|
|
| (۱۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| | {{مدخل مرتبط |
| | | موضوع مرتبط = امام حسین |
| | | عنوان مدخل = |
| | | مداخل مرتبط = |
| | | پرسش مرتبط = |
| | }} |
|
| |
|
| {{امامت}}
| | == مقدمه == |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| | جای فرود آمدن و استراحت کردن در طول [[مسافرت]]، خان، کاروانسرا، توقّفگاه. در سفرهای قدیم، هر مرحله و بخشی را که یک فرد یا کاروان در یک [[روز]] بهصورت پیاده میپیمود، "منزل" میگفتند. اگر [[سفر]] سواره بود، مقداری که به یک مرحله میرسیدند و اسب را عوض میکردند، منزل به حساب میآمد، این فاصله، گاهی سه فرسخ و گاهی پنج فرسخ بود. البتّه دربارۀ فاصلۀ دو منزل، نمیتوان مسافت دقیقی تعیین کرد، ولی بهطور متوسّط، فاصلۀ دو منزل چهار فرسخ بوده است<ref>فرهنگ تاریخی ارزشها و سنجشها، ابوالحسن دیانت، ج۱، ص۴۵۶.</ref>. بین [[مکه]] و [[کربلا]] هم منزلگاههایی بوده است که [[امام حسین]]{{ع}} در آنها فرود آمده یا از آنها گذشته و در برخی از آنها شب را به صبح آورده است. منزلها برخی مشهورتر است. |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[منزل در حدیث]] - [[منزل در تاریخ اسلامی]] - [[منزل در معارف و سیره حسینی]]</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[امام حسین (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
|
| |
|
| ==مقدمه==
| | امام حسین{{ع}} و کاروان وی در همۀ منزلهای بین راه، بار نمیانداخت، بلکه اغلب دو منزل یکی بار میافکند. منزلهای بین مکه و [[کوفه]] به ترتیبی که در "[[مناقب]]" آمده، چنین است: [[ذات عرق]]، [[حاجز]]، [[خزیمیه]]، ثعلبیه، [[شقوق]]، [[شراف]]، [[نینوا]]، [[عذیب الهجانات]]، کربلا<ref>مناقب، ابنشهرآشوب، ج۴، ص۹۷.</ref>. ترتیب دیگری در "معجم البلدان" آمده که به این صورت است: [[صفاح]]، ذات عرق، حاجز، خزیمیه، [[زرود]]، ثعلبیه، شقوق، زباله، شراف، ذو حسم، [[بیضه]]، رهیمه، [[قادسیه]]، عذیب الهجانات، [[قصر بنی مقاتل]]، نینوا، کربلا<ref>مقتل الحسین، مقرّم، به نقل از معجم البلدان.</ref>. البته منزلگاههای دیگری هم در متون [[تاریخی]] یاد شده از قبیل [[اجاء]]، [[قطقطانه]]، بطن الرّمه و جز اینها، که برای توضیح بیشتر دربارۀ هر یک از منازل یاد شده، به عنوان آن در این [[فرهنگ]] مراجعه کنید. |
| جای فرود آمدن و استراحت کردن در طول [[مسافرت]]، خان، کاروانسرا، توقّفگاه. در سفرهای قدیم، هر مرحله و بخشی را که یک [[فرد]] یا کاروان در یک روز بصورت پیاده میپیمود، "منزل" میگفتند. اگر [[سفر]] سواره بود، مقداری که به یک مرحله میرسیدند و اسب را عوض میکردند، منزل به حساب میآمد، این فاصله، گاهی سه فرسخ و گاهی پنج فرسخ بود. البتّه دربارۀ فاصلۀ دو منزل، نمیتوان مسافت دقیقی [[تعیین]] کرد، ولی بهطور متوسّط، فاصلۀ دو منزل چهار فرسخ بوده است<ref>فرهنگ تاریخی ارزشها و سنجشها، ابوالحسن دیانت، ج۱، ص۴۵۶.</ref>.
| |
| بین [[مکه]] و [[کربلا]] هم منزلگاههایی بوده است که [[امام حسین]]{{ع}} در آنها فرود آمده یا از آنها گذشته و در برخی از آنها [[شب]] را به صبح آورده است. منزلها برخی مشهورتر است.
| |
|
| |
|
| [[امام حسین]]{{ع}} و کاروان وی در همۀ منزلهای بین [[راه]]، بار نمیانداخت، بلکه اغلب دو منزل یکی بار میافکند. منزلهای بین [[مکه]] و [[کوفه]] به ترتیبی که در "[[مناقب]]" آمده، چنین است: ذات عرق، [[حاجز]]، خزیمیه، ثعلبیه، شقوق، [[شراف]]، [[نینوا]]، [[عذیب الهجانات]]، [[کربلا]]<ref>مناقب، ابن شهر آشوب، ج۴، ص۹۷.</ref>. | | اجمالی از [[سیر]] حوادث طول راه در این منزلها از این قرار است: [[سید الشهدا]]{{ع}}، پس از خروج از مکه به سوی [[عراق]]، در منزلگاه ذات عرق در برخورد با [[بشر بن غالب]]، از اوضاع کوفه باخبر شد، در منزل حاجز و بطن الرّمه، [[قیس بن مسهر صیداوی]] را همراه با نامهای به سوی [[کوفیان]] فرستاد، در منزل [[زرود]]، با [[زهیر بن قین]] [[ملاقات]] کرد و او را به پیوستن به خویش فرا خواند، در [[منزل ثعلبیه]]، از [[شهادت مسلم]] و هانی در [[کوفه]] [[آگاه]] شد. در [[منزل زباله]]، با فرستادۀ [[عمر سعد]] دیدار کرد، در [[منزل شراف]]، با [[سپاه حرّ]] برخورد نمود و خطبه خواند، در [[منزلگاه بیضه]]، با خطبهای [[امویان]] را معرفی کرد و در منزل [[ذی حسم]]، در [[سخنرانی]] خویش، [[بیوفایی]] و ناپایداری [[دنیا]] را ترسیم نمود. [[روز]] اول [[ماه محرم]]، در منزلگاه [[قصر بنی مقاتل]] فرود آمد و پس از آن در سخنی از [[شهادت]] خویش خبر داد و روز [[دوم محرم]] وارد [[سرزمین]] [[کربلا]] شد. |
| ترتیب دیگری در "معجم البلدان" آمده که به این صورت است: صفاح، ذات عرق، [[حاجز]]، خزیمیه، [[زرود]]، ثعلبیه، شقوق، زباله، [[شراف]]، ذو حسم، [[بیضه]]، رهیمه، [[قادسیه]]، [[عذیب الهجانات]]، [[قصر بنی مقاتل]]، [[نینوا]]، [[کربلا]]<ref>مقتل الحسین، مقرّم، به نقل از معجم البلدان.</ref>. البته منزلگاههای دیگری هم در متون [[تاریخی]] یاد شده از قبیل اجاء، قطقطانه، بطن الرّمه و جز اینها، که برای توضیح بیشتر دربارۀ هر یک از منازل یاد شده، به عنوان آن در این [[فرهنگ]] مراجعه کنید.
| |
|
| |
|
| اجمالی از [[سیر]] حوادث طول [[راه]] در این منزلها از این قرار است: [[سید الشهدا]]{{ع}}، پس از [[خروج]] از [[مکه]] به سوی [[عراق]]، در منزلگاه ذات عرق در برخورد با [[بشر بن غالب]]، از اوضاع [[کوفه]] باخبر شد، در منزل [[حاجز]] و بطن الرّمه، [[قیس]] بن مسهر صیداوی را همراه با نامهای به سوی [[کوفیان]] فرستاد، در منزل [[زرود]]، با [[زهیر بن قین]] [[ملاقات]] کرد و او را به [[پیوستن]] به خویش فرا خواند، در منزل ثعلبیه، از [[شهادت]] [[مسلم]] و هانی در [[کوفه]] [[آگاه]] شد. در منزل زباله، با فرستادۀ [[عمر سعد]] [[دیدار]] کرد، در منزل [[شراف]]، با [[سپاه حرّ]] برخورد نمود و [[خطبه]] خواند، در منزلگاه [[بیضه]]، با خطبهای [[امویان]] را معرفی کرد و در منزل ذی حسم، در [[سخنرانی]] خویش، [[بیوفایی]] و ناپایداری [[دنیا]] را ترسیم نمود. روز اول ماه [[محرم]]، در منزلگاه [[قصر بنی مقاتل]] فرود آمد و پس از آن در سخنی از [[شهادت]] خویش خبر داد و روز دوم [[محرم]] وارد [[سرزمین]] [[کربلا]] شد.
| | پس از [[شهادت امام]]{{ع}} و انتقال [[اسرای اهل بیت]] به کوفه، آنان را از کوفه به [[شام]] [[حرکت]] دادند، پیمودن این مسیر طولانی روی شترهای بیمحمل و با [[بدرفتاری]] مأموران و نیز [[غل و زنجیر]] بر گردن [[امام سجاد]]{{ع}} از [[مصائب]] اسرای [[خاندان پیامبر]] بود. این مسافت نیز منزلگاههایی داشت که [[اهل بیت]]{{عم}} از آنها عبور داده شدند تا به [[دمشق]] رسیدند، نام منازل کوفه تا دمشق از این قرار است: [[تکریت]]، [[موصل]]، [[حرّان]]، دعوات، قنّسرین، سیبور، [[حمص]]، بعلبک، حماه، [[حلب]]، [[نصیبین]]، [[عسقلان]]، دیر قسّیس و دیر [[راهب]]. در یکی از منابع، خط [[سیر]] [[اسرا]] از کوفه به شام اینچنین آمده است: کنار شطّ [[فرات]]، تکریت، [[وادی]] [[نخله]]، مرشاد، حرّان، نصیبین، موصل، حلب، دیر [[نصرانی]]، عسقلان، بعلبک، شام<ref>زندگانی ابا عبدالله الحسین، عمادزاده.</ref>. نام منازل میان کوفه تا شام به این صورت نیز نقل شده است: [[قادسیه]]، تکریت، موصل، تلعفر، دیر عمروه، صلیا، وادی نخله، ارمینا، لینا، کحیل، [[جهینه]]، نصیبین، دعوات، کفرطاب، سیپور، معره النعمان، [[شیزر]]، حماه، بعلبک، عسقلان<ref>وسیلة الدارین فی انصار الحسین، ص۳۶۸ (با توضیحاتی پیرامون هر منزل).</ref>. با پخش خبر [[شهادت امام حسین]] در کربلا در میان [[اقوام]] و [[طوایف]]، عکسالعملهای گوناگون و اعتراضآمیزی در مناطق مختلف نقل شده است. بهویژه در منزلگاههای کوفه تا شام، حتی ساکنان دهکدههای مسیحینشین گاهی با ورود نیزهدارانی که سرهای [[شهدا]] را حمل میکردند به [[آبادی]] یا قلعۀ خویش [[مخالفت]] میکردند و راه نمیدادند<ref>وسیلة الدارین فی انصار الحسین، ص۳۷۴ (با توضیحاتی پیرامون هر منزل).</ref>.<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص۴۶۹.</ref> |
|
| |
|
| پس از [[شهادت امام]]{{ع}} و انتقال [[اسرای اهل بیت]] به [[کوفه]]، آنان را از [[کوفه]] به [[شام]] حرکت دادند، پیمودن این مسیر طولانی روی شترهای بیمحمل و با بدرفتاری مأموران و نیز [[غل و زنجیر]] بر گردن [[امام سجاد]]{{ع}} از [[مصائب]] اسرای [[خاندان پیامبر]] بود. این مسافت نیز منزلگاههایی داشت که [[اهل بیت]]{{عم}} از آنها عبور داده شدند تا به [[دمشق]] رسیدند، نام منازل [[کوفه]] تا [[دمشق]] از این قرار است: [[تکریت]]، [[موصل]]، حرّان، دعوات، قنّسرین، سیبور، [[حمص]]، بعلبک، حماه، [[حلب]]، نصیبین، عسقلان، دیر قسّیس و دیر [[راهب]]. در یکی از منابع، خط [[سیر]] [[اسرا]] از [[کوفه]] به [[شام]] اینچنین آمده است: کنار شطّ [[فرات]]، [[تکریت]]، وادی نخله، مرشاد، حرّان، نصیبین، [[موصل]]، [[حلب]]، دیر [[نصرانی]]، عسقلان، بعلبک، [[شام]]<ref>زندگانی ابا عبدالله الحسین، عمادزاده.</ref>. نام منازل میان [[کوفه]] تا [[شام]] به این صورت نیز [[نقل]] شده است: [[قادسیه]]، [[تکریت]]، [[موصل]]، تلعفر، دیر عمروه، صلیا، وادی نخله، ارمینا، لینا، کحیل، [[جهینه]]، نصیبین، دعوات، کفرطاب، سیپور، معره النعمان، شیزر، حماه، بعلبک، عسقلان<ref>وسیلة الدارین فی انصار الحسین، ص۳۶۸ (با توضیحاتی پیرامون هر منزل).</ref>. با پخش خبر [[شهادت امام حسین]] در [[کربلا]] در میان [[اقوام]] و طوایف، عکس العملهای گوناگون و اعتراضآمیزی در مناطق مختلف [[نقل]] شده است.
| | == منابع == |
| بهویژه در منزلگاههای [[کوفه]] تا [[شام]]، حتی ساکنان دهکدههای مسیحینشین گاهی با ورود نیزهدارانی که سرهای [[شهدا]] را حمل میکردند به آبادی یا قلعۀ خویش [[مخالفت]] میکردند و [[راه]] نمیدادند<ref>وسیلة الدارین فی انصار الحسین، ص۳۷۴ (با توضیحاتی پیرامون هر منزل).</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۴۶۹.</ref>.
| | {{منابع}} |
| | # [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']] |
| | {{پایان منابع}} |
|
| |
|
| == جستارهای وابسته == | | == پانویس == |
| | {{پانویس}} |
|
| |
|
| ==منابع==
| | [[رده:امام حسین]] |
| * [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']]
| |
| | |
| ==پانویس==
| |
| {{یادآوری پانویس}}
| |
| {{پانویس2}}
| |
| | |
| [[رده:منزل]] | |
| [[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]] | | [[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]] |