اطاعت حاکم جائر در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

[[شهادت]]، [[جهاد]] و [[مبارزه]] برای [[خدا]] مفاهیمی بودند که فداییان [[اسلام]] در دهه بیست و اوایل سی و سپس جمعیت‌های مؤتلفه [[اسلامی]] و [[حزب]] [[ملل]] [[اسلامی]] در دهه [[چهل]] کم‌و‌بیش در درون [[جامعه]] [[روحانیت]] یا در [[ارتباط]] با آنها مطرح کردند. اما باید گفت به لحاظ نظری مجموعه نوشتارهایی که کم‌کم از دهه [[چهل]] شمسی به بعد متفکران [[روحانی]] [[شیعه]] نگاشتند، اهمیت بسزایی دارد. از جمله آثاری که با نگاهی نو به [[واقعه عاشورا]] نگاشته شده، کتابی با عنوان گفتار [[عاشورا]] است که در مقاله آن را [[آیت الله]] طالقانی و [[شهید]] بهشتی با عناوین “جهاد، شهادت” و “مبارزه پیروز” نگاشته‌اند. با مروری بر مقاله‌های [[آیت الله]] طالقانی و دکتر بهشتی مشخص می‌شود که ایشان مشکل واحدی را [[درک]] کرده‌اند و در پی راهکارهایی درون‌دینی برای پویاسازی [[اندیشه شیعه]] بوده‌اند. به نظر آنان، توسعه اندیشه‌های مارکسیستی معضلی اساسی به شمار می‌آمد که میان [[جوانان]] و دانشگاهیان [[نفوذ]] یافته بود. از این رو در طرح [[جهاد]] چهره‌ای انقلابی و [[مجاهد]] گونه از [[اسلام]] بسیار کوشیدند.

[[شهید]] بهشتی در مقاله “مبارزه پیروز” با تحلیل [[حادثه کربلا]] و بیان [[هدف]] [[امام حسین]]{{ع}} از [[قیام]]، [[زندگی]] عاری از [[مبارزه]] را زندگی‌ای غیرپویا می‌داند و تصویر یک [[زندگی]] جامع و [[حقیقی]] را در مفهوم [[مبارزه]] جست‌وجو می‌کند. وی خطاب به [[شیعیان]] و [[دوستداران]] [[امام حسین]]{{ع}} دراین‌باره می‌نویسد: باید بدانند [[مبارزه]] در [[زندگی]] امری است اجتناب‌ناپذیر. از کسالت و کاهلی و از [[گوشه‌نشینی]] بیرون بیایند؛ بدانند تا بشری در [[دنیا]] [[زندگی]] می‌کند، باید همواره [[مبارزه]] ادامه داشته باشد. شیرین‌ترین [[مبارزات]]، [[مبارزه حق علیه باطل]] است: [[مبارزه]] برای زنده نگه داشتن [[فکر]] [[حق]]؛ [[مبارزه]] برای [[اجرای قانون]] [[حق]]. بدانند [[مبارزه]] سنتی دارد و اگر بخواهند در [[مبارزات]] خودشان [[پیروز]] باشند، باید [[هدف]] داشته باشند؛ هدفی صریح و روشن و شناخته‌شده و قابل عرضه بر [[مردم]]؛ هدفی قابل [[اعتماد]]؛ هدفی قابل [[پذیرش]]. باید [[استقامت]] داشته باشند؛ نیرومند باشند؛ [[اراده]] [[قوی]] داشته باشند؛ [[فداکار]] باشند؛ جانبازی کنند؛ [[مال]] و [[جان]] [و] هرچه دارند، حاضر باشند در [[راه]] [[هدف]] از [[دست]] بدهند و نثار کنند. باید توجه داشته باشند با توجه به اوضاع و احوال زمان و مکان برای [[مبارزه]] خودشان [[راه]] و روش و تاکتیک مناسبی [[انتخاب]] کنند<ref>[[سید محمد بهشتی|بهشتی، سید محمد]]، گفتار عاشورا، به نقل از: جلال درخشه، گفتمان سیاسی شیعه در ایران معاصر، ص۵۴.</ref>.

[[آیت الله]] طالقانی نیز در مقاله خود [[مشکلات]] [[اجتماعی]] را آسیب‌شناسی می‌کند. ایشان راه‌حل [[تغییر]] و [[تحول]] ساختاری را با تکیه بر [[آیات جهاد]] در احیای [[روحیه]] مبارزه‌طلبی بر پایه تحلیل دوباره مقوله [[جهاد]] جست‌وجو می‌کند. تنها در این صورت است که یک طبقه بر قوا و نیروهای [[مردم]] [[سلطه]] نخواهد یافت و نیز جلو حرکت [[فکری]] [[جامعه بشری]] را می‌گیرند و [[دست]] آنها از دراز شدن به منابع طبیعی که [[خدای عالم]] در دسترس همه قرار داده است باز می‌ماند<ref>ر.ک: [[سید محمد بهشتی|بهشتی، سید محمد]]، گفتار عاشورا، ص۱۲۲.</ref>. ایشان در این مقاله از [[دستگاه حکومت]] و [[اعمال]] آن [[انتقاد]] می‌کند و بیان حقایق موجود در این رابطه را مرحله‌ای از [[جهاد]] می‌داند<ref>ر.ک: [[سید محمد بهشتی|بهشتی، سید محمد]]، گفتار عاشورا، ص۱۳۵.</ref>. [[آیت الله]] طالقانی تأکید می‌کند که باید به مستبدان [[پند]] داد و اگر نپذیرند، باید در مقابل آنها [[صف‌آرایی]] کرد. وی از [[علمای دین]] نیز [[انتقاد]] می‌کند که چرا مطالب لازم را درباره [[جهاد]] نمی‌گویند<ref>ر.ک: [[سید محمد بهشتی|بهشتی، سید محمد]]، گفتار عاشورا، ص۱۴۶؛ به نقل از: جلال درخشه، گفتمان سیاسی شیعه در ایران معاصر، ص۲۵۶-۲۵۷.</ref>.