دلیل قرآنی علم غیب پیامبران چیست؟ (پرسش) (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۴ فوریهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۱۵:۰۱
، ۴ فوریهٔ ۲۰۱۷←پاسخ به این پرسش
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
::# آیاتی است که به روشنی گواهی میدهد پیامبران در موارد مخصوصی، از غیب خبر دادهاند و یا برخی از بندگان خدا که پیامبر هم نبودهاند مانند مادر موسی {{ع}} با جهان غیب ارتباط پیدا کرده و از امور پنهانی آگاه شدهاند، و در حقیقت، آن نویدی که در آیات گروه اوّل داده شده که خداوند برخی از بندگان خود را از غیب آگاه میسازد در آیات گروه دوم جامه تحقق پوشیده و در پارهای از موارد از غیب خبر دادهاند و یا از غیب آگاه شدهاند. | ::# آیاتی است که به روشنی گواهی میدهد پیامبران در موارد مخصوصی، از غیب خبر دادهاند و یا برخی از بندگان خدا که پیامبر هم نبودهاند مانند مادر موسی {{ع}} با جهان غیب ارتباط پیدا کرده و از امور پنهانی آگاه شدهاند، و در حقیقت، آن نویدی که در آیات گروه اوّل داده شده که خداوند برخی از بندگان خود را از غیب آگاه میسازد در آیات گروه دوم جامه تحقق پوشیده و در پارهای از موارد از غیب خبر دادهاند و یا از غیب آگاه شدهاند. | ||
===آیات گروه نخست=== | ===آیات گروه نخست=== | ||
'''١.''' {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[آیا آیه ۱۷۹ سوره آل عمران علم غیب پیامبر خاتم را اثبات میکند؟ (پرسش)| | '''١.''' {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[آیا آیه ۱۷۹ سوره آل عمران علم غیب پیامبر خاتم را اثبات میکند؟ (پرسش)|وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبِي مِن رُّسُلِهِ مَن يَشَاء فَآمِنُواْ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَإِن تُؤْمِنُواْ وَتَتَّقُواْ فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيمٌ]]}}﴾}}<ref>«خدا شما را بر غیب مطلع نمیکند، ولی از فرستادگان خویش هر که را بخواهد برمیگزیند پس به خدا و فرستادگان او ایمان بیاورید و اگر ایمان بیاورید و پرهیزگار باشد پاداشی بزرگ برای شما است». سوره آل عمران، آیه ١٧٩.</ref> چه تعبیری روشنتر از این که میرساند خداوند، بندگان عادی خود را از غیب آگاه نمیکند و این فضیلت برای پیامبران است که بندگان برگزیده خداوند هستند<ref>به تفسیر تبیان ، ج٣، ص ۶٣ و مجمع البیان، ج٢، ص ۵۴۵ و تفسیر ابوالفتوح رازی، ج٣، ص ٢۶٨ و المیزان ج۴، ص ٧٩ مراجعه شود.</ref>. | ||
'''٢.''' {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[با توجه به آیه ۲۶ و ۲۷ سوره جن غیر از خدا چه کسی از غیب خبر دارد؟ (پرسش)| | '''٢.''' {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[با توجه به آیه ۲۶ و ۲۷ سوره جن غیر از خدا چه کسی از غیب خبر دارد؟ (پرسش)|عَالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلَى غَيْبِهِ أَحَدًا إِلاَّ مَنِ ارْتَضَى مِن رَّسُولٍ فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَدًا]]}}﴾}}<ref>«خدا دانای غیب است پس هیچ کس را بر غیب خویش آگاه نمیکند مگر بندگانی که مورد رضایت او باشند و آن بندگان عبارتند از فرستادگان او، و خدا برای فرستادگان خود از جلو و پشت سرشان، نگهبان قرار میدهد». سوره جن، آیه ٢۶ ٢٧.</ref> مفاد آیه بسیار روشن است و به خوبی میفهماند که علم غیب، از خدا است و او فرستادگان خود را از غیب آگاه میکند<ref>به تفسیر تبیان، ج١٠، ص ١۵٨ و مجمع البیان، ج١٠، ص ٣٧۴ و ابوالفتوح رازی، ج١١، ص ٢٩٣ و المیزان، ج٢٠، ص ١٢٩ مراجعه شود.</ref>. | ||
'''٣.''' {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| | '''٣.''' {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|وَمَا صَاحِبُكُم بِمَجْنُونٍ * وَلَقَدْ رَآهُ بِالأُفُقِ الْمُبِينِ * وَمَا هُوَ عَلَى الْغَيْبِ بِضَنِينٍ}}﴾}})<ref>«محمد {{صل}} دیوانه نیست و فرشته را در افق روشن دیده است و او بر غیب بخیل نیست (علم غیب که بر او القاء میشود اگر صلاح باشد به شما میگوید و بخل نمیکند و از شما پوشیده نمیدارد)». سوره تکویر، آیه ٢۲ - ٢۴.</ref> بنابراین به خوبی از آیه برمیآید که خداوند رسول گرامی خود را توسط فرشته وحی بر غیب آگاه کرده است<ref> به تبیان ج١٠، ص ٢٨٧ و مجمع البیان، ج١٠، ص ۴۴۶، و ابوالفتوح رازی، ج١٢، ص ١٠، و المیزان، ج٢٠، ص ٣٢٩ مراجعه شود.</ref>. این بود آیات گروه نخست که به طور کلی آگاهی پیامبران و فرستادگان و بندگان برگزیده او را تصدیق میکند و در صورتی که دقت شود در دلالت این آیات جای هیچ شک و شبههای نیست. البته برخی از دانشمندان، آیات دیگری را هم در این ردیف به شمار آوردهاند.(...) | ||
===آیات گروه دوم=== | ===آیات گروه دوم=== | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
دقت در معنای این سه آیه ما را به این حقیقت رهبری میکند که خداوند یک سلسله حقایقی را که از دیدگاه فرشتگان پنهان بود به آدم {{ع}} آموخت و سپس آدم {{ع}} به دستور خداوند آنان را از این "غیب" آگاه ساخت. توضیح این که: | دقت در معنای این سه آیه ما را به این حقیقت رهبری میکند که خداوند یک سلسله حقایقی را که از دیدگاه فرشتگان پنهان بود به آدم {{ع}} آموخت و سپس آدم {{ع}} به دستور خداوند آنان را از این "غیب" آگاه ساخت. توضیح این که: | ||
"اسماء" جمع "اسم" به معنی نام است ولی در این جا مقصود این نیست که فقط نامهای موجودات زمینی و آسمانی را به او تعلیم کرد زیرا فراگرفتن نام تنها، بدون آشنایی با حقیقت آن، برای آدم {{ع}} امتیازی نخواهد بود، بلکه منظور این است که خداوند، آدم {{ع}} را از حقایق موجودات آگاه ساخت گواه این مطلب این است که در آیه شریفه {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ثُمَّ عَرَضَهُمْ | "اسماء" جمع "اسم" به معنی نام است ولی در این جا مقصود این نیست که فقط نامهای موجودات زمینی و آسمانی را به او تعلیم کرد زیرا فراگرفتن نام تنها، بدون آشنایی با حقیقت آن، برای آدم {{ع}} امتیازی نخواهد بود، بلکه منظور این است که خداوند، آدم {{ع}} را از حقایق موجودات آگاه ساخت گواه این مطلب این است که در آیه شریفه {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلائِكَةِ}}﴾}} ضمیر جمع عاقل "هم" آورده شده است در صورتی که اگر منظور فقط "اسماء" بود باید "عرضها" گفته میشد زیرا در جمع غیر عاقل ضمیر مفرد مؤنث "ها" آورده میشود<ref>به تفسیر المیزان، ج١، ص ١١۵ ١٢٢ مراجعه شود.</ref>. | ||
'''۵.''' {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[آیا نوح پیامبر علم غیب دارد؟ (پرسش)| | '''۵.''' {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[آیا نوح پیامبر علم غیب دارد؟ (پرسش)|وَقَالَ نُوحٌ رَّبِّ لا تَذَرْ عَلَى الأَرْضِ مِنَ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا * إِنَّكَ إِن تَذَرْهُمْ يُضِلُّوا عِبَادَكَ وَلا يَلِدُوا إِلاَّ فَاجِرًا كَفَّارًا]]}}﴾}}<ref>«نوح گفت: پروردگارا از این کافران کسی را روی زمین باقی مگذار، زیرا آنان بندگان تو را گمراه میسازند و جز بدکار و ناسپاس از آنها به دنیا نمیآید». سوره نوح، آیه ٢۶ ٢٧.</ref> این پیامبر عالیقدر این جا از دو مطلب کاملاً مخفی و پنهان، خبر داده است. | ||
#از این به بعد هیچ یک از آن کافران به وی ایمان نخواهند آورد به دلیل این که نابودی آنان را از خداوند درخواست کرد. | #از این به بعد هیچ یک از آن کافران به وی ایمان نخواهند آورد به دلیل این که نابودی آنان را از خداوند درخواست کرد. | ||
#اگر این گروه بمانند، از نسل آنها جز بدکار و ناسپاس کسی متولد نخواهد شد. این خبر غیبی حضرت نوح را از دو راه زیر میتوان توجیه کرد: | #اگر این گروه بمانند، از نسل آنها جز بدکار و ناسپاس کسی متولد نخواهد شد. این خبر غیبی حضرت نوح را از دو راه زیر میتوان توجیه کرد: | ||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
##توجیه دوم این که آگاهی از این مطلب را از خدا آموخته و خداوند به او خبر داده بود که قوم او از این پس ایمان نخواهند آورد و اگر بمانند، از آنها جز بدکار و ناسپاس، متولد نمیشود. قرآن مجید توجیه دوم را تأیید میکند زیرا میفرماید: | ##توجیه دوم این که آگاهی از این مطلب را از خدا آموخته و خداوند به او خبر داده بود که قوم او از این پس ایمان نخواهند آورد و اگر بمانند، از آنها جز بدکار و ناسپاس، متولد نمیشود. قرآن مجید توجیه دوم را تأیید میکند زیرا میفرماید: | ||
{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[آیا نوح پیامبر علم غیب دارد؟ (پرسش)| | {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[آیا نوح پیامبر علم غیب دارد؟ (پرسش)|وَأُوحِيَ إِلَى نُوحٍ أَنَّهُ لَن يُؤْمِنَ مِن قَوْمِكَ إِلاَّ مَن قَدْ آمَنَ فَلاَ تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُواْ يَفْعَلُونَ]]}}﴾}}<ref>«به نوح وحی شد که از قوم تو جز آنان که از پیش ایمان آوردهاند کسی هرگز ایمان نمیآورد، پس، از کارهای آنان محزون و غمگین مباش». سوره هود، آیه ٣۶.</ref> از این آیه برمیآید که آگاهی نوح {{ع}} از آینده قوم خود از راه [[وحی]] الهی بوده است و [[منابع علم غیب معصوم چیست؟ (پرسش)|وحی یکی از راههای آگاهی از غیب است]]<ref>به تفسیر المیزان، ج٢٠، ص ١١٠، مراجعه شود.</ref>. | ||
'''۶.''' {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[آیا یعقوب پیامبر علم غیب دارد؟ (پرسش)|إِذْ | '''۶.''' {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[آیا یعقوب پیامبر علم غیب دارد؟ (پرسش)|إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ * قَالَ يَا بُنَيَّ لاَ تَقْصُصْ رُؤْيَاكَ عَلَى إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيْدًا إِنَّ الشَّيْطَانَ لِلإِنسَانِ عَدُوٌّ مُّبِينٌ * وَكَذَلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأْوِيلِ الأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَعَلَى آلِ يَعْقُوبَ كَمَا أَتَمَّهَا عَلَى أَبَوَيْكَ مِن قَبْلُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ]]}}﴾}}<ref>«هنگامی که یوسف به پدرش یعقوب گفت: ای پدر! در عالم رؤیا و خواب دیدم که یازده ستاره و خورشید و ماه بر من سجده میکنند، یعقوب {{ع}} گفت: ای پسر! خواب خویش را برای برادرانت مگو که با تو از در مکر و حیله وارد میشوند، شیطان دشمن آشکار انسان است. این چنین پروردگارت تو را برمیگزیند،و تعبیر رؤیا به تو میآموزد، و نعمت خویش را بر تو و خاندان یعقوب کامل میکند چنان که پیش از این بر پدرانت ابراهیم و اسحاق نعمت خود را کامل کرده بود. پروردگارت دانا و حکیم است». سوره یوسف، آیه ۴ - ۶.</ref> از این آیات استفاده میشود که حضرت یعقوب {{ع}} از حقیقت رؤیای فرزندش آگاه گردید و فهمید که او در آینده مقام بس بلندی به دست خواهد آورد.<ref>به مجمع البیان، ج۵، ص ٢١٠ مراجعه شود.</ref> و روشن است که تأویل و تعبیر خواب و آگاهی از حقیقت آن یک نوع آگاهی از غیب است و خداوند گروه مخصوصی را مشمول این لطف قرار میدهد. | ||
'''۷.''' {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[آیا یعقوب پیامبر علم غیب دارد؟ (پرسش)|اذْهَبُواْ بِقَمِيصِي هَذَا فَأَلْقُوهُ عَلَى وَجْهِ أَبِي يَأْتِ بَصِيرًا وَأْتُونِي بِأَهْلِكُمْ أَجْمَعِينَ * وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيرُ قَالَ أَبُوهُمْ إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَ لَوْلاَ أَن تُفَنِّدُونِ]]}}﴾}}<ref>«این پیراهن مرا ببرید و آن را بر چهره پدرم بیفکنید تا بینا شود، و همه خاندانتان را نزد من آورید. * و چون کاروان (از شهر مصر) بیرون رفت پدرشان (در کنعان) گفت: اگر مرا گول و خرف ندانید، من بوی یوسف را میشنوم».سوره یوسف، آیه ٩۳ و ٩۴.</ref> یعقوب که از نظر ظاهر از یوسف خبری نداشت و نمیدانست که او در مصر است و خود را به برادران، معرفی کرده است و برادرانش با این خبر مسرتانگیز به سوی کنعان روانه هستند، میگوید: «من بوی یوسف را میشنوم» این آگاهی از غیب است که خدای متعال در این مورد در اختیار یعقوب {{ع}} گذارده است. | '''۷.''' {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[آیا یعقوب پیامبر علم غیب دارد؟ (پرسش)|اذْهَبُواْ بِقَمِيصِي هَذَا فَأَلْقُوهُ عَلَى وَجْهِ أَبِي يَأْتِ بَصِيرًا وَأْتُونِي بِأَهْلِكُمْ أَجْمَعِينَ * وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيرُ قَالَ أَبُوهُمْ إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَ لَوْلاَ أَن تُفَنِّدُونِ]]}}﴾}}<ref>«این پیراهن مرا ببرید و آن را بر چهره پدرم بیفکنید تا بینا شود، و همه خاندانتان را نزد من آورید. * و چون کاروان (از شهر مصر) بیرون رفت پدرشان (در کنعان) گفت: اگر مرا گول و خرف ندانید، من بوی یوسف را میشنوم».سوره یوسف، آیه ٩۳ و ٩۴.</ref> یعقوب که از نظر ظاهر از یوسف خبری نداشت و نمیدانست که او در مصر است و خود را به برادران، معرفی کرده است و برادرانش با این خبر مسرتانگیز به سوی کنعان روانه هستند، میگوید: «من بوی یوسف را میشنوم» این آگاهی از غیب است که خدای متعال در این مورد در اختیار یعقوب {{ع}} گذارده است. | ||