معنای نفس زکیه چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

معنای نفس زکیه چیست؟ (پرسش) (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۴ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۱۴

۳۰ بایت حذف‌شده ، ‏۲۴ دسامبر ۲۰۲۱

جز

ربات: جایگزینی خودکار متن (-:::::* +*)

دیداریویکی‌متن

Heydari

۴۱۵٬۰۷۸

ویرایش

@@ خط ۴۶: / خط ۴۶: @@
 «[[نفس کامله]] [[پاک]] و [[پاکیزه]] است، که کلمه زکیه از ریشه زکی است به معنای «رشد کرد و [[پاکیزه]] شد». و مقصود از رشد در اصطلاح اسلامی [[تکامل]] با [[علم]] و [[اخلاص]] و [[فداکاری]] است؛ و ممکن است با دقت بیشتری برای [[کمال]] دو معنی در نظر بگیریم:
-:::::*'''معنای اول:''' [[کمال]] عبارت است از آنچه که خواسته [[اسلام]] است از یک فرد [[مسلمان]] که در درجه بالای [[ایمان]] و [[اراده]] و [[فداکاری]] و [[از خودگذشتگی]] باشد، و بنابراین مقصود از [[نفس زکیه]] یکی از اشخاص با [[اخلاص]] و [[آزمایش]] شده در دوران [[غیبت کبری]] خواهد بود که بر اثر فتنه‏‌ها و [[انحرافات]] [[حاکم]] در آن زمان به [[شهادت]] می‌‏رسد (البته با صرف‏نظر از آنچه که در [[امر]] سوم خواهیم گفت).
+*'''معنای اول:''' [[کمال]] عبارت است از آنچه که خواسته [[اسلام]] است از یک فرد [[مسلمان]] که در درجه بالای [[ایمان]] و [[اراده]] و [[فداکاری]] و [[از خودگذشتگی]] باشد، و بنابراین مقصود از [[نفس زکیه]] یکی از اشخاص با [[اخلاص]] و [[آزمایش]] شده در دوران [[غیبت کبری]] خواهد بود که بر اثر فتنه‏‌ها و [[انحرافات]] [[حاکم]] در آن زمان به [[شهادت]] می‌‏رسد (البته با صرف‏نظر از آنچه که در [[امر]] سوم خواهیم گفت).
-:::::*'''معنای دوم:''' مقصود از [[کمال]] [[برائت]] از آدمکشی است که به همین معنی در [[قرآن مجید]] آمده است که می‌‏فرماید: «آیا [[نفس]] زکیه‌‏ای را بدون اینکه کسی را کشته باشد تو کشتی؟ کار زشتی انجام دادی»<ref>کهف، ۷۴.</ref> و شاید از این که در [[اخبار]] تعبیر به [[نفس زکیه]] شده است می‌‏خواستند همین مفهوم قرآنی را بگویند یعنی [[آدم]] بی‏گناه که کسی را نکشته است.
+*'''معنای دوم:''' مقصود از [[کمال]] [[برائت]] از آدمکشی است که به همین معنی در [[قرآن مجید]] آمده است که می‌‏فرماید: «آیا [[نفس]] زکیه‌‏ای را بدون اینکه کسی را کشته باشد تو کشتی؟ کار زشتی انجام دادی»<ref>کهف، ۷۴.</ref> و شاید از این که در [[اخبار]] تعبیر به [[نفس زکیه]] شده است می‌‏خواستند همین مفهوم قرآنی را بگویند یعنی [[آدم]] بی‏گناه که کسی را نکشته است.
 ولی آن چه که معنای اول را تقویت می‌‏کند آن است که از این [[روایات]] آنچه به ذهن می‌‏رسد و تبادر می‌‏کند [[نفس زکیه]] انسانی است که بر اثر شخصیت والای او آن قتل اهمیتی بسزا دارد، و اهمیت قتل درباره اشخاص [[آزمایش]] شده و با [[اخلاص]] است که در سطح بالاتری قرار گرفته باشند که جلب نظر می‌‏کند و موجب تأثر و تأسف عمیق [[مردم]] می‌‏شود، ولی کشتن یک فرد معمولی بی‏گناه نوعا اهمیتی در [[جوامع]] ندارد و جلب نظر نمی‏‌کند، بعلاوه که چیزی که می‌‏خواهد نشانه شود می‌‏بایست در مورد کسی باشد که در بین [[مردم]] شناخته شده باشد، و الا نمی‏‌تواند دلالت بر چیزی بکند و نشانه [[ظهور]] قرار گیرد. و همچنین بر طبق معنای دوم می‏‌توان آن را به معنای وسیع و گسترده گرفت، و بگوئیم مقصود آن است که از آثار دوران [[فتنه]] و آشوب و [[انحراف]] کشته شدن عده‏‌ای از [[مردم]] بدون هیچ‏گونه [[جرم]] و [[گناه]] است و این همان چیزی است که همه [[روزه]] [[شاهد]] آن می‌‏باشیم، و در طول [[تاریخ]] هزاران نمونه از آن را دیده‌‏ایم.
@@ خط ۵۸: / خط ۵۸: @@
 | پاسخ‌دهنده = نصرت‌الله آیتی
 | پاسخ = [[حجت الاسلام و المسلمین]] [[نصرت‌الله آیتی]] در کتاب ''«[[تأملی در نشانه‌های حتمی ظهور (کتاب)|تأملی در نشانه‌های حتمی ظهور]]»'' در اين باره گفته است:
-:::::*«‌زکات در لغت [[عرب]] به معنای [[طهارت]] و رشد و نموّ آمده است<ref>النهآیه، ج۲، ص۳۰۷.</ref>. بر این اساس، در معنای [[نفس زکیه]] دو احتمال وجود دارد:
+*«‌زکات در لغت [[عرب]] به معنای [[طهارت]] و رشد و نموّ آمده است<ref>النهآیه، ج۲، ص۳۰۷.</ref>. بر این اساس، در معنای [[نفس زکیه]] دو احتمال وجود دارد:
 ::::#به معنای [[نفس]] [[طاهر]]، یعنی شخصی که گناهی مرتکب نشده است؛
 ::::#به معنای شخصیت متکامل و رشد یافته است.
-:::::*برای تأیید معنای اول، قراینی وجود دارد:
+*برای تأیید معنای اول، قراینی وجود دارد:
 ::::#در برخی از [[روایات]] در [[مقام]] اشاره به این موضوع به جای استعمال واژه [[نفس زکیه]]، واژه "الدم الحرام" و یا "[[نفس]] [[حرام]]" به کار رفته است. [[امام علی]] {{ع}} در حدیثی فرموده‌اند: {{متن حدیث|"أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِآخِرِ مُلْكِ بَنِي فُلَانٍ قُلْنَا بَلَى يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ قَتْلُ نَفْسٍ حَرَامٍ فِي يَوْمٍ حَرَام‏‏"}}<ref>آیا شما را از زمان به پایان رسیدن سلطنت خاندان فلان خبر ندهم؟ هنگام کشته شدن نفسی حرام در روزی حرام؛ الغیبة للنعمانی، ۲۶۶، باب۱۴، ح۱۷.</ref>. واژه [[حرام]]، در این [[روایت]] به معنای [[ممنوع]] است، یعنی آن‌که او را به [[دلیل]] پاکی و بی‌گناهی‌اش نباید کشت. بنابراین، واژه [[نفس زکیه]] که در سایر [[روایات]] به کار رفته نیز به معنای شخصیت [[پاک]] و بی‌گناه خواهد بود.
 ::::#در [[روایت]] [[سلمان]] در توصیف [[نفس زکیه]]، چنین آمده است: {{متن حدیث|"أَمَا إِنِّي سَأُحَدِّثُكُمْ بِالنَّفْسِ الطَّيِّبَةِ الزَّكِيَّةِ وَ تَضْرِيحِ دَمِهِ بَيْنَ الرُّكْنِ وَ الْمَقَام‏"}}<ref>من شما را از نفس پاک و بی‌گناه و کشته شدن او میان رکن و مقام خبر می‌دهم؛ اختیار معرفة الرجال، ص۹۲.</ref>. در این [[روایت]] نیز [[نفس زکیه]] به [[طیبه]] توصیف شده و به معنای شخصیت [[پاک]] و بی‌گناه است. علاوه بر این، از واژه [[نفس زکیه]] در [[قرآن کریم]] نیز استفاده شده و به معنای شخصیت [[پاک]] و بی‌گناه آمده است: {{متن قرآن|أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ}}<ref>سوره کهف، آیه۷۴.</ref>.
-:::::*به نظر می‌رسد این واژه در [[روایات]] به همان معنای قرآنی‌‌اش به کار رفته است. قراین زیر معنای دوم را تأیید می‌کنند:
+*به نظر می‌رسد این واژه در [[روایات]] به همان معنای قرآنی‌‌اش به کار رفته است. قراین زیر معنای دوم را تأیید می‌کنند:
 ::::#بی‌تردید [[ظهور]] [[امام زمان|امام عصر]] {{ع}} مهم‌ترین رخداد [[عالم]] وجود در [[آخرالزمان]] خواهد بود و کشته شدن [[نفس زکیه]] از نشانه‌های چنین حادثه بزرگی است. ایفای نقش علامت برای این واقعه بی‌بدیل، زمانی امکان‌ می‌پذیرد که این علامت، اهمیت ویژه‌ و در نتیجه انعکاس وسیعی داشته باشد، و این هم جز با برجسته بودن شخصیت [[نفس زکیه]] میسور نیست.
 ::::#تعدد روایاتی که به این حادثه اشاره دارند و تأکید [[پیشوایان]] دینی بر حتمیت این رویداد، اهمیت فوق‌العاده آن و مهم بودن شخصیت [[نفس زکیه]] را می‌نمایاند.
 ::::#[[انتخاب]] [[مسجد الحرام]] برای کشتن [[نفس زکیه]]، نشان‌ می‌دهد که قاتلان [[توانایی]] دست‌گیری یا تأخیر در کشتن یا خارج کردن او از [[مسجد الحرام]] را ندارند و [[مصلحت]] آن‌ها در هتک [[حرمت]] [[مسجد الحرام]] و کشتن او در این مکان مقدس است<ref>تاریخ الغیبة الکبری، ص۵۴۰.</ref>. وجود ویژگی‌های یاد شده برجسته بودن این شخصیت را می‌نماید.
-:::::*از قرائنی که در تأیید معنای دوم گذشت، اگر نتوان اثبات کرد که [[نفس زکیه]] معنای شخصیت برجسته و ممتاز دارد، به [[یقین]] می‌توان گفت که مصداق [[نفس زکیه]]، شخصیتی برجسته و ویژه است. در صورتی‌که [[نفس زکیه]] به معنای پاکی و [[برائت]] باشد، در مصداق آن دو احتمال وجود دارد:
+*از قرائنی که در تأیید معنای دوم گذشت، اگر نتوان اثبات کرد که [[نفس زکیه]] معنای شخصیت برجسته و ممتاز دارد، به [[یقین]] می‌توان گفت که مصداق [[نفس زکیه]]، شخصیتی برجسته و ویژه است. در صورتی‌که [[نفس زکیه]] به معنای پاکی و [[برائت]] باشد، در مصداق آن دو احتمال وجود دارد:
 ::::#او شخص بی‌گناه معینی است که در زمان و مکان خاص و با کیفیتی خاص کشته می‌شود؛
 ::::#یکی از آثار دوران [[فتنه]] و [[انحراف]] در [[آخرالزمان]] کشته شدن تعدادی از انسان‌های بی‌گناه است. بنابراین، [[نفس زکیه]] معنای کلی و فراگیر دارد و به شخص معینی اشاره ندارد<ref>تاریخ الغیبة الکبری، ص۵۰۵.</ref>.