افزایش علم معصوم در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

افزایش علم معصوم در حدیث (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۰

۴ بایت حذف‌شده ، ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲

جز

جایگزینی متن - 'رحم' به 'رحم'

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۷٬۷۵۷

ویرایش

@@ خط ۱۵۴: / خط ۱۵۴: @@
 در این جا دو نکته باقی می‌ماند: اول: اشاره شد که در بخشی از این احادیث سخن از افزودن پنج جزء به امام جدید است: ابواسماعیل گفته که [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "هیچ امامی از [[دنیا]] نمی‌رود، مگر آنکه مثل آنچه به [[امام]] پیشینی داده شده بود، به امام پس از او نیز داده می‌شود. علاوه بر آن، پنج جزء به امام پسینی افزوده خواهد شد"<ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي إِسْمَاعِيلَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: لَيْسَ مِنْ إِمَامٍ يَمْضِي إِلَّا وَ أُوتِيَ الَّذِي مِنْ بَعْدِهِ مِثْلَ مَا أُوتِيَ الْأَوَّلُ وَ زِيَادَةَ خَمْسَةِ أَجْزَاءٍ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ص۴۲۳.</ref>.
-نکته نخست، [[پرسش]] از چیستی پنج جزئی است که به امام جدید اضافه می‌گردد. مرحوم [[علامه مجلسی]] می‌فرماید احتمال دارد پنج جزء افزون، اشاره به پنج رویدادی باشد که [[قرآن]] [[علم]] آن را در [[اختیار]] [[خداوند]] می‌داند. آن پنج رویداد عبارت‌اند از: علم [[زمان]] [[برپایی قیامت]]، [[نزول]] [[باران]]، آنچه در [[رحم]] [[مادران]] است، آنچه [[انسان]] فردا روزی [در [[قیامت]]] به دست می‌آورد و اینکه در کدام [[زمین]] خواهد مُرد: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}}<ref>«بی‌گمان، تنها خداوند است که دانش رستخیز نزد اوست و او باران را فرو می‌فرستد و از آنچه در زهدان‌هاست آگاه است و هیچ کس نمی‌داند فردا چه به دست خواهد آورد و هیچ کس نمی‌داند در کدام سرزمین خواهد مرد؛ بی‌گمان خداوند دانایی آگاه است» سوره لقمان، آیه ۳۴.</ref>.
+نکته نخست، [[پرسش]] از چیستی پنج جزئی است که به امام جدید اضافه می‌گردد. مرحوم [[علامه مجلسی]] می‌فرماید احتمال دارد پنج جزء افزون، اشاره به پنج رویدادی باشد که [[قرآن]] [[علم]] آن را در [[اختیار]] [[خداوند]] می‌داند. آن پنج رویداد عبارت‌اند از: علم [[زمان]] [[برپایی قیامت]]، [[نزول]] [[باران]]، آنچه در رحم [[مادران]] است، آنچه [[انسان]] فردا روزی [در [[قیامت]]] به دست می‌آورد و اینکه در کدام [[زمین]] خواهد مُرد: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}}<ref>«بی‌گمان، تنها خداوند است که دانش رستخیز نزد اوست و او باران را فرو می‌فرستد و از آنچه در زهدان‌هاست آگاه است و هیچ کس نمی‌داند فردا چه به دست خواهد آورد و هیچ کس نمی‌داند در کدام سرزمین خواهد مرد؛ بی‌گمان خداوند دانایی آگاه است» سوره لقمان، آیه ۳۴.</ref>.
 دلیل این احتمال آن است که خداوند علم این موارد را به کسی نداده است و در میان آنها، رخدادهای بداپذیر وجود دارد. ممکن است آنچه بر امام جدید افزوده می‌شود، علم این موارد باشد. احتمال دیگر، ارتقای امام در [[معرفت]] [[پروردگار]] است؛ زیرا [[معرفت خدا]] پنج قسمت است: صفات ثبوتیه ـ شامل علم، [[قدرت]] و [[اراده]] (یا به جای اراده، [[حیات]]) ـ صفات سلبیه و [[صفات فعل]]. این احتمال، یکی از معانی [[علمی]] است که شبانه [[روز]] برای امام حادث می‌شود<ref>مجلسی، محمدباقر، بحارالأنوار، ج۲۶، ص۱۷۵.</ref>. به نظر می‌رسد [[مرحوم مجلسی]]، نخست “افزایش پنج جزء” را، افزایش [[علمی]] [[تصور]] فرموده، سپس در محتوای این [[علم]] افزون، دو احتمال مطرح کرده است. می‌توان گفت [[روایت]] [[اجمال]] دارد؛ کاملاً روشن است که [[حدیث شریف]] درصدد بیان آن پنج جزء نیست، در نتیجه این افزایش، شامل احتمالاتی می‌شود: [[افزایش علم]]، [[قدرت]]، [[ولایت]]، افزایش درجات یا حقایقی دیگر. اما به قرینه [[احادیث]] [[ازدیاد علم امام]] و نیز احادیث انتقال [[علم امام]] پیشین به [[امام]] جدید<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ص۴۶۵-۴۶۶، ۴۷۷.</ref>، افزایش علمی پیش‌تر به [[ذهن]] تبادر می‌کند. با پذیرش این [[ظهور]]، احادیث “افزایش پنج جزء” از بین “احادیث [[وفات]] امام قبل” دلالت ویژه‌ای بر ازدیاد علم امام دارند.