عقل در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

*و می‌فرماید: "[[خداوند]] دو [[حجت]] بر [[مردم]] دارد. حجتی در ظاهر و حجتی در [[باطن]]، [[حجت ظاهر]] همان [[رسولان]]، [[پیامبران]] و [[امامان]]{{ع}} هستند و [[حجت]] [[باطن]] [[عقل انسان]] است"<ref>{{متن حدیث| إِنَّ لِلَّهِ عَلَى اَلنَّاسِ حُجَّتَيْنِ حُجَّةً ظَاهِرَةً وَ حُجَّةً بَاطِنَةً فَأَمَّا اَلظَّاهِرَةُ فَالرَّسُولُ وَ اَلْأَنْبِيَاءُ وَ اَلْأَئِمَّةُ وَ أَمَّا اَلْبَاطِنَةُ فَالْعُقُولُ }}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۱، ص۱۶.</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی]]، ج۱،ص۱۷۴-۱۷۵.</ref>.

*[[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: "[[نور]] [[بدن]] در چشم است، هرکس چشمش روشن باشد، همه جسمش از [[نور]] آن بهره می‌برد و [[نور]] [[روح]] در [[عقل]] است. اگر [[انسان]] [[عاقل]] باشد، پروردگارش را می‌شناسد<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ۱.</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی]]، ج۱،ص۱۷۵-۱۷۸.</ref>.

*[[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: ستون وجود [[انسان]] [[عقل]] است، زیرا هوش، [[فهم]]، حافظه و [[دانش]] از [[عقل]] ناشی می‌شود، [[انسان]] با [[عقل]] کامل می‌شود، [[عقل]] [[راهنمای انسان]] است، به او [[بصیرت]] می‌دهد و کلید کارگشای اوست، اگر [[عقل انسان]] با [[نور]] [فضیلت‌های [[عقلانی]] و [[کمالات نفسانی]]] [[تأیید]] شود، دانشمند، با حافظه، متوجه، [[زیرک]] و است، [اسباب نجاتش از نظرش دور نمی‌شود، در کسب حقایق [[زیرک]] و در [[فهم]] خوب و بد دقیق می‌شود]، آنگاه می‌داند چگونه و چرا به وجود آمده و به کجا باید برسد و [[خیرخواه]] و [[خیانت]] کار را می‌شناسد و در این صورت راه خود را می‌یابد و می‌داند باکه باید بپیوندد و از که باید ببرد. آنگاه خالصانه فقط [[خدا]] را [[اطاعت]] می‌کند و از این راه [[کمالات]] از دست رفته را باز می‌یابد و از آن پس هیچ کمالی را از دست نمی‌دهد و ظروف و شرایط خود را می‌شناسد و می‌داند برای چه در اینجاست، از کجا آمده است و به کجا می‌رود و این همه از تأييدات [[عقل]] است<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۱، ص۲۵؛ همچنین رک: محمد صالح مازندرانی، شرح اصول کافی، ص۳۰۶-۳۱۰؛ محمد صدرالدین شیرازی، شرح اصول کافی، ج۱، ص۵۷۲-۵۶۸.</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی]]، ج۱،ص۱۷۹-۱۸۰.</ref>.

*و فرمود: "به [[سخاوت]] پایبند باشید که میوه [[عقل]] است"<ref>{{متن حدیث|عَلَيْكَ بِالسَّخَاءِ فَإِنَّهُ ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ}}؛ على بن محمد لیثی واسطی، عیون الحکم والمواعظ، ص۲۵۵.</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی]]، ج۱،ص۱۸۰-۱۸۱.</ref>.

*و می‌فرماید: "میوه [[عقل]] [[مدارا با مردم]] است"<ref>{{متن حدیث|ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ مُدَارَاةُ اَلنَّاسِ}}؛ على بن محمد لیثی واسطی، عیون الحکم والمواعظ، ص۲۰۹.</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی]]، ج۱،ص۱۸۱.</ref>.

*و می‌فرماید: "میوه [[عقل]] [[استقامت در راه حق]] است"<ref>{{متن حدیث|ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ اَلاِسْتِقَامَةُ}}؛ جمال الدین محمد خوانساری، شرح فارسی غرر و درر آمدی، تصحیح سید جلال‌الدین محدث، ج۲، ص۳۲۲.</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی]]، ج۱،ص۱۸۲.</ref>.

*و می‌فرماید: "روی‌گردانی از [[زینت]] [[دنیا]] ثمر [[عقل]] است"<ref>{{متن حدیث|رَدْعُ اَلنَّفْسِ عَنْ زَخَارِفِ اَلدُّنْيَا ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ}}؛ علی بن محمد لیثی واسطی، عیون الحکم والمواعظ، ص۲۰۸.</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی]]، ج۱،ص۱۸۲-۱۸۳.</ref>.

*[[امام کاظم]]{{ع}} می‌فرماید: "هرکس که میخواهد، بدون [[ثروت]] بی‌نیاز باشد، قلبش از [[حسادت]] راحت شود و دینش سالم بماند، با [[زاری]] از [[خدا]] بخواهد که عقلش را کامل کند"<ref>{{متن حدیث|مَنْ أَرَادَ اَلْغِنَى بِلاَ مَالٍ وَ رَاحَةَ اَلْقَلْبِ مِنَ اَلْحَسَدِ وَ اَلسَّلاَمَةَ فِي اَلدِّينِ فَلْيَتَضَرَّعْ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي مَسْأَلَتِهِ بِأَنْ يُكْمِلَ عَقْلَهُ }}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۱، ص۱۸.</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی]]، ج۱،ص۱۸۳.</ref>.

*در روایتی از [[سليمان دیلمی]] آمده است: درباره [[دین]] و و [[عبادت]] شخصی با [[امام صادق]]{{ع}} به سخن گفتم، [[حضرت]] فرمود: عقلش چگونه است؟ گفتم نمی‌دانم. فرمود: [[پاداش]] به اندازه [[عقل]] است. پس از آن [[امام]] داستانی به این شرح برای [[سلیمان]] باز فرمود: مردی از [[بنی اسرائیل]] در یکی از جزایر دریا [[خدا]] را [[عبادت]] می‌کرد. جزیره‌ای بود سرسبز و شاداب با درختان انبوه و آب‌های روان، یکی از [[فرشتگان]] بر او [[گذشت]] و از [[خدا]] خواست [[جایگاه]] و [[پاداش]] او را نشانش دهد و چون [[پاداش]] او را دید، آن را اندک یافت. [[خداوند]] به او فرمود اگر می‌خواهی از [[راز]] این [[پاداش]] ناچیز باخبر شوی مدتی با او [[مصاحبت]] کن. [[فرشته]] به صورت [[انسانی]] بر او ظاهر شد. [[عابد]] از او پرسید کیستی؟ گفت مرد عابدی هستم از حال تو باخبر شدم و دانستم که در این جزیره [[عبادت]] می‌کنی، به نزد تو آمدم تا در کنار تو [[خدا]] را [[عبادت]] کنم.[[فرشته]] آن روز را با [[عابد]] سپری کرد، روز بعد به او گفت: مکان پاکیزه‌ای داری که جز برای [[عبادت]] نمی‌شاید. [[عابد]] گفت آری ولی این مکان عیبی دارد. گفت: چه عیبی و؟ گفت عیبش این است که این همه علف در اینجا ضایع می‌شود و پروردگارمان از خود حیوانی ندارد تا برایش در اینجا بچرانیم. اگر [[خدا]] را خری بود، در اینجا میچراندیم. [[فرشته]] گفت: [[ولی خدا]] خری ندارد. [[عابد]] گفت آری اگر [[خدا]] را خرى بود این همه علف ضایع نمی‌شد. [[خداوند متعال]] به آن [[فرشته وحی]] کرد او را به اندازه عقلش [[پاداش]] داده‌ام<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۱، ص۱۲.</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی]]، ج۱،ص۱۸۳-۱۸۴.</ref>.

*[[امام کاظم]]{{ع}} می‌فرماید: "[[نشانه]] [[بی‌خردی]] همین بس که مرتکب کاری شوی که از آن [[نهی]] کرده‌اند"<ref>{{متن حدیث|كَفَى بِكَ جَهْلاً أَنْ تَرْكَبَ مَا نُهِيتَ عَنْهُ}}؛ محمد صالح مازندرانی، شرح اصول کافی، ج۱، ص۱۵۰.</ref><ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی]]، ج۱،ص۱۸۵-۱۸۷.</ref>.