سقایة الحاج: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[سقایة الحاج در فقه سیاسی]] | پرسش مرتبط  = }}

== مقدمه ==

سقایه یعنی اعطای نوشیدنی<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۱۵.</ref>، آب‌ دادن و آب‌رسانی <ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۸۴.</ref>، آماده ‌کردن و تهیه نوشیدنی<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۵، ص۱۵۵-۱۵۶.</ref> و سقایة الحاج یعنی آب‌رسانی به [[حجاج]] بیت‌اللّه الحرام. {{متن قرآن|أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ}}<ref>«آیا آب دادن به حاجیان و آبادسازی مسجد الحرام را همگون کار آن کس قرار داده‌اید که به خداوند و روز واپسین ایمان آورده و در راه خداوند جهاد کرده است؟ (هرگز این دو) نزد خداوند برابر نیستند و خداوند گروه ستمگران را رهنمایی نمی‌کند» سوره توبه، آیه ۱۹.</ref>.

سقایة الحاج از مناصب عظیم و مهم [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] در [[جزیرة العرب]] قبل از [[اسلام]] است که [[اعراب]] به آن [[مباهات]] می‌کرده‌اند؛ همانند پرده‌داری و کلیدداری [[کعبه]] که باعث فخر و [[مباهات]] [[قبایل]] بود.

در [[روایات]] [[تاریخی]] این منصب به [[عهد]] قصی بن کلام جدّ اعلای [[پیامبر اکرم]] {{صل}} باز می‌گردد که بعد از او به عبدمناف رسید و در [[خاندان]] او باقی ماند تا به [[عباس بن عبدالمطلب]] عموی پیامبر {{صل}} واگذار شد<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۹، ص۲۰۳-۲۰۴.</ref>.

در [[اسلام]] این مناصب اهمیت داشتند؛ ولی عهده داری آنها با [[ایمان به خدا]] و [[جهاد]] در راه او ارزشمند بود<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص ۳۴۲.</ref>.

قبل از [[اسلام]] منصب «سقایة الحاج»<ref>سقایه مصدر است، هم به معنای آب دادن و هم به معنای وسیله و پیمانه‌ای است که با آن آب می‌دهند، چنان که در آیه ۷۰ سوره یوسف آمده است: {{متن قرآن|فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِي رَحْلِ أَخِيهِ...}} [«آنگاه، چون ساز و برگ آنان را آماده می‌کرد جام (زرّین شاه) را در باربند شتر برادرش (بنیامین) نهاد.».. سوره یوسف، آیه ۷۰] و هم به معنای ظرف بزرگ یا حوضی است که آب در آن می‌ریزند.</ref> در ردیف منصب کلیدداری [[خانه خدا]] بود و از مهم‌ترین مناصب محسوب می‌شد. [[ضرورت]] و نیاز شدید حجاج در ایام [[حج]] به آب، آن هم در سرزمین خشک و سوزان و کم آب که غالب ایام سال، هوا گرم است به این موضوع (سقایت حاج) اهمیت خاصی می‌داد و کسی که [[سرپرست]] این مقام بود، از موقعیت ویژه‌ای برخوردار می‌شد؛ چراکه خدمت او به حجاج یک خدمت حیاتی به شمار می‌رفت<ref>تفسیر نمونه، جهفتم، ص۳۲۳.</ref>.

 

 

 

 

== منابع ==

# [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]

[[رده:فضائل امام علی]]

[[رده:اصطلاحات قرآنی]]