حمد در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

[[وصف]] حمید کنار وصف [[حکیم]] در آیه {{متن قرآن|لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ}}<ref>«در حال و آینده آن، باطل راه ندارد، فرو فرستاده (خداوند) فرزانه ستوده‌ای است» سوره فصلت، آیه ۴۲.</ref> بیانگر حکیم بودن نازل کننده [[قرآن]] و شایستگی [[حمد]] برای فرود آمدن این [[نعمت]] بزرگ است.<ref>مجمع‌البیان، ج ۹، ص ۲۳.</ref> وصف حمید همراه [[مجید]] در آیه {{متن قرآن|قَالُوا أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ رَحْمَتُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ إِنَّهُ حَمِيدٌ مَجِيدٌ}}<ref>«گفتند: آیا از کار خداوند در شگفتی با آنکه بخشایش خداوند و برکات او ارزانی شما خاندان (رسالت) است؟ بی‌گمان او ستوده‌ای ارجمند است» سوره هود، آیه ۷۳.</ref> تعلیل برای {{متن قرآن|قَالُوا أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ رَحْمَتُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ إِنَّهُ حَمِيدٌ مَجِيدٌ}}<ref>«گفتند: آیا از کار خداوند در شگفتی با آنکه بخشایش خداوند و برکات او ارزانی شما خاندان (رسالت) است؟ بی‌گمان او ستوده‌ای ارجمند است» سوره هود، آیه ۷۳.</ref> و بدین معناست که خدا مصدر هر فعل [[محمود]] و منشأ هرگونه [[جود]] و [[کرم]] است و از [[رحمت]] و [[برکات]] خویش بر هرکس که بخواهد [[افاضه]] می‌کند <ref>المیزان، ج ۱۰، ص ۳۲۶.</ref>. یاد کرد دو وصف حمید و [[ولیّ]] {{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْ بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَيَنْشُرُ رَحْمَتَهُ وَهُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ}}<ref>«و اوست که باران را پس از آنکه (مردم) نومید شوند فرو می‌فرستد و بخشایش خویش را می‌گستراند و او سرور ستوده است» سوره شوری، آیه ۲۸.</ref> نیز به جهت تناسب این دو صفت با فریادرسی است، زیرا ولیّ ([[سرپرست]]) به [[موالیان]] و [[بندگان]] خویش [[احسان]] می‌کند و خدا نعمت‌هایی به [[مردم]] می‌دهد که آنها را می‌ستایند.<ref>التحریر و التنویر، ج ۲۵، ص ۹۶.</ref> گفتنی است کسی که [[خدای سبحان]] برای او به اوصاف حمیدش تجلی کند، [[عبدالحمید]] می‌شود و مردم نیز [[شکرگزار]] وی هستند؛ ولی او جز خدا را نمی‌ستاید؛ البته [[انوار]] اسم "حمید" جز در رسول‌اللّه‌{{صل}} به روشنی تجلّی نکرده است، زیرا اوست که [[حق]] هر حقیقتی و نصیب آن را به جای آورده است.<ref>النور الاسمی، ص ۳۳۵.</ref> برخی گفته‌اند: [[مداومت]] بر اسم حمید مایه [[رهایی]] از [[اخلاق ناپسند]] و دستیابی به خصلت‌های نیکوست و کسی که این اسم [[شریف]] را بر ظرفی بنویسد و آب آن را بنوشد، اگر کلامش [[ناپسند]] باشد، [[پاکیزه]] گردد؛ یا اگر آن را یک بار بر غذایی بخوانند و آن را به شخص [[پست]] و فاحش بدهند که بخورد، به [[تقوا]] و [[صلاح]] می‌گراید؛<ref>بحر الغرائب، ص ۹۹؛ اسماء الحسنی، ص ۶۴.</ref> البته این تأثیرات در گرو اموری همچون قابلیت شخص است.<ref>[[حمد (مقاله)|مقاله «حمد»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۱.</ref>

== جستارهای وابسته ==