سمرة بن جندب فزاری در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

==سمره در [[شأن نزول]]==

بر اساس روایتی از [[امام باقر]]{{ع}} فردی از [[انصار]] در [[خانه]] کسی دیگر درخت خرمایی داشت و گاه و بی‌گاه برای رسیدگی به آن، بی‌اجازه صاحب خانه به خانه او وارد می‌شد. صاحب خانه از وی به [[رسول خدا]]{{ع}} [[شکایت]] کرد. پیامبر معاوضه [[نخل]] وی با نخلی در [[بهشت]] را به [[مرد]] [[انصاری]] پیشنهاد داد؛ ولی وی نپذیرفت. پیامبر{{ع}} اعطای [[باغی]] در بهشت را در برابر نخلش به وی پیشنهاد داد و او باز هم نپذیرفت. مدتی بعد [[ابودحداح]] نخل را از مرد انصاری خرید و سپس نزد رسول خدا آمد و در برابر آن باغ [[موعود]] بهشتی، درخت را به [[پیامبر]]{{ع}} [[هدیه]] کرد. پیامبر پیشنهاد وی را پذیرفت و آن باغ بهشتی را به وی [[وعده]] داد. در این هنگام [[آیات]] نخست [[سوره لیل]] نازل شد.<ref>تفسیر قمی، ج۲، ص۴۲۵؛ مجمع البیان، ج۱۰، ص۷۶۰.</ref> بر پایه [[نقلی]] از [[ابن‌عباس]]، آیات نخست سوره لیل درباره [[ابودحداح]] و [[سمرة بن جندب]] نازل شده است. [[آیه]] {{متن قرآن|فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى}}<ref>«امّا آنکه بخشش کند و پرهیزگاری ورزد،» سوره لیل، آیه ۵.</ref> ناظر به [[عمل]] ابودحداح است که درخت خرما را از صاحب آن خرید و در [[راه خدا]] هدیه کرد و آیه {{متن قرآن|وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَ}}<ref>«و اما آنکه تنگ‌چشمی کند و بی‌نیازی نشان دهد،» سوره لیل، آیه ۸.</ref> ناظر به عمل سمرة بن جندب است.<ref>تفسیر ابن ابی حاتم، ج۱۲، ص۶۲۷؛ متشابه القرآن، ج۲، ص۷۲.</ref> در [[منابع روایی]] نیز داستانی شبیه داستان یادشده در باره ابودحداح و سمرة بن جندب [[نقل]] شده <ref>من لایحضره الفقیه، ج۳، ص۱۰۳؛ سنن ابی داود، ج۲، ص۱۷۳؛ وسائل الشیعه، ج۲۵، ص۴۲۸.</ref> و مبنای قاعده "لاضَرر ولا ضِرار" قرار گفته است. گرچه بخش‌های پایانی این دو داستان در [[منابع تفسیری]] ومنابع [[روایی]] وفقهی با هم متفاوت‌اند، بعید به نظر می‌رسد دو داستان جدای از هم باشند.<ref>[[مهران اسماعیلی|اسماعیلی]] و [[اسماعیل حائری‌نژاد|حائری‌نژاد]]، [[سمرة بن جندب فزاری - اسماعیلی و حائری‌نژاد (مقاله)|مقاله «سمرة بن جندب فزاری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>

==منابع==