لعن در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

در جواز یا عدم جواز لعن اشخاص، میان [[شیعه]] و [[سنی]] [[اختلاف]] فراوانی وجود دارد. از آنجا که [[قرآن]] صراحتاً از دشنام‌گویی به [[مقدسات]] [[ادیان]] و [[مذاهب]] دیگر [[نهی]] می‌کند<ref>{{متن قرآن|وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ كَذَلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}} «و به آنهایی که مشرکان به جای خداوند (به پرستش) می‌خوانند دشنام ندهید تا آنان (نیز) از سر دشمنی به نادانی خداوند را دشنام ندهند؛ بدینسان ما کردار هر امتی را (در دیدشان) آراسته‌ایم سپس بازگشتشان به سوی پروردگارشان است آنگاه آنان را از آنچه انجام می‌داده‌ا» سوره انعام، آیه ۱۰۸.</ref>، بعضی [[علمای شیعه]] معتقدند در قرآن و روایات اهل‌بیت{{عم}} لعن هیچ‌گاه به صورت آشکار و علنی به مقدسات دیگر ادیان و مذاهب به کار نرفته است و لعن‌های [[قرآنی]] و [[روایی]] در این باره همواره به صورت کلی، همراه با کنایه یا مخفیانه به کار برده شده‌اند. در [[فرهنگ]] [[شیعیان]]، لعن از مصادیق مفهوم «[[تبری]]» قلمداد می‌شود. لعن‌نامه‌هایی نیز به ویژه در دوره صفوی توسط برخی علمای شیعه نوشته شده است؛ از جمله التولی و التبری اثر [[میر داماد]]. [[محقق کرکی]] هم در نفحات اللاهوت بحث مفصلی درباره [[لعن]] آورده است. یکی از متون [[روایی]] [[شیعه]] که لعن‌های فراوانی در آن به چشم می‌خورد «[[زیارت عاشورا]]» است. در بخش پایانی متن مشهور این [[زیارت]]، که با عبارت {{متن حدیث|اللَّهُمَّ الْعَنْ أَوَّلَ ظَالِمٍ‌}} آغاز می‌شود، پنج نفر مورد لعن قرار گرفته‌اند که تنها نام پنجمین آنها یعنی [[یزید]] ذکر شده و از چهار نفر دیگر به [[صراحت]] نام برده نشده است. این عدم تصریح را بعضی جزو «[[اسرار آل محمد]]» و مبتنی بر [[سنت]] [[شیعی]] «[[تقیه]]» دانسته‌اند. با این حال در [[فرهنگ شیعی]] برداشت رایج از آن چهار نفر، خلفای سه‌گانه و [[معاویه]] است. درباره این بخش از زیارت عاشورا، مناقشات فراوانی وجود دارد و بعضی از محققان با بررسی منابع و نسخه‌های این زیارت در اصالت آن [[لعن‌ها]] تشکیک کرده‌اند. استثنائاً در مورد [[یزید بن معاویه]] برخی علمای [[اهل سنت]] هم جواز به لعن داده‌اند.

== جستارهای وابسته ==