد و در کمترین وقتی اجزای آن [[جامعه]] متلاشی شده وضع عمومیش به [[هرج و مرج]] گرفتار خواهد شد<ref>ر.ک: [[علی رضا امامی میبدی|امامی میبدی، علی رضا]]، [[آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی (کتاب)|آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی]]، ص ۳۱ ـ ۴۷.</ref>. | |||
#محال بودن منع دائمی یا اکثری از راه [[ظلم و ستم]]: بر اساس [[دلیل عقلی]]، منع [[انسان]] در تمام [[عمر]] یا در اکثر عمرش تحت [[ظلم و ستم]] بودن محال است بنابراین باید روزگاری فرا رسد که [[ظلم و ستم]] با همۀ انواعش از [[جامعۀ بشری]] رخت بربندد و روزگار [[عدل و داد]] از راه برسد و آن روزگار همان عصر طلایی [[ظهور منجی موعود]] و [[حکومت جهانی امام مهدی]]{{ع}} است<ref>ر.ک: [[محمود ملکی راد|ملکی راد، محمود]]، [[خانواده و زمینهسازی ظهور (کتاب)|خانواده و زمینهسازی ظهور]]، ص ۱۷۸ـ۱۸۲.</ref>. | |||
#محال بودن منع دائمی یا اکثری از راه استخدام شهوات نسبت به [[عقل]]: [[ حکمت]] وجود [[عقل]] در [[انسان]]، ایجاد تعدیل در قوای مختلف [[انسانی]] و تشخیص خوبی و [[بدی]] [[افعال]] است؛ اما تا به امروز [[عقل]] نتوانسته در [[جایگاه]] اصلی خود بنشیند و به کار واقعیاش که [[تدبیر]] و [[فرماندهی]] وجود [[انسان]] است به طور کامل بپردازد؛ زیرا همواره در [[خدمت]] شهوات و قوای [[نفسانی]] بوده و آنرا از مسیر طبیعیاش باز داشته است و این برخلاف اقتضای طبیعی [[عقل]] در وجود [[انسان]] است؛ پس باید روزی فرا رسد تا [[عقل]] [[بشر]] از [[اسارت]] و [[بردگی]] قوای [[نفسانی]] [[نجات]] یابد و [[رسالت]] خویش را به نحو اتم به انجام رساند؛ بنابراین [[عصر ظهور]]، عصر [[عقلانیت]] و [[حاکمیت]] ارزشهای [[عقلانی]] و [[انسانی]] است. [[مردم]] در سایۀ [[رشد]] و کمال [[عقلانی]] به [[سعادت]] خواهند رسید. [[امام باقر]] {{ع}} فرمودند: «چون [[قائم]] ما [[قیام]] کند [[خداوند]] [[دست]] رحمتش را بر سر [[بندگان]] گذارد پس عقولشان را جمع کند و تا [[پیروی]] [[هوس]] نکنند و با یک دیگر [[اختلاف]] نورزند و در نتیجه خردشان کامل شود، [[متانت]] و خود نگهداریشان کامل شود»<ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ: إِذَا قَامَ قَائِمُنَا وَضَعَ اللَّهُ یَدَهُ عَلَی رُءُوسِ الْعِبَادِ فَجَمَعَ بِهَا عُقُولَهُمْ وَ کَمَلَتْ بِهِ أَحْلَامُهُمْ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۲۵؛ </ref>.<ref>ر.ک: [[محمود ملکی راد|ملکی راد، محمود]]، [[خانواده و زمینهسازی ظهور (کتاب)|خانواده و زمینهسازی ظهور]]، ص ۱۷۸ـ۱۸۲.</ref> | |||
#فلسفۀ [[تاریخ]] و [[هدفمندی]] آن در پرتو [[ظهور منجی موعود]]: [[ظهور منجی موعود]]، سرمنزل متعالی و متکامل [[تاریخ]] بشری است، بر این اساس این معناداری [[تاریخ]] در [[فکر]] و [[ذهن]] [[بشر]] سایه انداخته و او را متوجه فرجام متعالی [[تاریخ]] ساخته است. این ایده در دورانی از [[تاریخ]] به کمال و تمام تحقق خواهد یافت و آن "عصر [[ظهور منجی موعود]]" است؛ پس معناداری [[تاریخ]] و [[کشف]] [[غایت]] و [[هدف]] آن میتواند منشأ توجه [[انسانها]] به [[ظهور]] [[مصلح بزرگ]] باشد<ref>ر.ک: [[محمود ملکی راد|ملکی راد، محمود]]، [[خانواده و زمینهسازی ظهور (کتاب)|خانواده و زمینهسازی ظهور]]، ص ۱۷۸ـ۱۸۲.</ref>. | |||
==پاسخها ودیدگاههای متفرقه== | |||
{{یادآوری پاسخ}} | |||
{{جمع شدن|۱. حجت الاسلام و المسلمین موسوینسب؛}} | |||
[[پرونده:13681056.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[سید جعفر موسوینسب]]]] | [[پرونده:13681056.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[سید جعفر موسوینسب]]]] | ||
::::::حجت الاسلام و المسلمین '''[[سید جعفر موسوینسب]]'''، در کتاب ''«[[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]»'' در اینباره گفته است: | ::::::حجت الاسلام و المسلمین '''[[سید جعفر موسوینسب]]'''، در کتاب ''«[[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]»'' در اینباره گفته است: | ||
| خط ۲۹: | خط ۵۸: | ||
::::::بنابراین اصل [[امامت]] و این که در هر زمان باید [[امام]] [[معصوم]] باشد تا [[حجت خداوند]] بر روی [[زمین]] باشد، محتاج [[دلیل عقلی]] است، ولی اینکه آیا [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} به [[دنیا]] آمده و [[فرزند]] کیست یا [[القاب]] و اسماء ایشان چیست، محتاج [[دلیل نقلی]] است و [[عقل]] اقتضا میکند که از [[دلیل نقلی]] استفاده کنیم و چون وجود [[امام مهدی]] {{ع}} با [[ادله]] [[نقلی]] [[متواتر]] اثبات شده است و متواترات یکی از بدیهیات است، بنابراین میتوان گفت که وجود [[احادیث متواتر]] در [[دین]] [[اسلام]] و حتی در سایر [[ادیان]] بر وجود [[امام مهدی]] {{ع}} و اذهان مورّخین و علمای [[شیعه]] و [[سنّی]] بر تولّد آن [[حضرت]] در قرن سوّم همگی دلائلی هستند که مستند به [[ادله عقلی]] میباشند. در ذیل به یک [[روایت]] اشاره میشود تا نمونهای از صدها [[روایت]] باشد. | ::::::بنابراین اصل [[امامت]] و این که در هر زمان باید [[امام]] [[معصوم]] باشد تا [[حجت خداوند]] بر روی [[زمین]] باشد، محتاج [[دلیل عقلی]] است، ولی اینکه آیا [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} به [[دنیا]] آمده و [[فرزند]] کیست یا [[القاب]] و اسماء ایشان چیست، محتاج [[دلیل نقلی]] است و [[عقل]] اقتضا میکند که از [[دلیل نقلی]] استفاده کنیم و چون وجود [[امام مهدی]] {{ع}} با [[ادله]] [[نقلی]] [[متواتر]] اثبات شده است و متواترات یکی از بدیهیات است، بنابراین میتوان گفت که وجود [[احادیث متواتر]] در [[دین]] [[اسلام]] و حتی در سایر [[ادیان]] بر وجود [[امام مهدی]] {{ع}} و اذهان مورّخین و علمای [[شیعه]] و [[سنّی]] بر تولّد آن [[حضرت]] در قرن سوّم همگی دلائلی هستند که مستند به [[ادله عقلی]] میباشند. در ذیل به یک [[روایت]] اشاره میشود تا نمونهای از صدها [[روایت]] باشد. | ||
::::::{{عربی|"عَنْ أَبِي غَانِمٍ الْخَادِمِ قَالَ: وُلِدَ لِأَبِي مُحَمَّدٍ {{ع}} وَلَدٌ فَسَمَّاهُ مُحَمَّداً فَعَرَضَهُ عَلَى أَصْحَابِهِ يَوْمَ الثَّالِثِ وَ قَالَ: هَذَا صَاحِبُكُمْ مِنْ بَعْدِي وَ خَلِيفَتِي عَلَيْكُمْ وَ هُوَ الْقَائِمُ الَّذِي تَمْتَدُّ إِلَيْهِ الْأَعْنَاقُ بِالانْتِظَارِ فَإِذَا امْتَلَأَتِ الْأَرْضُ جَوْراً وَ ظُلْماً خَرَجَ فَمَلَأَهَا قِسْطاً وَ عَدْلًا"}}<ref>علّامه مجلسى، بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۵، دار احیاء التراث العربى، بیروت، ۱۴۰۳ ه.ق.</ref>؛ ابو [[غانم]] خادم میگوید: برای [[امام عسکری|ابو محمّد]] {{ع}} فرزندی به [[دنیا]] آمد که نامش را "[[محمّد]]" گذاشت و روز سوم او را بر یارانش نمایاند و فرمود: بعد از من این [[امام]] شما و [[جانشین]] من است، او همان [[قائم]] است که همگان [[منتظر]] اویند. پس زمانی که [[زمین]] از [[جور]] و [[ظلم]] پر گشت، [[قیام]] کند و آن را پر از [[قسط]] و [[عدل]] کند.»<ref>[[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۹۱-۹۵.</ref>. | ::::::{{عربی|"عَنْ أَبِي غَانِمٍ الْخَادِمِ قَالَ: وُلِدَ لِأَبِي مُحَمَّدٍ {{ع}} وَلَدٌ فَسَمَّاهُ مُحَمَّداً فَعَرَضَهُ عَلَى أَصْحَابِهِ يَوْمَ الثَّالِثِ وَ قَالَ: هَذَا صَاحِبُكُمْ مِنْ بَعْدِي وَ خَلِيفَتِي عَلَيْكُمْ وَ هُوَ الْقَائِمُ الَّذِي تَمْتَدُّ إِلَيْهِ الْأَعْنَاقُ بِالانْتِظَارِ فَإِذَا امْتَلَأَتِ الْأَرْضُ جَوْراً وَ ظُلْماً خَرَجَ فَمَلَأَهَا قِسْطاً وَ عَدْلًا"}}<ref>علّامه مجلسى، بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۵، دار احیاء التراث العربى، بیروت، ۱۴۰۳ ه.ق.</ref>؛ ابو [[غانم]] خادم میگوید: برای [[امام عسکری|ابو محمّد]] {{ع}} فرزندی به [[دنیا]] آمد که نامش را "[[محمّد]]" گذاشت و روز سوم او را بر یارانش نمایاند و فرمود: بعد از من این [[امام]] شما و [[جانشین]] من است، او همان [[قائم]] است که همگان [[منتظر]] اویند. پس زمانی که [[زمین]] از [[جور]] و [[ظلم]] پر گشت، [[قیام]] کند و آن را پر از [[قسط]] و [[عدل]] کند.»<ref>[[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۹۱-۹۵.</ref>. | ||
{{پایان جمع شدن}} | |||
{{جمع شدن|۲. حجت الاسلام و المسلمین ملکی راد؛}} | |||
{{جمع شدن| | |||
[[پرونده:152277.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[محمود ملکی راد]]]] | [[پرونده:152277.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[محمود ملکی راد]]]] | ||
::::::حجت الاسلام و المسلمین '''[[محمود ملکی راد]]'''، در کتاب ''«[[خانواده و زمینهسازی ظهور (کتاب)|خانواده و زمینهسازی ظهور]]»'' در اینباره گفته است: | ::::::حجت الاسلام و المسلمین '''[[محمود ملکی راد]]'''، در کتاب ''«[[خانواده و زمینهسازی ظهور (کتاب)|خانواده و زمینهسازی ظهور]]»'' در اینباره گفته است: | ||
| خط ۴۲: | خط ۷۰: | ||
{{پایان جمع شدن}} | {{پایان جمع شدن}} | ||
{{جمع شدن| | {{جمع شدن|۳. حجت الاسلام و المسلمین امامی میبدی؛}} | ||
[[پرونده:13681144.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[علی رضا امامی میبدی]]]] | [[پرونده:13681144.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[علی رضا امامی میبدی]]]] | ||
::::::حجت الاسلام و المسلمین '''[[علی رضا امامی میبدی]]'''، در کتاب ''«[[آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی (کتاب)|آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی]]»'' در اینباره گفته است: | ::::::حجت الاسلام و المسلمین '''[[علی رضا امامی میبدی]]'''، در کتاب ''«[[آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی (کتاب)|آموزههای مهدویت در آثار علامه طباطبائی]]»'' در اینباره گفته است: | ||
| خط ۵۶: | خط ۸۴: | ||
{{پایان جمع شدن}} | {{پایان جمع شدن}} | ||
{{جمع شدن| | {{جمع شدن|۴. پژوهشگران مؤسسه آینده روشن؛}} | ||
[[پرونده:1368303.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[پژوهشگران مؤسسه آینده روشن]]]] | [[پرونده:1368303.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[پژوهشگران مؤسسه آینده روشن]]]] | ||
::::::'''[[پژوهشگران مؤسسه آینده روشن]]'''، در کتاب ''«[[مهدویت پرسشها و پاسخها (کتاب)|مهدویت پرسشها و پاسخها]]»'' در اینباره گفتهاند: | ::::::'''[[پژوهشگران مؤسسه آینده روشن]]'''، در کتاب ''«[[مهدویت پرسشها و پاسخها (کتاب)|مهدویت پرسشها و پاسخها]]»'' در اینباره گفتهاند: | ||