اصطفاء: تفاوت میان نسخه‌ها

۲ بایت حذف‌شده ،  ‏۳ مهٔ ۲۰۱۸
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{خرد}} {{علم امام}} '''اصطفاء''' گزینش شخص یا چیزی برای خالص ساختن از آلودگی و کدو...» ایجاد کرد)
 
خط ۲۹: خط ۲۹:
# برگزیدگان در آیه مورد بحث کسانی هستند که در آیه ۳۳ سوره آل‌عمران: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ}}﴾}} به عنوان برگزیده شناسانده شده‌اند<ref>مجمع البیان، ج‌۸، ص۲۴۴؛ روح المعانی، مج‌۱۲، ج‌۲۲، ص‌۲۹۰؛ المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref>.
# برگزیدگان در آیه مورد بحث کسانی هستند که در آیه ۳۳ سوره آل‌عمران: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ}}﴾}} به عنوان برگزیده شناسانده شده‌اند<ref>مجمع البیان، ج‌۸، ص۲۴۴؛ روح المعانی، مج‌۱۲، ج‌۲۲، ص‌۲۹۰؛ المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref>.
#برگزیدگان در آیه امت [[پیامبر]] اسلام‌اند، یا به دلیل روایت {{عربی|اندازه=150%|" الْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاء"}} تنها عالمان امت‌اند یا اینکه صدر آیه: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا}}﴾}} درباره عالمان است و ذیل آن: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ}}﴾}} مربوط به سایر امت اسلام‌است<ref>جامع‌البیان، مج‌۱۲، ج‌۲، ص‌۱۵۹؛ مجمع‌البیان، ج‌۸، ص‌۲۴۵؛ المیزان، ج‌۱، ص‌۴۵.</ref>.
#برگزیدگان در آیه امت [[پیامبر]] اسلام‌اند، یا به دلیل روایت {{عربی|اندازه=150%|" الْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاء"}} تنها عالمان امت‌اند یا اینکه صدر آیه: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا}}﴾}} درباره عالمان است و ذیل آن: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ}}﴾}} مربوط به سایر امت اسلام‌است<ref>جامع‌البیان، مج‌۱۲، ج‌۲، ص‌۱۵۹؛ مجمع‌البیان، ج‌۸، ص‌۲۴۵؛ المیزان، ج‌۱، ص‌۴۵.</ref>.
# برگزیدگان در آیه، ذریّه [[پیامبر اسلام]]، یعنی فرزندان [[حضرت فاطمه]]{{س}} هستند<ref>مجمع‌البیان، ج‌۸، ص‌۲۴۵؛ روح‌المعانی، مج‌۱۲، ج‌۲۲، ص‌۲۸۹‌ـ‌۲۹۰؛ المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref> که این مطلب در روایاتی مستفیض بیان شده است<ref>المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref>؛ از [[امام باقر]]{{ع}} و [[امام صادق]]{{ع}} نقل شده که آیه ویژه ماست و تنها ما مقصود از آیه هستیم<ref>مجمع‌البیان، ج‌۸، ص‌۲۴۵؛ روح‌المعانی، مج‌۱۲، ج‌۲۲؛ ص‌۲۸۹؛ قاموس قرآن، ج‌۴، ص‌۱۳۸.</ref> از [[امام رضا]]{{ع}} نیز روایت شده که مقصود از {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا}}﴾}} فرزندان [[حضرت فاطمه]]{{س}} و از {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|سَابِقٌ بِالْخَيْرَاتِ}}﴾}} امام معصوم و از {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|مُّقْتَصِدٌ}}﴾}} عارف به امام معصوم و از {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ}}﴾}} کسی است که [[امام]] را نمی‌شناسد<ref>الکافی، ج‌۱، ص‌۲۷۲، ح ۳؛ روح‌المعانی، مج‌۱۲، ج‌۲۲، ص‌۲۹۱؛ نمونه، ج‌۱۸، ص‌۲۶۳.</ref>. برخی این تفسیر را به دلیل اینکه [[ائمه]]{{عم}}
# برگزیدگان در آیه، ذریّه [[پیامبر اسلام]]، یعنی فرزندان [[حضرت فاطمه]]{{س}} هستند<ref>مجمع‌البیان، ج‌۸، ص‌۲۴۵؛ روح‌المعانی، مج‌۱۲، ج‌۲۲، ص‌۲۸۹‌ـ‌۲۹۰؛ المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref> که این مطلب در روایاتی مستفیض بیان شده است<ref>المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref>؛ از [[امام باقر]]{{ع}} و [[امام صادق]]{{ع}} نقل شده که آیه ویژه ماست و تنها ما مقصود از آیه هستیم<ref>مجمع‌البیان، ج‌۸، ص‌۲۴۵؛ روح‌المعانی، مج‌۱۲، ج‌۲۲؛ ص‌۲۸۹؛ قاموس قرآن، ج‌۴، ص‌۱۳۸.</ref> از [[امام رضا]]{{ع}} نیز روایت شده که مقصود از {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا}}﴾}} فرزندان [[حضرت فاطمه]]{{س}} و از {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|سَابِقٌ بِالْخَيْرَاتِ}}﴾}} امام معصوم و از {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|مُّقْتَصِدٌ}}﴾}} عارف به امام معصوم و از {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ}}﴾}} کسی است که [[امام]] را نمی‌شناسد<ref>الکافی، ج‌۱، ص‌۲۷۲، ح ۳؛ روح‌المعانی، مج‌۱۲، ج‌۲۲، ص‌۲۹۱؛ نمونه، ج‌۱۸، ص‌۲۶۳.</ref>. برخی این تفسیر را به دلیل اینکه [[ائمه]]{{عم}}سزاوارترین مردم برای متصف شدن به صفت اصطفاء و به ارث بردن علم انبیا هستند، به واقع نزدیک‌تر دانسته‌اند، زیرا ایشان‌اند که به حفظ قرآن و بیان حقایق آن متعبد و به معارف پنهان قرآن و دقایق آن آشنا هستند و همواره با آن ملازم‌اند، چنان‌که حدیث متواتر ثقلین که مورد اتفاق عامّه و خاصّه است نیز بیانگر آن است<ref>مجمع‌البیان، ج‌۸، ص‌۲۴۵؛ روح‌المعانی، مج‌۱۲، ج‌۲۲، ص‌۲۸۹‌ـ‌۲۹۰؛ المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref>. از ظاهر آیه و نیز روایات شیعه و سنّی<ref>کشف‌الاسرار، ج‌۸‌، ص‌۱۸۶‌ـ‌۱۸۷، ۱۹۴؛ مجمع‌البیان، ج‌۸‌، ص‌۲۴۵؛ التحریر والتنویر، ج‌۲۲، ص‌۳۱۵.</ref>. در ارتباط با آن و آیات بعد از آن ـ‌ که مجموعاً بیانگر این است که هر سه گروه حتی گروه {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ}}﴾}} از برگزیدگان، بهشتیان و آمرزیدگان‌اند‌ ـ روشن می‌شود که برگزیدگان در آیه، فرزندان [[حضرت فاطمه{{س}}هستند؛ نه همه امّت و با توجه به اینکه آنان جزء آل‌ابراهیم‌اند<ref>مجمع‌البیان، ج‌۸، ص‌۲۴۴؛ روح‌المعانی، مج‌۱۲، ج‌۲۲، ص‌۲۹۰؛ المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref>. و بر اساس آیات ۳۳‌ـ‌۳۴ سوره آل‌عمران در ضمن گزینش آل‌ابراهیم برگزیده شده‌اند، و معنای آیه ۳۲ سوره فاطر به ضمیمه آیه قبل این است: ای محمد افزون بر آنکه قرآن را به تو [[وحی]] کردیم آن را به ذریه تو نیز ارث دادیم؛ همان بندگان ما که به هنگام برگزیدن آل‌ابراهیم آنان را نیز در ضمن آل‌ابراهیم برگزیدیم<ref>المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref>. در روایتی از [[امام‌ باقر]]{{ع}} نقل شده است که حضرت به [[ابو اسحاق]] فرمودند: آیه مذکور تنها درباره ماست، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|سَابِقٌ بِالْخَيْرَاتِ}}﴾}} [[علی‌ بن‌ ابی‌ طالب]]، [[امام حسن]]، [[امام حسین]]{{عم}} و شهید از ماست، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|مُّقْتَصِدٌ}}﴾}} صائم در نهار و قائم در لیل است و {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ}}﴾}} در اوست آنچه در مردم است و او آمرزیده است<ref>نورالثقلین، ج‌۴، ص‌۳۶۲، ح ۸۰؛ المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۹؛ قاموس قرآن، ج‌۴، ص‌۱۳۸.</ref>. به قرینه روایات دیگر مراد از شهید در روایت مذکور، امام معصوم است<ref>المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۹.</ref>. از ذیل فرمایش [[امام]]: "در اوست آنچه در مردم است" معلوم می‌شود گروه ویژه‌ای مراد آیه است؛ نه همه مردم.
سزاوارترین مردم برای متصف شدن به صفت اصطفاء و به ارث بردن علم انبیا هستند، به واقع نزدیک‌تر دانسته‌اند، زیرا ایشان‌اند که به حفظ قرآن و بیان حقایق آن متعبد و به معارف پنهان قرآن و دقایق آن آشنا هستند و همواره با آن ملازم‌اند، چنان‌که حدیث متواتر ثقلین که مورد اتفاق عامّه و خاصّه است نیز بیانگر آن است<ref>مجمع‌البیان، ج‌۸، ص‌۲۴۵؛ روح‌المعانی، مج‌۱۲، ج‌۲۲، ص‌۲۸۹‌ـ‌۲۹۰؛ المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref>. از ظاهر آیه و نیز روایات شیعه و سنّی<ref>کشف‌الاسرار، ج‌۸‌، ص‌۱۸۶‌ـ‌۱۸۷، ۱۹۴؛ مجمع‌البیان، ج‌۸‌، ص‌۲۴۵؛ التحریر والتنویر، ج‌۲۲، ص‌۳۱۵.</ref>. در ارتباط با آن و آیات بعد از آن ـ‌ که مجموعاً بیانگر این است که هر سه گروه حتی گروه {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ}}﴾}} از برگزیدگان، بهشتیان و آمرزیدگان‌اند‌ ـ روشن می‌شود که برگزیدگان در آیه، فرزندان [[حضرت فاطمه{{س}}هستند؛ نه همه امّت و با توجه به اینکه آنان جزء آل‌ابراهیم‌اند<ref>مجمع‌البیان، ج‌۸، ص‌۲۴۴؛ روح‌المعانی، مج‌۱۲، ج‌۲۲، ص‌۲۹۰؛ المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref>. و بر اساس آیات ۳۳‌ـ‌۳۴ سوره آل‌عمران در ضمن گزینش آل‌ابراهیم برگزیده شده‌اند، و معنای آیه ۳۲ سوره فاطر به ضمیمه آیه قبل این است: ای محمد افزون بر آنکه قرآن را به تو [[وحی]] کردیم آن را به ذریه تو نیز ارث دادیم؛ همان بندگان ما که به هنگام برگزیدن آل‌ابراهیم آنان را نیز در ضمن آل‌ابراهیم برگزیدیم<ref>المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref>. در روایتی از [[امام‌ باقر]]{{ع}} نقل شده است که حضرت به [[ابو اسحاق]] فرمودند: آیه مذکور تنها درباره ماست، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|سَابِقٌ بِالْخَيْرَاتِ}}﴾}} [[علی‌ بن‌ ابی‌ طالب]]، [[امام حسن]]، [[امام حسین]]{{عم}} و شهید از ماست، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|مُّقْتَصِدٌ}}﴾}} صائم در نهار و قائم در لیل است و {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ}}﴾}} در اوست آنچه در مردم است و او آمرزیده است<ref>نورالثقلین، ج‌۴، ص‌۳۶۲، ح ۸۰؛ المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۹؛ قاموس قرآن، ج‌۴، ص‌۱۳۸.</ref>. به قرینه روایات دیگر مراد از شهید در روایت مذکور، امام معصوم است<ref>المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۹.</ref>. از ذیل فرمایش [[امام]]: "در اوست آنچه در مردم است" معلوم می‌شود گروه ویژه‌ای مراد آیه است؛ نه همه مردم.
*بسیاری از مفسران به این مسئله توجه کرده‌اند که آیا همه گروههای سه گانه {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|سَابِقٌ بِالْخَيْرَاتِ}}﴾}}، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|مُّقْتَصِدٌ}}﴾}} و {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ}}﴾}} یا برخی از آنها جزو برگزیدگان‌اند؟ در این زمینه دو نظر وجود دارد:
*بسیاری از مفسران به این مسئله توجه کرده‌اند که آیا همه گروههای سه گانه {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|سَابِقٌ بِالْخَيْرَاتِ}}﴾}}، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|مُّقْتَصِدٌ}}﴾}} و {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ}}﴾}} یا برخی از آنها جزو برگزیدگان‌اند؟ در این زمینه دو نظر وجود دارد:
#بیشتر مفسران هر سه گروه را از برگزیدگان در آیه می‌شمارند<ref>مجمع‌البیان، ج‌۸، ص‌۲۴۵؛ التحریر و التنویر، ج‌۲۲، ص‌۳۱۲؛ المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref>.
#بیشتر مفسران هر سه گروه را از برگزیدگان در آیه می‌شمارند<ref>مجمع‌البیان، ج‌۸، ص‌۲۴۵؛ التحریر و التنویر، ج‌۲۲، ص‌۳۱۲؛ المیزان، ج‌۱۷، ص‌۴۵.</ref>.
۱۱۵٬۳۵۳

ویرایش