←خاندان بویه پیش از تسلط بر بغداد
| خط ۶: | خط ۶: | ||
از خاندانهای [[ایرانی]] [[شیعی]] که [[دولت]] تأسیس کردند و به [[ترویج]] [[مذهب شیعه]] و رسمیت دادن به مراسم و [[شعائر مذهبی شیعه]] پرداختند، در [[ده روز محرّم]] [[عزاداری امام حسین]]{{ع}} را علنی و باشکوه برگزار میکردند و مراسم [[جشن]] [[عید غدیر]] را با تشریفات خاصّی در [[بغداد]] برپا میکردند. این [[خاندان]] به [[دیالمه]] و [[دیلمیان]] نیز معروفند ([[دیلم]] در مناطق کوهستانی [[گیلان]] است). [[علی بن بویه|علی]] و [[حسن بن بویه|حسن]] [[فرزندان بویه]] [[دولت شیعی]] تشکیل داده، از [[ایران]] به [[عراق]] رفتند و خدمات بسیاری به [[مکتب اهل بیت]]{{عم}} داشتند و آثار فراوانی از خود بهجای گذاشتند. [[ابن ابی الحدید]] [[نقل]] میکند که [[امام علی|علی]]{{ع}}} در سخنی به [[حکومت]] رسیدن سه نفر از دیلمان را ([[معز الدوله]]، [[رکن الدوله]]، و [[عماد الدوله]]) را [[پیشگویی]] کرده بود.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۷ ص ۴۹</ref> [[حکومت آل بویه]] ۱۲۰ سال طول کشید (از ۳۰۱ تا ۴۲۰ق) و در این مدّت با [[عالمان]] بزرگ [[شیعه]]؛ همچون: [[شیخ صدوق]]، [[شیخ مفید]]، [[شیخ طوسی]]، [[سیّد رضی]]، [[سیّد مرتضی]] و [[ابن جنید]]، [[روابط]] خوبی داشتند.<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۲۴.</ref> | از خاندانهای [[ایرانی]] [[شیعی]] که [[دولت]] تأسیس کردند و به [[ترویج]] [[مذهب شیعه]] و رسمیت دادن به مراسم و [[شعائر مذهبی شیعه]] پرداختند، در [[ده روز محرّم]] [[عزاداری امام حسین]]{{ع}} را علنی و باشکوه برگزار میکردند و مراسم [[جشن]] [[عید غدیر]] را با تشریفات خاصّی در [[بغداد]] برپا میکردند. این [[خاندان]] به [[دیالمه]] و [[دیلمیان]] نیز معروفند ([[دیلم]] در مناطق کوهستانی [[گیلان]] است). [[علی بن بویه|علی]] و [[حسن بن بویه|حسن]] [[فرزندان بویه]] [[دولت شیعی]] تشکیل داده، از [[ایران]] به [[عراق]] رفتند و خدمات بسیاری به [[مکتب اهل بیت]]{{عم}} داشتند و آثار فراوانی از خود بهجای گذاشتند. [[ابن ابی الحدید]] [[نقل]] میکند که [[امام علی|علی]]{{ع}}} در سخنی به [[حکومت]] رسیدن سه نفر از دیلمان را ([[معز الدوله]]، [[رکن الدوله]]، و [[عماد الدوله]]) را [[پیشگویی]] کرده بود.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج ۷ ص ۴۹</ref> [[حکومت آل بویه]] ۱۲۰ سال طول کشید (از ۳۰۱ تا ۴۲۰ق) و در این مدّت با [[عالمان]] بزرگ [[شیعه]]؛ همچون: [[شیخ صدوق]]، [[شیخ مفید]]، [[شیخ طوسی]]، [[سیّد رضی]]، [[سیّد مرتضی]] و [[ابن جنید]]، [[روابط]] خوبی داشتند.<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۲۴.</ref> | ||
==[[خاندان | ==[[خاندان بویه]] پیش از [[تسلط]] بر [[بغداد]]== | ||
هنگامی که [[خلافت عباسی]] در [[قرن سوم]] و چهارم دچار [[ضعف]] و [[انحطاط]] گردید و [[امیران]] محلی و خاندانهای حکومتگر از هر سو سربر آوردند و داعیه [[استقلال]] یافتند، [[اندیشه]] ایجاد یک [[دولت]] [[قدرتمند]] و احیای مردهریگ باستانی [[ایران]] در میان بسیاری از [[اقوام]] [[ایرانی]] رواج یافت که حاصل آن، تأسیس دولتهایی چون صفاریان، [[سامانیان]] و [[زیاریان]] بود. در این میان، [[توفیق]] تحقق این اندیشه آرمانی، بیش از همه نصیب خاندان [[شیعی]] [[مذهب]] بویه گردید که از میان [[طوایف]] [[سرکش]] [[دیلم]] [[ظهور]] یافته بودند. | هنگامی که [[خلافت عباسی]] در [[قرن سوم]] و چهارم دچار [[ضعف]] و [[انحطاط]] گردید و [[امیران]] محلی و خاندانهای حکومتگر از هر سو سربر آوردند و داعیه [[استقلال]] یافتند، [[اندیشه]] ایجاد یک [[دولت]] [[قدرتمند]] و احیای مردهریگ باستانی [[ایران]] در میان بسیاری از [[اقوام]] [[ایرانی]] رواج یافت که حاصل آن، تأسیس دولتهایی چون صفاریان، [[سامانیان]] و [[زیاریان]] بود. در این میان، [[توفیق]] تحقق این اندیشه آرمانی، بیش از همه نصیب خاندان [[شیعی]] [[مذهب]] بویه گردید که از میان [[طوایف]] [[سرکش]] [[دیلم]] [[ظهور]] یافته بودند. | ||
سرگذشت این خاندان، پیش از [[قرن چهارم]] بهدرستی روشن نیست هم از اینرو است که [[مورخان]] درباره اصل و [[نسب]] آنها [[اختلاف]] کرده، سخنانی گوناگون و پراکنده آوردهاند. گروهی از نسب شناسان، ظاهراً به اشاره [[امیران بویهی]]، نسب آنان را به [[بهرام گور]] ساسانی رسانیدهاند<ref>نک: بیرونی، ابوریحان، الآثار الباقیة عن القرون الخالیة، ص۳۸؛ و قس: تاریخ مختصر الدول، ص۱۶۰.</ref> تا بدینگونه آنان را از [[ننگ]] [[گمنامی]] و [[زندگی]] فرومایهای که پیش از دوران [[فرمانروایی]] داشتهاند برهانند. شاید همچنان که ابن خلدون گفته است، [[بویهیان]] بدین وسیله در صدد بودند تا بر اقوامی که بیرون از بلاد آنها میزیستند نیز [[فرمان]] برانند<ref>تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص۶۱۱.</ref>. آنچه روشن است این است که جد این خاندان، [[ابوشجاع]] بویه، پسر فنا [[خسرو]] دیلمی، است که از میان یکی از طوایف دیلمی به نام شیرذیل آوند برخاسته است<ref>مقریزی، تقی الدین احمد بن علی السلوک لمعرفة الدول الملوک، ج۱، ص۲۵.</ref>. | سرگذشت این خاندان، پیش از [[قرن چهارم]] بهدرستی روشن نیست هم از اینرو است که [[مورخان]] درباره اصل و [[نسب]] آنها [[اختلاف]] کرده، سخنانی گوناگون و پراکنده آوردهاند. گروهی از نسب شناسان، ظاهراً به اشاره [[امیران بویهی]]، نسب آنان را به [[بهرام گور]] ساسانی رسانیدهاند<ref>نک: بیرونی، ابوریحان، الآثار الباقیة عن القرون الخالیة، ص۳۸؛ و قس: تاریخ مختصر الدول، ص۱۶۰.</ref> تا بدینگونه آنان را از [[ننگ]] [[گمنامی]] و [[زندگی]] فرومایهای که پیش از دوران [[فرمانروایی]] داشتهاند برهانند. شاید همچنان که ابن خلدون گفته است، [[بویهیان]] بدین وسیله در صدد بودند تا بر اقوامی که بیرون از بلاد آنها میزیستند نیز [[فرمان]] برانند<ref>تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص۶۱۱.</ref>. آنچه روشن است این است که جد این خاندان، [[ابوشجاع]] بویه، پسر فنا [[خسرو]] دیلمی، است که از میان یکی از طوایف دیلمی به نام شیرذیل آوند برخاسته است<ref>مقریزی، تقی الدین احمد بن علی السلوک لمعرفة الدول الملوک، ج۱، ص۲۵.</ref>. | ||