حد: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{امامت}} | {{امامت}} | ||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | ||
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div> | : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[حد]]''' است. "'''[[حد]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div> | ||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | ||
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[حد در لغت]] - [[حد در حدیث]] - [[حد در تاریخ اسلامی]] - [[حد در فقه سیاسی]]</div> | : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[حد در لغت]] - [[حد در حدیث]] - [[حد در تاریخ اسلامی]] - [[حد در فقه سیاسی]]</div> | ||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | ||
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[حد (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div> | |||
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> | |||
'''حدّ''' یعنی اندازه، مرز، [[حریم]]، فاصله بین دو چیز. در اصطلاح جزایی و [[قضایی]]، مجازاتی که برای بعضی [[گناهان]] قرار داده شده حدّ نام دارد و به [[کیفر]] رساندن [[مجرم]] را "[[اجرای حدود]]" میگویند. اجرای حدّ باید از سوی [[حاکم شرع]] و [[حکومت اسلامی]] انجام گیرد. مثلاً حدّ سرقت، بریدن دست است و حدّ [[زنا]] سنگسار کردن و حدّ شرابخواری، ضربه شلّاق است. اگر بر [[مجرم]]، حدّ [[الهی]] و شرعی جاری شود، جلوی [[ارتکاب گناهان]] گرفته میشود و تعطیلی [[اجرای حدود]]، مجرمان را گستاخ و [[امنیت جامعه]] را تهدید میکند. از این رو در [[فرهنگ دینی]]، برای اجرای حدّ [[برکات]] و آثار مهمّی [[بیان]] شده و بر عهده [[حکومت اسلامی]] است که به آن عمل کند و تعطیل نشود<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]].</ref>. | |||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
حدود جمع حد و در اصطلاح [[شرعی]] به معنای [[عقوبت]] مقدر برای [[معاصی]] و جرایمی است که [[شارع]] آن را مشخص کرده است<ref>حلی (محقق)، شرائع الإسلام فی مسائل الحلال والحرام، ج۴، ص۱۳۶.</ref>. اسباب حد یعنی افعالی که به سبب آنها حد جاری میشود، عبارتاند از: [[زنا]]، لواط، سَحق<ref>رابطه جنسی دو زن.</ref>، قیاده<ref>وساطت برای زنا.</ref>، [[قذف]]<ref>تهمت زنا یا لواط به دیگران زدن. این تهمت با فحاشی و عبارات ناشایست نیز محقق میشود و حد آن هشتاد ضربه شلاق است.</ref>، [[شرب خمر]]، [[سرقت]]، محاربه، [[ارتداد]]<ref>خروج از دین اسلام.</ref>، اتان البهائم<ref>جماع با چهار پایان.</ref> و...؛ برای مثال حد زنای غیرمحصنه<ref>زنای مردی که همسر دارد (با شرایط خاص آن) یا زنی که شوهر دارد.</ref> صد ضربه شلاق است. حد بیش از هر فایده دیگر بازدارندگی را به همراه دارد. [[اجرای حدود]] به معنای از میان رفتن عقوبت [[اخروی]] نیست، بلکه حدود تنها عقوبتی [[دنیایی]] است که اولاً [[انسان]] را تحذیر دهد و مانع حرکت وی به سوی [[گناه]] شود و ثانیاً بازدارنگی آن سبب شود که دیگران نیز تمایلی به ارتکاب این معاصی نداشته باشند. این مسئله در حد سرقت خود را بیشتر نشان میدهد. قطع شدن انگشتان دست سارق (با شرایط بسیاری از جمله در [[حرز]] بودن آنچه به سرقت رفته است)، یکی از مهمترین عوامل بازدارنده برای افرادی است که به [[مالکیت]] افراد دیگر بیاعتنا هستند. | |||
مفهوم مشابه حد که در کتاب الحد نیز به آن توجه میشود، تعزیر است. [[تعزیر]] به معنای عقوبت شرعی برای ارتکاب [[محارم]] است که میزانی برای آن مشخص نشده است. مقدار تعزیر به دست [[حاکم]] است؛ برای مثال حاکم میتواند برای گناهانی که بروز [[اجتماعی]] دارد، اما حدی برای آن مشخص نیست، تعزیر قرار دهد. تفاوتهای بسیاری میان حد و تعزیر بیان شده است که ذکر همه آنها خارج از موضوع بحث است؛ اما به اختصار برخی از [[اختلافات]] عبارتاند از: | |||
#تعزیر [[میزان]] معیّنی نیست، هرچند مطابق با برخی فتاوا نباید از حداقل حد، [[تجاوز]] کند؛ | |||
#در [[تعزیر]] تفاوتی میان [[حر]] و [[عبد]] نیست؛ اما در حد میان این دو تفاوت هست (حد عبد کمتر از حد حر است)؛ | |||
#در تعزیر تخییر وجود دارد؛ اما در حد تخییری وجود ندارد، مگر در محاربه. توضیح آنکه در محاربه [[حاکم]] میتواند میان [[قتل]]، [[تبعید]] و قطع دست و پا یکی را [[انتخاب]] کند؛ اما در بقیه حدود تخییر وجود ندارد؛ | |||
#تعزیر گاه برای [[حق خدا]]، گاه به سبب پایمال شدن [[حق]] [[بندگان خدا]] و گاه به سبب هر دو است؛اما حد به غیر از مورد [[قذف]] تنها به دلیل [[تضییع حق]] [[الله]] صورت میگیرد<ref>عاملی (شهید اول)، القواعد و الفوائد، ج۲، ص۱۴۳- ۱۴۴.</ref>؛ البته در مورد قذف نیز محل [[اختلاف]] است. | |||
جاری کردن [[حدود و تعزیرات]] از [[شئون]] ولایی است. به همین دلیل یکی از مباحث حوزه [[فقه سیاسی]] جواز یا عدم جواز [[اجرای حدود]] در [[عصر غیبت]] است. نقطه آغاز گره خوردن کتاب الحدود با فقه سیاسی در این مرحله است.<ref>[[اصغرآقا مهدوی|مهدوی، اصغرآقا]] و [[سید محمد صادق کاظمی|کاظمی، سید محمد صادق]]، [[کلیات فقه سیاسی (کتاب)|کلیات فقه سیاسی]]، ص ۱۲۱.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | |||
== پرسش مستقیم== | |||
* [[حد در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]] | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
# [[پرونده: 1100770.jpg|22px]] [[اصغرآقا مهدوی|مهدوی، اصغرآقا]] و [[سید محمد صادق کاظمی|کاظمی، سید محمد صادق]]، [[کلیات فقه سیاسی (کتاب)|'''کلیات فقه سیاسی''']] | |||
# [[پرونده:13681040.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|'''فرهنگنامه دینی''']] | # [[پرونده:13681040.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|'''فرهنگنامه دینی''']] | ||
==جستارهای وابسته== | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:مدخل]] | |||
[[رده:حد]] | [[رده:حد]] | ||