آیه حفظ: تفاوت میان نسخه‌ها

۲ بایت حذف‌شده ،  ‏۹ مهٔ ۲۰۲۱
جز
جایگزینی متن - 'درهم تنیده' به 'درهم‌تنیده'
جز (جایگزینی متن - 'درهم تنیده' به 'درهم‌تنیده')
خط ۹: خط ۹:
از آنجا که [[خداوند متعال]]، تنها در [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ}}<ref>«بی‌گمان ما خود قرآن را فرو فرستاده‌ایم و به یقین ما نگهبان آن خواهیم بود» سوره حجر، آیه ۹.</ref> به [[صراحت]] و با تأکیدات پی در پی، اعلام نموده که ذکر (قرآن) را صیانت و [[حفظ]] می‌کند، آن را "آیه حفظ" نامیده‌اند.
از آنجا که [[خداوند متعال]]، تنها در [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ}}<ref>«بی‌گمان ما خود قرآن را فرو فرستاده‌ایم و به یقین ما نگهبان آن خواهیم بود» سوره حجر، آیه ۹.</ref> به [[صراحت]] و با تأکیدات پی در پی، اعلام نموده که ذکر (قرآن) را صیانت و [[حفظ]] می‌کند، آن را "آیه حفظ" نامیده‌اند.


حفظ در لغت به معانی نگه داشتن چیزی از گم و یا تلف شدن، [[ضد]] [[فراموشی]]، از بر کردن مطلبی و نیز به معنی توجه، مراعات و [[مراقبت]] از چیزی آمده است. حفظ در کاربرد آیه فوق، به معنی صیانت و مراقبت از قرآن در برابر حوادث [[روزگار]] و نیز، صیانت از [[تحریف‌ناپذیری قرآن|تحریف]] و [[کاستی]] و فزونی و [[تغییر]] در متن آن به دست افراد [[بشر]] است<ref>مفردات، ص۱۲۴؛ الکشاف، ج۱، ص۶۷۱.</ref>. نیز گفته‌اند به معنی محافظت کردن از [[خطا]] و [[لغزش]] یا دستبرد می‌باشد همان‌گونه که خداوند در آیه {{متن قرآن|بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ * فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ}}<ref>«(این سخن، جادو و دروغ نیست) بلکه قرآنی ارجمند است * در لوحی نگهداشته» سوره بروج، آیه ۲۱-۲۲.</ref> بیان کرده<ref>دائرة المعارف قرآن، ج۴، ص۳۰۷.</ref>. این آیه از دیرباز جزو شواهد و مستندات [[قرآنی]] برای رفع [[شبهه تحریف قرآن]] و [[تحریف‌ناپذیری قرآن|اثبات تحریف‌ناپذیری]] آن بوده است. مسئله [[حفظ قرآن]] از تحریف، خطا، دستبرد، کاستی، فزونی و جا به جایی، همواره با موضوع چیستی [[تحریف قرآن]] و دیدگاه علمای [[اسلام]] (چه [[شیعه]] و چه [[سنی]])، در این باره بسیار [[درهم]] تنیده است؛ اما به لحاظ آن‌که طرح این دیدگاه‌ها از حوصله این مقاله بیرون است در اینجا تنها به ارائه نظر [[مفسران]] و قرآن پژوهان در خصوص "آیه حفظ" بسنده می‌شود که به ناچار در خلال سخن، اشاره‌ای هم به موضوع تحریف خواهد شد.
حفظ در لغت به معانی نگه داشتن چیزی از گم و یا تلف شدن، [[ضد]] [[فراموشی]]، از بر کردن مطلبی و نیز به معنی توجه، مراعات و [[مراقبت]] از چیزی آمده است. حفظ در کاربرد آیه فوق، به معنی صیانت و مراقبت از قرآن در برابر حوادث [[روزگار]] و نیز، صیانت از [[تحریف‌ناپذیری قرآن|تحریف]] و [[کاستی]] و فزونی و [[تغییر]] در متن آن به دست افراد [[بشر]] است<ref>مفردات، ص۱۲۴؛ الکشاف، ج۱، ص۶۷۱.</ref>. نیز گفته‌اند به معنی محافظت کردن از [[خطا]] و [[لغزش]] یا دستبرد می‌باشد همان‌گونه که خداوند در آیه {{متن قرآن|بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ * فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ}}<ref>«(این سخن، جادو و دروغ نیست) بلکه قرآنی ارجمند است * در لوحی نگهداشته» سوره بروج، آیه ۲۱-۲۲.</ref> بیان کرده<ref>دائرة المعارف قرآن، ج۴، ص۳۰۷.</ref>. این آیه از دیرباز جزو شواهد و مستندات [[قرآنی]] برای رفع [[شبهه تحریف قرآن]] و [[تحریف‌ناپذیری قرآن|اثبات تحریف‌ناپذیری]] آن بوده است. مسئله [[حفظ قرآن]] از تحریف، خطا، دستبرد، کاستی، فزونی و جا به جایی، همواره با موضوع چیستی [[تحریف قرآن]] و دیدگاه علمای [[اسلام]] (چه [[شیعه]] و چه [[سنی]])، در این باره بسیار درهم‌تنیده است؛ اما به لحاظ آن‌که طرح این دیدگاه‌ها از حوصله این مقاله بیرون است در اینجا تنها به ارائه نظر [[مفسران]] و قرآن پژوهان در خصوص "آیه حفظ" بسنده می‌شود که به ناچار در خلال سخن، اشاره‌ای هم به موضوع تحریف خواهد شد.


در مورد واژه {{متن قرآن|الذِّكْرَ}} تمامی مفسران گفته‌اند که منظور از آن، قرآن است<ref>الکشاف، ج۱، ص۶۷۱؛ المیزان، ج۲۰، ص۱۰۴؛ مجمع البیان، ج۶، ص۳۳۰؛ جامع البیان، ج۱۴، ص۷.</ref>. شایان ذکر است که از بین واژه‌های {{متن قرآن|الذِّكْرَ}} که در [[آیات قرآن]] به کار رفته، دست‌کم در ۹ [[آیه]]، منظور [[قرآن]] است، مانند: {{متن قرآن|بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«(آنان را) با برهان‌ها (ی روشن) و نوشته‌ها (فرستادیم) و بر تو قرآن را فرو فرستادیم تا برای مردم آنچه را که به سوی آنان فرو فرستاده‌اند روشن گردانی و باشد که بیندیشند» سوره نحل، آیه ۴۴.</ref>؛ {{متن قرآن|وَهَذَا ذِكْرٌ مُبَارَكٌ أَنْزَلْنَاهُ أَفَأَنْتُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ}}<ref>«و این (قرآن) یادکردی خجسته است که آن را فرو فرستاده‌ایم پس آیا شما آن را انکار می‌کنید؟» سوره انبیاء، آیه ۵۰.</ref>؛ {{متن قرآن|أَأُنْزِلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ مِنْ بَيْنِنَا بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ مِنْ ذِكْرِي بَلْ لَمَّا يَذُوقُوا عَذَابِ}}<ref>«آیا از میان ما قرآن (تنها) بر او نازل شده است؟ باری آنان از یادکرد من در تردیدند یا هنوز عذاب مرا نچشیده‌اند» سوره ص، آیه ۸.</ref>.
در مورد واژه {{متن قرآن|الذِّكْرَ}} تمامی مفسران گفته‌اند که منظور از آن، قرآن است<ref>الکشاف، ج۱، ص۶۷۱؛ المیزان، ج۲۰، ص۱۰۴؛ مجمع البیان، ج۶، ص۳۳۰؛ جامع البیان، ج۱۴، ص۷.</ref>. شایان ذکر است که از بین واژه‌های {{متن قرآن|الذِّكْرَ}} که در [[آیات قرآن]] به کار رفته، دست‌کم در ۹ [[آیه]]، منظور [[قرآن]] است، مانند: {{متن قرآن|بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«(آنان را) با برهان‌ها (ی روشن) و نوشته‌ها (فرستادیم) و بر تو قرآن را فرو فرستادیم تا برای مردم آنچه را که به سوی آنان فرو فرستاده‌اند روشن گردانی و باشد که بیندیشند» سوره نحل، آیه ۴۴.</ref>؛ {{متن قرآن|وَهَذَا ذِكْرٌ مُبَارَكٌ أَنْزَلْنَاهُ أَفَأَنْتُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ}}<ref>«و این (قرآن) یادکردی خجسته است که آن را فرو فرستاده‌ایم پس آیا شما آن را انکار می‌کنید؟» سوره انبیاء، آیه ۵۰.</ref>؛ {{متن قرآن|أَأُنْزِلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ مِنْ بَيْنِنَا بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ مِنْ ذِكْرِي بَلْ لَمَّا يَذُوقُوا عَذَابِ}}<ref>«آیا از میان ما قرآن (تنها) بر او نازل شده است؟ باری آنان از یادکرد من در تردیدند یا هنوز عذاب مرا نچشیده‌اند» سوره ص، آیه ۸.</ref>.
۲۲۴٬۹۸۹

ویرایش