جایگاه و اهمیت نفی خشونت در اسلام چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

جایگاه و اهمیت نفی خشونت در اسلام چیست؟ (پرسش) (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۲۵

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ، ‏۸ مهٔ ۲۰۲۱

←‏پاسخ نخست

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۲٬۰۷۰

ویرایش

@@ خط ۱۹: / خط ۱۹: @@
 ::::::آقای دکتر '''[[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌]]''' در کتاب ''«[[سیره نبوی ج۴ (کتاب)|سیره نبوی]]»'' در این‌باره گفته‌ است:
 ::::::«[[خشونت]] در [[آیات]] و [[روایات]] به مفهوم هر نوع [[هتک حرمت]] و [[کرامت انسان]] و زیر پا گذاشتن [[حقوق]] اشخاص، و [[تعدی]]، تأذی، و [[تندی]] و تیزی و [[بدرفتاری]]، به هر شکل و نسبت به هرکس است. این مفهوم در آیات و روایات با واژه‌های متعدد بیان شده است<ref>واژه‌هایی همچون: خُرق، فَظّ، غلظت، خشونت، عَسْف، حِدّت، عُنف، غَرْب، نُشوز، طِماح، ایذاء و....</ref>؛ و این امر غیر از شدت قانونی است؛ یعنی [[اجرای حدود]] و [[قوانین]]، آن هم با دقت و شدت، برای [[حفظ]] [[حرمت‌ها]] و [[پاسداری]] از [[حقوق انسان‌ها]] و جلوگیری از تعدی [[متجاوزان]]، و بازداشتن خیانتکاران و [[جنایتکاران]] از [[خیانت]] و [[جنایت]] که امری عقلایی و ضروری، بلکه انسانی‌ترین اقدامات در حفظ [[سلامت]] فرد و [[جامعه]] است، چنان‌که [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} بدان اشارت فرموده است: {{متن حدیث|فَرَضَ اللَّهُ... إِقَامَةَ الْحُدُودِ إِعْظَاماً لِلْمَحَارِمِ‏}}<ref>«خداوند برپا داشتن حدود را واجب کرد تا آن‌چه حرام است بزرگ نماید». نهج البلاغه، حکمت ۲۵۲.</ref>.
-::::::بنابراین پاسداری از [[قانون]] و اجرای آن، هرچند ظاهری شدید داشته باشد، اساساً از سنخ خشونت نیست، بلکه عامل بازدارنده و رفع‌کننده خشونت است. در [[منطق]] [[کتاب الهی]]، در [[روابط]] و مناسبات [[انسانی]] و [[اجتماعی]]، و در [[مدیریت]] و [[رهبری]]، هیچ‌چیز چون خشونت روابط و مناسبات و [[اداره امور]] را به [[تباهی]] نمی‌کشاند و [[آدمیان]] را به [[گریز]] از یکدیگر وانمی‌دارد. [[خدای سبحان]] خطاب به پیام‌آور [[رحمت]] و [[عدالت]] فرموده است:
+::::::بنابراین پاسداری از [[قانون]] و اجرای آن، هرچند ظاهری شدید داشته باشد، اساساً از سنخ خشونت نیست، بلکه عامل بازدارنده و رفع‌کننده خشونت است. در [[منطق]] [[کتاب الهی]]، در [[روابط]] و مناسبات [[انسانی]] و [[اجتماعی]]، و در [[مدیریت]] و [[رهبری]]، هیچ‌چیز چون خشونت روابط و مناسبات و [[اداره امور]] را به [[تباهی]] نمی‌کشاند و [[آدمیان]] را به [[گریز]] از یکدیگر وانمی‌دارد. [[خدای سبحان]] خطاب به پیام‌آور [[رحمت]] و [[عدالت]] فرموده است: {{متن قرآن|فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ}}<ref>«پس با بخشایشی از (سوی) خداوند با آنان نرمخویی ورزیدی و اگر درشتخویی سنگدل می‌بودی از دورت می‌پراکندند» سوره آل عمران، آیه ۱۵۹.</ref>.
-{{متن قرآن|فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ}}<ref>«پس با بخشایشی از (سوی) خداوند با آنان نرمخویی ورزیدی و اگر درشتخویی سنگدل می‌بودی از دورت می‌پراکندند» سوره آل عمران، آیه ۱۵۹.</ref>.
 ::::::“فَظًّ” به معنای [[تندخویی]]، [[بدخلقی]]، خشونت زبانی و بدرفتاری است. اصل فَظّ آب شکمبه حیوان بوده که [[نوشیدن]] آن سخت [[ناپسند]] بوده است و جز در ناچاری آن را نمی‌نوشیدند، سپس در معنای استعاری برای خشونت زبانی و [[رفتاری]] و زشت‌خویی به کار رفته است<ref>کتاب العین، ج۳، ص۱۴۰۵؛ معجم مقاییس اللغة، ج۴، ص۴۴۱؛ المفردات، ص۳۸۲.</ref>، که بیانگر شدت ناپسندی [[خشونت]] چه در زبان و چه در [[رفتار]] است. خشونت در هشدارهای [[معصومان]] زشت‌ترین پدیده معرفی شده است، چنان‌که در بیانات [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} آمده است: {{متن حدیث|أَقْبَحُ‏ شَيْ‏ءٍ الْخُرْقُ‏}}<ref>«زشت‌ترین چیز خشونت و درشتی است». شرح غررالحکم، ج۲، ص۳۷۱.</ref>؛ {{متن حدیث|أَسْوَءُ شَيْ‏ءٍ الْخُرْقُ‏}}<ref>«بدترین چیز خشونت و درشتی است». شرح غررالحکم، ج۲، ص۳۷۸؛ مستدرک الوسائل، ج۱۲، ص۷۳.</ref>.
 ::::::در آموزه‌های [[معصومین]] چنین مطرح شده است که هیچ‌چیز همانند خشونت و [[درشتی]] و [[تندی]] [[روابط انسانی]] و [[اجتماعی]] را آسیب نمی‌زند و [[زشت]] نمی‌نماید، درحالی‌که هیچ‌چیز همانند [[رفق و مدارا]] و [[نرمی]] روابط انسانی و اجتماعی را به سوی [[سلامت]] نمی‌برد. از [[علی]]{{ع}} [[روایت]] شده است: {{متن حدیث|ما كانَ الرِّفْقُ في شي‏ءٍ قَطُّ إِلّا زانَهُ؛ مَا كَانَ‏ الخُرْقُ‏ في‏ شَيْ‏ءٍ قَطُّ إِلّا شانَهُ}}<ref>«رفق و مدارا در چیزی قرار نگرفته است مگر اینکه آن را زینت داده و زیبا نموده است. خشونت و درشتی در چیزی قرار نگرفته است مگر اینکه آن را معیوب ساخته و زشت نموده است». شرح غررالحکم، ج۶، ص۶۲؛ مستدرک الوسائل، ج۱۲، ص۷۲.</ref>.