←عبادت در فرهنگ مطهر
(←منابع) |
|||
| خط ۵۷: | خط ۵۷: | ||
==عبادت در فرهنگ مطهر== | ==عبادت در فرهنگ مطهر== | ||
عبادت در اصطلاح [[قرآن]] مفهوم گستردهای دارد. یک [[درجه]] که عالیترین درجه است، این است که [[انسان]] در مقابل چیزی [[سجده]] کند. ولی از آن مرحله که بگذریم، قرآن هر اطاعتی را عبادت میشمارد و لذا میفرماید: آن کس که [[هوای نفس]] خویش را [[اطاعت]] کند، خودپرست است. {{متن قرآن|أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref><ref>آشنایی با قرآن، ج۱-۲، ص۱۹۹.</ref>. هر توجه یا [[خضوع]] نسبت به چیزی عبادت نیست، خضوع نسبت به چیزی اگر جنبه [[تقدیس]] پیدا کند عبادت است. توضیح این که اگر اظهار خضوع انسان صرفاً به قصد و عنوان “خودکمبینی” و “خودکم نشان دادن” باشد [[تواضع]] و [[فروتنی]] است. و اما اگر اظهار خضوع به قصد و عنوان محترم شمردن دیگری باشد آن [[تعظیم]] و [[تکریم]] است. هیچ یک از تواضع و تعظیم عبادت نیست. فرق تواضع و تعظیم در این است که مفهوم و معنی تواضع اعلام کوچکی خود است و مفهوم و معنی تعظیم، اعلام [[عظمت]] و [[احترام]] دیگری است. و اما اگر خضوع انسان در برابر چیزی به عنوان تقدیس و [[تنزیه]] و اعلام مبرا بودن آن چیز از [[نقص]] باشد این عبادت است و برای غیر [[خدا]] جایز نیست، چون تنها موجودی که مبرا از نقص است و [[شایسته]] تقدیس است ذات احدیت است<ref>خدمات متقابل اسلام و ایران، ص۲۵۲.</ref>. عبادت به همان معنی خاصش مورد نظر است<ref>البته در اسلام هر کاری که انسان برای خدا انجام دهد، عبادت است. انسان وقتی که دنبال کار و کسب و شغل و فعالیت میرود و قصدش این است که با این کار، خود را [از دیگران] بینیاز گرداند و عائلهاش را اداره کند و به جامعه خود خدمت نماید، در حال عبادت است.</ref>؛ یعنی همان [[خلوت]] با خدا، [[نماز]]، [[دعا]]، [[مناجات]]، [[تهجّد]]، [[نماز شب]] و مانند آنکه جزء متون [[اسلام]] است و از [[اسلام]]، حذف شدنی نیست<ref>انسان کامل، ص۴۴.</ref>. “عبادت” عمل مثبت است از قبیل [[نماز]] و [[روزه]] و [[حجّ]] و [[احسان]] به [[خلق]]<ref>مجموعه آثار، ج۷، ص۱۱۴.</ref>. پس عبادت عبارت است از مواظبت بر برخی از [[اعمال]] که از [[ناحیه]] [[شارع]] [[دستور]] رسیده است<ref>مقالات فلسفی (۲)، ص۱۵۱.</ref>. عبارت است از مواظبت بر برخی از اعمال که از ناحیه شارع دستور رسیده است. | عبادت در اصطلاح [[قرآن]] مفهوم گستردهای دارد. یک [[درجه]] که عالیترین درجه است، این است که [[انسان]] در مقابل چیزی [[سجده]] کند. ولی از آن مرحله که بگذریم، قرآن هر اطاعتی را عبادت میشمارد و لذا میفرماید: آن کس که [[هوای نفس]] خویش را [[اطاعت]] کند، خودپرست است. {{متن قرآن|أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ}}<ref>«آیا آن کس را دیدی که هوای (نفس) خود را، خدای خویش گرفته است» سوره جاثیه، آیه ۲۳.</ref><ref>آشنایی با قرآن، ج۱-۲، ص۱۹۹.</ref>. هر توجه یا [[خضوع]] نسبت به چیزی عبادت نیست، خضوع نسبت به چیزی اگر جنبه [[تقدیس]] پیدا کند عبادت است. توضیح این که اگر اظهار خضوع انسان صرفاً به قصد و عنوان “خودکمبینی” و “خودکم نشان دادن” باشد [[تواضع]] و [[فروتنی]] است. و اما اگر اظهار خضوع به قصد و عنوان محترم شمردن دیگری باشد آن [[تعظیم]] و [[تکریم]] است. هیچ یک از تواضع و تعظیم عبادت نیست. فرق تواضع و تعظیم در این است که مفهوم و معنی تواضع اعلام کوچکی خود است و مفهوم و معنی تعظیم، اعلام [[عظمت]] و [[احترام]] دیگری است. و اما اگر خضوع انسان در برابر چیزی به عنوان تقدیس و [[تنزیه]] و اعلام مبرا بودن آن چیز از [[نقص]] باشد این عبادت است و برای غیر [[خدا]] جایز نیست، چون تنها موجودی که مبرا از نقص است و [[شایسته]] تقدیس است ذات احدیت است<ref>خدمات متقابل اسلام و ایران، ص۲۵۲.</ref>. عبادت به همان معنی خاصش مورد نظر است<ref>البته در اسلام هر کاری که انسان برای خدا انجام دهد، عبادت است. انسان وقتی که دنبال کار و کسب و شغل و فعالیت میرود و قصدش این است که با این کار، خود را [از دیگران] بینیاز گرداند و عائلهاش را اداره کند و به جامعه خود خدمت نماید، در حال عبادت است.</ref>؛ یعنی همان [[خلوت]] با خدا، [[نماز]]، [[دعا]]، [[مناجات]]، [[تهجّد]]، [[نماز شب]] و مانند آنکه جزء متون [[اسلام]] است و از [[اسلام]]، حذف شدنی نیست<ref>انسان کامل، ص۴۴.</ref>. “عبادت” عمل مثبت است از قبیل [[نماز]] و [[روزه]] و [[حجّ]] و [[احسان]] به [[خلق]]<ref>مجموعه آثار، ج۷، ص۱۱۴.</ref>. پس عبادت عبارت است از مواظبت بر برخی از [[اعمال]] که از [[ناحیه]] [[شارع]] [[دستور]] رسیده است<ref>مقالات فلسفی (۲)، ص۱۵۱.</ref>. عبارت است از مواظبت بر برخی از اعمال که از ناحیه شارع دستور رسیده است. | ||
رابطهای که [[انسان]] باید با [[خالق]] خود داشته باشد و [[ایمان]] خود را [[تجدید]] و تکمیل کند که “عبادت” نامیده میشود<ref>مجموعه آثار، ج۳، ص۱۹۱.</ref>. عبادت، یعنی آن تجلّی خواست [[روحی]] [[بشر]]<ref>فلسفه اخلاق، ص۱۲۲.</ref>. پارهای از [[قوانین]] مربوط به رابطه انسان با خداست که اسمش عبادت است<ref>اسلام و مقتضیات زمان، جلد دوم، ص۴۱.</ref>. “عبادت” پیوند عملی با [[حقیقت]]<ref>تکامل اجتماعی انسان، ص۱۶۰.</ref>. عبادت یعنی [[خضوع]] در نزد [[پروردگار]]، [[تسبیح]] و [[تنزیه]] و [[تمجید]] پروردگار<ref>اسلام و مقتضیات زمان، جلد اول، ص۳۷۶.</ref>.<ref>محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۵۳۹.</ref> | رابطهای که [[انسان]] باید با [[خالق]] خود داشته باشد و [[ایمان]] خود را [[تجدید]] و تکمیل کند که “عبادت” نامیده میشود<ref>مجموعه آثار، ج۳، ص۱۹۱.</ref>. عبادت، یعنی آن تجلّی خواست [[روحی]] [[بشر]]<ref>فلسفه اخلاق، ص۱۲۲.</ref>. پارهای از [[قوانین]] مربوط به رابطه انسان با خداست که اسمش عبادت است<ref>اسلام و مقتضیات زمان، جلد دوم، ص۴۱.</ref>. “عبادت” پیوند عملی با [[حقیقت]]<ref>تکامل اجتماعی انسان، ص۱۶۰.</ref>. عبادت یعنی [[خضوع]] در نزد [[پروردگار]]، [[تسبیح]] و [[تنزیه]] و [[تمجید]] پروردگار<ref>اسلام و مقتضیات زمان، جلد اول، ص۳۷۶.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۵۳۹.</ref> | ||
==جستارهای وابسته== | ==جستارهای وابسته== | ||