رحمت در معارف و سیره سجادی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{ویرایش غیرنهایی}} {{امامت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233)...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۳: خط ۳۳:
#'''[[ماه رمضان]] و [[روز عرفه]] موسم بارش [[رحمت ویژه الهی]]''': «بار خدایا، اگر کسی از بندگان تو، [[حق]] این ماه ([[رمضان]]) آن چنان که [[شایسته]] اوست رعایت کرده، و حرمتش نگه داشته و... رحمت تو بر او روی نهاده (است).»..<ref>نیایش چهل‌و‌پنجم.</ref>. و نیز: بار خدایا، امروز روز عرفه است... در این [[روز]] رحمت خود پراکنده‌ای و بر [[مردمان]] به [[عفو]] خود منّت نهاده‌ای<ref>نیایش چهل‌وهفتم.</ref>.
#'''[[ماه رمضان]] و [[روز عرفه]] موسم بارش [[رحمت ویژه الهی]]''': «بار خدایا، اگر کسی از بندگان تو، [[حق]] این ماه ([[رمضان]]) آن چنان که [[شایسته]] اوست رعایت کرده، و حرمتش نگه داشته و... رحمت تو بر او روی نهاده (است).»..<ref>نیایش چهل‌و‌پنجم.</ref>. و نیز: بار خدایا، امروز روز عرفه است... در این [[روز]] رحمت خود پراکنده‌ای و بر [[مردمان]] به [[عفو]] خود منّت نهاده‌ای<ref>نیایش چهل‌وهفتم.</ref>.
#'''جز رحمت خدا پناهگاهی نیست''': «ای خداوند، [[غضب]] تو را جز حِلم تو فرو نمی‌نشاند و [[سخط]] تو را جز عفو تو باز نمی‌گرداند و در برابر [[عقاب]] تو جز رحمتت پناهگاهی نیست»<ref>نیایش چهل‌وهفتم.</ref>.<ref>صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۹۴، چاپ نهم؛ قرآن مجید، ترجمه محمدمهدی فولادوند؛ گفتار امیرالمؤمنین علی{{ع}}، ترجمه غررالحکم، سیدحسین شیخ الاسلامی، انصاریان، قم، ۱۳۷۹، چاپ پنجم؛ المفردات فی غریب القرآن، راغب اصفهانی، دارالعلم دارالشامیة، دمشق، بیروت، ۱۴۱۲.</ref>.<ref>[[فضل‌الله خالقیان|خالقیان، فضل‌الله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «رحمت»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۴۲.</ref>
#'''جز رحمت خدا پناهگاهی نیست''': «ای خداوند، [[غضب]] تو را جز حِلم تو فرو نمی‌نشاند و [[سخط]] تو را جز عفو تو باز نمی‌گرداند و در برابر [[عقاب]] تو جز رحمتت پناهگاهی نیست»<ref>نیایش چهل‌وهفتم.</ref>.<ref>صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۹۴، چاپ نهم؛ قرآن مجید، ترجمه محمدمهدی فولادوند؛ گفتار امیرالمؤمنین علی{{ع}}، ترجمه غررالحکم، سیدحسین شیخ الاسلامی، انصاریان، قم، ۱۳۷۹، چاپ پنجم؛ المفردات فی غریب القرآن، راغب اصفهانی، دارالعلم دارالشامیة، دمشق، بیروت، ۱۴۱۲.</ref>.<ref>[[فضل‌الله خالقیان|خالقیان، فضل‌الله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «رحمت»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۴۲.</ref>
==مهرورزی==
[[مهرورزی]] به معنای برخورد مبتنی بر [[دلسوزی]]، [[مهربانی]] و [[خیرخواهی]] با دیگران، یکی از شاخصه‌های مهم [[رفتار]] [[قرآنی]] است. فراوانی واژه‌هایی چون [[رحمت]]، [[رأفت]]، [[محبت]]، [[مودت]]، [[عطوفت]]، [[شفقت]] و حنان و... در [[آموزه‌های اسلامی]]، نشانه توجه [[دین]] به مهرورزی است. به گزارش [[قرآن]] رحمت [[خداوند]] فراگیر و همگانی است<ref>{{متن قرآن|وَاكْتُبْ لَنَا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ إِنَّا هُدْنَا إِلَيْكَ قَالَ عَذَابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشَاءُ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ}} «و در این جهان و در جهان واپسین برای ما نیکی مقرّر فرما که ما به سوی تو بازگشته‌ایم؛ فرمود: عذابم را به هر کس بخواهم می‌رسانم و بخشایشم همه چیز را فرا می‌گیرد و آن را به زودی برای آنان که پرهیزگاری می‌ورزند و زکات می‌دهند و کسانی که به آیات ما ایمان دارند» سوره اعراف، آیه 156؛ {{متن قرآن|قُلْ لِمَنْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلْ لِلَّهِ كَتَبَ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}} «بگو آنچه در آسمان‌ها و زمین است از آن کیست؟ بگو از آن خداوند است که بر خویش بخشایش را بر خویش مقرّر داشته  است، شما را تا روز رستخیز- که در آن تردیدی نیست- گرد می‌آورد؛ کسانی که به خویشتن زیان رسانده‌اند ایمان نمی‌آورند» سوره انعام، آیه 12.</ref>. [[پیامبر اعظم]]{{صل}}، [[مأمور]] مهرورزی به همه [[مردم]] [[جهان]] و رحمت برای همه عالمیان است<ref>{{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ}} «و تو را جز رحمتی برای جهانیان، نفرستاده‌ایم» سوره انبیاء، آیه ۱۰۷.</ref> و اگر [[خشن]] و سنگدل بود، مردم از اطراف او، پراکنده می‌شدند<ref>{{متن قرآن|... وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ...}} «... و اگر درشتخویی سنگدل می‌بودی از دورت می‌پراکندند.».. سوره آل عمران، آیه ۱۵۹.</ref>. [[امام علی]]{{ع}} فرمود: با [[لطف]] و مهربانی می‌توان قلب‌های گریزان را به خود جلب کرد<ref>نهج‌البلاغه، حکمت ۴۸.</ref>.
===مهرورزی به [[بندگان]] خداوند===
بر اساس [[آموزه‌های دین اسلام]]؛ [[انسان]] [[مؤمن]] در پرتو محبتی که به خدای [[مهربان]] دارد، به [[مخلوقات]] و [[بندگان]] او خیر می‌رساند و به آنان مهر می‌ورزد.
[[امام زین‌العابدین]]{{ع}} یکی از صفات برجسته [[رسول اعظم]]{{صل}} را که [[برترین]] و [[شایسته‌ترین]] مخلوق خداست، [[خیرخواهی]] برای بندگان می‌داند: {{متن حدیث|وَ نَصَحَ‏ لِعِبَادِكَ‏}}<ref>دعای ۴۲.</ref>.
آن [[حضرت]] خود نیز از درگاه [[خداوند]] [[مهرورزی]] به [[مردم]] را درخواست کرده است: {{متن حدیث|وَ أَجْرِ لِلنَّاسِ عَلَى يَدِيَ الْخَيْرَ وَ لَا تَمْحَقْهُ‏ بِالْمَنِّ}}<ref>دعای ۲۰.</ref>؛ «و بر دست من، در [[حق مردم]] کارهای خیر جاری کن و کارهای خیر مرا با [[منت نهادن]] بر [[خلق]] [[آلوده]] مکن».
مهرورزی به دیگران، آن‌قدر مهم است که اگر [[انسانی]] مورد [[محبت]] دیگران قرار نگیرد، خداوند جبران خلأ ناشی از آن را خود به عهده می‌گیرد: «ای خداوندی که مهر می‌ورزی بر آن کس که بندگان تو به او محبت نمی‌کنند»<ref>نیایش چهل‌وششم.</ref>.
===مصادیق مهرورزی===
[[امام سجاد]]{{ع}} [[یاری]] افراد [[ناتوان]] و ستمدیده، برآوردن نیاز [[نیازمندان]]، [[عیادت بیماران]]، [[راهنمایی]] رهجویان، [[اندرز]] به مشورت‌کنندگان، [[دیدار]] مسافران، [[نهان]] داشتن [[اسرار]]، پوشاندن [[عیب‌ها]]، [[اطعام]] و سود رساندن، تقدیم [[هدیه]]، گذشتن از بدکاران، [[پرهیز]] از [[بدگمانی]] و [[تهمت]]، [[تواضع]] و [[نرم‌خویی]]؛ [[عفاف]]، خیرخواهی و...<ref>نیایش بیست‌وششم.</ref> را از مصادیق مهرورزی معرفی کرده است.
در [[مکتب]] امام زین‌العابدین{{ع}}، مهرورزی به [[والدین]] از برترین ارزش‌های انسانی است: «بار خدایا! چنان کن که همانند [[مادری]] مهربان، به آن دو [[نیکی]] و [[مهربانی]] کنم»<ref>نیایش بیست‌وچهارم.</ref>.
«بار خدایا! چنان کن که فزرندانم [[یاور]] [[محبان]] و نیک‌خواهان باشند»<ref>نیایش بیست‌و‌پنجم.</ref>.
===موانع مهرورزی===
از منظر امام سجاد{{ع}}، برخی از [[صفات ناپسند]] [[راه]] مهرورزی به دیگران را بر روی انسان می‌بندند و باید از آنها به [[خدا]] [[پناه]] برد. برخی از این موارد عبارتند از [[رشک]] و [[حسد]] نسبت به دیگران. [[امام]]{{ع}} به خدا عرض می‌کند:
«بار خدایا! سینه مرا از حسد خالی گردان، آن سان که بر هیچ یک از بندگان تو که در [[حق]] آنان [[احسان]] کرده‌ای رشک نبرم»<ref>نیایش بیست‌ودوم.</ref>. و در جای دیگر: «خداوندا! آن چنان که در [[دل]] من ستمدیدگی را [[ناپسند]] داشته‌ای، به من [[توفیق]] ده که به دیگران [[ستم]] نکنم»<ref>نیایش چهاردهم.</ref>. و نیز: «بار خدایا! [[کینه‌توزی]] [[دشمنان]] مرا به [[محبت]] و [[حسد]] [[حسودان]] مرا به [[مودّت]] بدل فرما»<ref>نیایش بیستم.</ref>.<ref>الصحیفة السجادیة، امام زین‌العابدین{{ع}}، ۱۴۱۸، قم، نشر الهادی؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، ۱۳۷۳، قم، دارالقرآن الکریم؛ نهج‌البلاغه، سید رضی، ۱۴۱۴، قم، هجرت.</ref>.<ref>[[فضل‌الله خالقیان|خالقیان، فضل‌الله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «مهرورزی»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۴۱۹.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
خط ۳۸: خط ۵۵:
==منابع==
==منابع==
# [[پرونده:1100609.jpg|22px]] [[فضل‌الله خالقیان|خالقیان، فضل‌الله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|'''مقاله «رحمت»، دانشنامه صحیفه سجادیه''']]
# [[پرونده:1100609.jpg|22px]] [[فضل‌الله خالقیان|خالقیان، فضل‌الله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|'''مقاله «رحمت»، دانشنامه صحیفه سجادیه''']]
 
# [[پرونده:1100609.jpg|22px]] [[علی اکبر شایسته‌نژاد|شایسته‌نژاد، علی اکبر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|'''مقاله «مهرورزی»، دانشنامه صحیفه سجادیه''']]
==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس2}}
{{پانویس2}}
۸۰٬۱۱۵

ویرایش