نفی جهت: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

نفی جهت (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۸ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۵

۷۶۳ بایت حذف‌شده ، ‏۱۸ اوت ۲۰۲۵

۱۲۹٬۶۸۱

ویرایش

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صفات الهی | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}
-{{نبوت}}
+== مقدمه ==
-<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
+از [[صفات سلبی]] [[خداوند]] است؛ یعنی چنین نیست که خداوند از نظر مادی در جهت خاصی- مانند [[آسمان]] یا [[قبله]]- قرار یافته باشد. "جهت" از صفات جسم است و خداوند، جسم نیست. [[قرآن کریم]] از سعه وجودی [[خدا]]<ref>{{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَى ثَلاثَةٍ إِلاَّ هُوَ رَابِعُهُمْ وَلا خَمْسَةٍ إِلاَّ هُوَ سَادِسُهُمْ وَلا أَدْنَى مِن ذَلِكَ وَلا أَكْثَرَ إِلاَّ هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ مَا كَانُوا ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ}}؛ سوره مجادله، آیه ۷.</ref> و [[قیومیت]] او<ref>{{متن قرآن|اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِندَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلاَ يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَلاَ يَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ}}؛ سوره بقره/ ۲۵۵.</ref> خبر می‌دهد و می‌فرماید: "هر سوی که رو کنید، وجه خداوند است"<ref>{{متن قرآن| وَلِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَأَيْنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}}؛ سوره بقره، آیه ۱۱۵.</ref>. موجود بودن خداوند در همه جهات، به دلیل بسیط بودن [[ذات الهی]]، به معنای اشغال مکانی نیست؛ بلکه به معنای [[برتری]] و [[تنزیه]] از جهت و مکان است. حضور او در سراسر عالم جسمانی و مادی ـ که از اجسام گوناگون پُر است ـ آن گاه صادق است که موجودی غیر جسمانی باشد<ref>الالهیات‌، ۲/ ۱۱۰.</ref>. اینکه [[مسلمانان]] هنگام [[عبادت]] رو به سوی قبله می‌کنند، بدان معنا نیست که خداوند در این مکان و جهت جغرافیایی جا گرفته است؛ بلکه [[حکمت‌ها]] و فلسفه‌هایی دیگر دارد؛ مانند یگانگی ظاهری و [[باطنی]] افراد [[جامعه]] [[مؤمنین]]. از میان [[فرق اسلامی]]، مُجسمه برخلاف دیگر مسلمانان معتقدند که خداوند در جهتی خاص جای گرفته است و [[کرامیه]] بر این باورند که همواره در بالا جای دارد<ref>مناهج الیقین فی اصول الدین‌، ۲۰۴؛ قواعد المرام فی علم الکلام‌، ۷۳- ۷۱.</ref>. "نفی جهت" موضوعی [[کلامی]] و [[فلسفی]] است و در [[دانش]] [[کلام اسلامی]] و [[فلسفه اسلامی]] بدان می‌پردازند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۴۵۰.</ref>.
-<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[نفی جهت در قرآن]] - [[نفی جهت در حدیث]] - [[نفی جهت در نهج البلاغه]] - [[نفی جهت در کلام اسلامی]] - [[نفی جهت در عرفان اسلامی]]</div>
-<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[نفی جهت (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
-==مقدمه==
+== منابع ==
-*از صفات سلبی [[خداوند]] است؛ یعنی چنین نیست که [[خداوند]] از نظر مادی در جهت خاصی- مانند [[آسمان]] یا [[قبله]]- قرار یافته باشد. "جهت" از صفات جسم است و [[خداوند]]، جسم نیست. [[قرآن کریم]] از سعه وجودی [[خدا]]<ref>{{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَى ثَلاثَةٍ إِلاَّ هُوَ رَابِعُهُمْ وَلا خَمْسَةٍ إِلاَّ هُوَ سَادِسُهُمْ وَلا أَدْنَى مِن ذَلِكَ وَلا أَكْثَرَ إِلاَّ هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ مَا كَانُوا ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ }}؛ سوره مجادله، آیه ۷.</ref> و قیومیت او<ref>{{متن قرآن|اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِندَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلاَ يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَلاَ يَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ }}؛ سوره بقره/ ۲۵۵.</ref> خبر می‌دهد و می‌فرماید: "هر سوی که رو کنید، وجه [[خداوند]] است"<ref>{{متن قرآن| وَلِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَأَيْنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ }}؛ سوره بقره، آیه ۱۱۵.</ref>. موجود بودن [[خداوند]] در همه جهات، به [[دلیل]] بسیط بودن ذات [[الهی]]، به معنای اشغال مکانی نیست؛ بلکه به معنای [[برتری]] و تنزیه از جهت و مکان است. حضور او در سراسر عالم جسمانی و مادی- که از اجسام گوناگون پُر است- آن گاه [[صادق]] است که موجودی غیر جسمانی باشد<ref>الالهیات‌، ۲/ ۱۱۰.</ref>. اینکه [[مسلمانان]] هنگام [[عبادت]] رو به سوی [[قبله]] می‌کنند، بدان معنا نیست که [[خداوند]] در این مکان و جهت جغرافیایی جا گرفته است؛ بلکه حکمت‌ها و فلسفه‌هایی دیگر دارد؛ مانند [[یگانگی]] ظاهری و [[باطنی]] افراد [[جامعه]] [[مؤمنین]]. از میان فِرَق [[اسلامی]]، مُجسمه برخلاف دیگر [[مسلمانان]] معتقدند که [[خداوند]] در جهتی خاص جای گرفته است و [[کرامیه]] بر این باورند که همواره در بالا جای دارد<ref>مناهج الیقین فی اصول الدین‌، ۲۰۴؛ قواعد المرام فی علم الکلام‌، ۷۳- ۷۱.</ref>. "نفی جهت" موضوعی [[کلامی]] و [[فلسفی]] است و در [[دانش]] [[کلام اسلامی]] و [[فلسفه]] [[اسلامی]] بدان می‌پردازند<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 450.</ref>.
+{{منابع}}
+# [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]
-==منابع==
+{{پایان منابع}}
-* [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]
-==جستارهای وابسته==
 == پانویس ==
 {{پانویس}}
-[[رده:مدخل]]
+[[رده:صفات خدا]]
-[[رده:نفی جهت]]