غلو: تفاوت میان نسخه‌ها

*نسبت‌های غلوآمیز دربارۀ [[امام علی|امیر المؤمنین]]{{ع}} بیش از دیگر [[ائمه]] بوده است و اغلب، اینگونه [[اعتقادات]]، یا از [[افراط]] در علاقه و [[دوستی]] سرچشمه می‌گیرد، یا از [[ضعف]] بینش‌های [[اعتقادی]] و [[جهل]] به مبانی [[دین]]. به تعبیر دیگر، گاهی [[علل]] [[روانی]] دارد، گاهی [[علل]] [[اجتماعی]] و گاهی [[علل]] [[دینی]] و گاهی هم [[سیاسی]]. [[امام علی|حضرت علی]]{{ع}} به دو گروه افراطی در [[دوستی]] و [[دشمنی]] نسبت به خود اشاره فرموده و هردو را مورد [[هلاکت]] معرفی می‌کند: {{متن حدیث|هَلَكَ فِيَّ رَجُلاَنِ مُحِبٌّ غَالٍ وَ مُبْغِضٌ قَالٍ}}<ref>نهج البلاغه، صبحی صالح، حکمت ۱۱۷</ref>، دربارۀ من دو گروه نابود شدند، یکی [[دوستداران]] [[اهل]] [[غلوّ]]، دیگری [[دشمنان]] [[کین‌توز]]. عباراتی دیگر نزدیک به سخن فوق نیز از آن [[حضرت]] [[روایت]] شده است.<ref>همان، حکمت ۴۶۹ و خطبۀ ۱۲۷، بحار الأنوار، ج ۲۵ ص ۲۷۲ و ۲۸۵</ref> گروه‌های غلوکننده در زمان خود آن [[حضرت]] هم وجود داشتند و وی بعضی از آنان را که به [[الوهیت]] [[امام علی|علی]]{{ع}} قائل بودند، چون نه [[توبه]] کردند نه دست از [[باور]] خویش برداشتند، [[تهدید]] به [[قتل]] کرد یا از بین برد.<ref>رجال کشی، ج ۱ ص ۳۲۳، بحار الأنوار، ج ۲۵ ص ۲۸۴</ref> گرایش‌های افراطی، با سوءاستفاده از روحیۀ لطیف و [[عرفانی]] [[جوانان]] دامن‌زده می‌شود و بهانه به دست [[مخالفان]] برای [[هجوم]] به [[شیعه]] و [[پیروان]] [[اهل بیت]] می‌افتد. [[امام علی|حضرت علی]]{{ع}} هشدار می‌داد که مواظب جوانانتان باشید تا در دام [[غلات]] نیفتند و فکرشان [[منحرف]] نشود، چراکه آنان با ادّعای [[ربوبیّت]] برای [[بندگان خدا]]، [[عظمت]] [[پروردگار]] را [[تحقیر]] می‌کنند: {{متن حدیث|اِحْذَرُوا عَلَى شَبَابِكُمُ اَلْغُلاَةَ لاَ يُفْسِدُوهُمْ فَإِنَّ اَلْغُلاَةَ شَرُّ خَلْقِ اَللَّهِ يُصَغِّرُونَ عَظَمَةَ اَللَّهِ وَ يَدَّعُونَ اَلرُّبُوبِيَّةَ لِعِبَادِ اَللَّهِه}}<ref> امالی، شیخ طوسی، ص ۶۵۰</ref> پس هرگونه تعبیری هم که بوی [[غلوّ]] بدهد، [[ناپسند]] و مردود است، مثل [[علی اللهی]]، [[حسین]] اللهی، [[زینب]] اللهی و... که متأسّفانه گاهی از سوی مدّعیان [[عشق]] به [[اهل بیت]]، در محافل [[دینی]] یا سروده‌های مذهبی ابراز می‌شود.<ref>برای مطالعه در این زمینه‌ها: ر. ک: «اهل البیت فی الکتاب و السنّه»، ص ۵۲۹، «بحار الأنوار»، ج ۲۵ ص ۲۶۱(باب نفی الغلوّ فی النبی و الأئمه)، مقالۀ غلوّ، «الامام الصادق و المذاهب الاربعه» ج ۴ ص ۳۶۹(مشکلة الغلاة)، «غالیان» (کاوشی در جریانها و برآیندها)، نعمت اللّه صفری فروشانی، نشر آستان قدس، «دانشنامۀ امام علی»، ج ۳ ص ۳۷۵. «الغلوّ و الغلاة» سامی الغریری</ref> [[غلات]]، با تفکّری که در ابتدا گفته شد، هنوز هم یافت می‌شوند، به [[نقل]] از یکی از [[علما]] در عصر حاضر نیز از [[پیروان]] این [[تفکر]] در مناطق مختلف [[جهان]] پراکنده‌اند، از جمله در مناطق اطراف کوه دماوند و [[مردم]] کرند و حوالی [[کرمانشاه]]. به این [[فرقه]] نصیریّه هم گفته می‌شود، به لحاظ [[محمّد]] بن [[نصیر]] نمیری از سران این [[فرقه]]. معتقدند همانگونه که [[جبرئیل]] به صورت بشری به شکل دحیۀ کلبی ظاهر می‌شد، [[خداوند]] هم در جنس [[بشر]] در پیکر [[علی]] ظاهر گردید و ازاین‌رو به [[برتری]] [[امام علی|علی]]{{ع}} بر [[پیامبر]] معتقدند.<ref>اسرار العقاید، میرزا ابو طالب شیرازی (انتشارات مکتب الاسلام) ص ۱۹۴</ref> موضع [[ائمه]] و علمای [[شیعه]] نسبت به آنان شدید است. مجموعه‌ای از نوشته‌های [[عالمان شیعه]] در ردّ [[غلات]] در قرن‌های ۴ و ۵ [[هجری]] با عنوان {{عربی|الردّ علی الغلاة}} نگاشته شده است، از سوی کسانی چون: [[یونس]] بن [[عبد]] [[الرحمان]]، [[علی بن مهزیار]]، [[فضل بن شاذان]]، [[حسن بن علی بن فضّال]]، ابو [[اسحاق کاتب]]، [[حسین بن سعید اهوازی]]، [[حسن بن موسی نوبختی]] و دیگران.<ref>دائرة المعارف تشیّع، ج ۸ ص ۲۰۱، مدخل «الردّ علی الغلاة»</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۴۷.</ref>.

== جستارهای وابسته ==