حدوث و قدم: تفاوت میان نسخه‌ها

عبارت است از مسبوقیت وجود شیء به عدم خودش در عالم دهر، یعنی آنچه که در عالم [[طبیعت]] موجود است در مرتبه عالم دهر - که عالم دهر تقدم دارد بر عالم طبیعت - موجود نیست. یعنی معدوم است. پس وجودش در این عالم مسبوق است به عدمش در عالم دیگر<ref>شرح مبسوط منظومه، ج۴، ص۱۲، ۴۶ و ۲۰۸.</ref>. {{عربی|دهري أبدي سيد الأفاضل كذاك سبق العدم المقابل}}، حدوث دهری که آن را [[میرداماد]] بیان کرده است همانند حدوث زمانی عبارت است از نیستی گرفتن عدم مقابل [بر وجود شیء]<ref>شرح مبسوط منظومه، ج۴، ص۱۵.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۳۴۱.</ref>

معنای حدوث زمانی مسبوق بودن شیء است به عدم که آن عدم مقابل با وجود خودش است. یعنی غیرقابل [[اجتماع]] با وجود شیء است<ref>منبع قبلی، ص۸۸ و ۴۵ و ۱۷.</ref>. حدوث زمانی به معنی “سبق عدم‌الشیء [[علی]] وجود الشیء”<ref>شرح مبسوط منظومه، ج۲، ص۲۸۳ و ۳۸۰.</ref>. وجود عالم، مسبوق به عدم عالم است، آن هم به عدمی که مجامع با وجود عالم نیست<ref>حرکت و زمان، ج۲، ص۲۸۲.</ref>. عالم با همه اجزای خودش که یکی از آنها [[زمان]] است، حادث به حدوث که عجالتاً اسم آن را می‌گذاریم حدوث زمانی<ref>حرکت و زمان، ج۲، ص۲۸۱.</ref>. تقدم لیسیّت زمانی یا عدم مقابل بر وجود شیء، “حدوث زمانی” است<ref>مجموعه آثار، ج۵، ص۳۸۵.</ref>. و چون عرف از میان انواع پیشی‌ها و سبق‌ها با این نوع از [[سبق]] که سبق زمانی است آشنایی دارد آن وقت قهرا در مورد مسأله حدوث عالم که ما می‌گوییم عالم حادث است و برای پیدا کردن مصداق حدوث به سراغ همین مصداق بسیار روشن می‌رود که نیستی شیء بر هستی شیء سبق زمانی و پیشی زمانی داشته باشد و در مورد حدوث عالم می‌گوید نیستی [[جهان]] بر هستی جهان پیشی دارد. آن هم این نوع خاص از پیشی که اسمش پیشی زمانی است. این معنی از حدوث را عرف عام هم به [[سادگی]] [[درک]] می‌کند<ref>شرح مبسوط منظومه، ج۴، ص۹۱.</ref>. در مورد حدوث زمانی وجود شیء مسبوق بود به عدمش در عالم [[طبیعت]]، ولی در امتداد زمانی<ref>شرح مبسوط منظومه، ج۴، ص۲۰۹.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۳۴۲.</ref>