بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\'\'\'\[\[(.*)\]\]\'\'\'(.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
| موضوع مرتبط = لیبرالیسم | | موضوع مرتبط = لیبرالیسم | ||
| عنوان مدخل = [[لیبرالیسم]] | | عنوان مدخل = [[لیبرالیسم]] | ||
| مداخل مرتبط = | | مداخل مرتبط = [[لیبرالیسم در کلام اسلامی]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
لیبرالیسم، خواهان درجاتی از [[آزادی]] در برابر تسلط یا [[هدایت]] [[دولت]] و یا هر مؤسسه دیگر است که تهدیدکننده [[آزادی]] [[بشر]] باشد<ref>فرهنگ علوم سیاسی، ۱/ ۶۹۴.</ref>. لیبرالیسم، که خود از مؤلفههای مدرنیسم است، در نظر و عمل از پروتستانتیسم- [[نهضت]] [[اصلاح]] [[دینی]]- در قرن ۱۶ میلادی بسیار مدد گرفته است<ref>لیبرالیسم، مهدی براتعلیپور/ ص ۱۷- ۱۵.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۹۴.</ref> | |||
==تقسیمات== | ==تقسیمات== | ||
لیبرالیسم را میتوان به دو قسم [[فرهنگی]] و [[اقتصادی]] تقسیم کرد؛ لیکن ما فقط به بررسی لیبرالیسم [[فرهنگی]] میپردازیم. لیبرالیسم [[فرهنگی]] نیز خود به سه شاخه [[سیاسی]]، [[اخلاقی]] و الهیاتی تقسیم میشود. نقطه اشتراک این سه شاخه، جانبداری از آزادیهای فردی و [[اجتماعی]] به شکل افراطی، [[ترویج]] [[تساهل و تسامح]] به گونه اباحهگری و [[مقید]] نبودن به امر مطلق است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۹۴-۳۹۵.</ref>. | |||
==مبانی [[فکری]]== | ==مبانی [[فکری]]== | ||
عناصر اصلی [[تفکر]] لیبرالیستی عبارتاند از: تکیه بر [[عقل]] بدون در نظر گرفتن [[وحی]]؛ [[آزادی]] مبتنی بر فردگرایی ([[اومانیسم]])؛ [[تساهل و تسامح]] با رویکرد نسبیتگرایی مدرن. لیبرالیستها درباره [[آزادی]] معتقدند که [[وحدت دین]] برای تنظیم [[مصالح جامعه]] ضروری نیست و [[قانون]] باید عهدهدار [[آزادی]] [[عقیده]] باشد<ref>فرهنگ فلسفی، ۳۰۹ و ۳۱۰.</ref>. آزادیخواهی لیبرالیستها تا جایی پیش میرود که مرزهای [[دین]] را درنوردیده، [[انسان]] مدرن را برای تکلیفگریزی و بیقیدی نسبت به [[آموزههای دینی]] محق میپندارد. از این رو، لیبرالیسم، [[حاکمیت الهی]] را در [[جهان]] نمیپذیرد<ref>لیبرالیسم، راین هارد کونل/ ۲۳- ۱۹.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۹۵.</ref> | |||
==معنای [[آزادی]] از نظرگاه [[دینی]]== | ==معنای [[آزادی]] از نظرگاه [[دینی]]== | ||
[[قرآن]] میگوید، [[انسان]] موجودی مختار و آزاد است و سرنوشتش به دست خود او است. هر کس میخواهد [[ایمان]] آورد و هر کس میخواهد [[کافر]] شود<ref>{{متن قرآن|وَقُلِ الْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ فَمَن شَاء فَلْيُؤْمِن وَمَن شَاء فَلْيَكْفُرْ إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلظَّالِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا وَإِن يَسْتَغِيثُوا يُغَاثُوا بِمَاء كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ بِئْسَ الشَّرَابُ وَسَاءَتْ مُرْتَفَقًا }}؛ سوره کهف، آیه ۲۹.</ref>؛ ولی در برابر راهی که برمیگزیند، [[مسئول]] است. این دیدگاه مطابق با [[حکمت الهی]] در کسب [[پاداش اخروی]] است. از این رو، آزاد بودن [[انسان]] در [[اعمال]] و [[رفتار]]، نقطه قوت [[آفرینش]] او است. بنابر این، اصل [[آزادی]] در [[اسلام]] پذیرفته شده است هر چند [[مؤمنان]]، [[آزادی]] خود را در چارچوب حدود و [[قوانین الهی]] جای میدهند. از نظرگاه [[اسلامی]]، [[انسان]] برای [[تکامل]] و رشد آزاد است تا بتواند [[سعادتمند]] شود. در این راه باید به [[آموزههای دینی]] [[پایبندی]] کند. [[آزادی]] حیوانی- یعنی [[آزادی]] مطلق [[شهوت]] و [[هوا و هوس]] و [[دنیاپرستی]]- مورد تأیید [[اسلام]] نیست<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۹۵.</ref>. | |||
==حدود [[آزادی]] در [[اسلام]]== | ==حدود [[آزادی]] در [[اسلام]]== | ||
| خط ۲۴: | خط ۲۳: | ||
#'''[[آزادی]] بیان:''' در دیدگاه [[اسلامی]] نه تنها بیان حقیقت روا و آزاد است، بلکه کسانی که از نیروی بیان و [[تبلیغ]] حقایق برخوردارند، موظفاند بدین کار [[همت]] گمارند<ref>{{متن قرآن|يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَلْبِسُونَ الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ}}؛ سوره آل عمران، آیه ۷۱؛ اصول کافی، ۱/ ۱۱۷.</ref>. البته [[آزادی]] بیان نباید موجب تضییع [[حقوق]] مادی و [[معنوی]] افراد و [[جامعه]] شود. | #'''[[آزادی]] بیان:''' در دیدگاه [[اسلامی]] نه تنها بیان حقیقت روا و آزاد است، بلکه کسانی که از نیروی بیان و [[تبلیغ]] حقایق برخوردارند، موظفاند بدین کار [[همت]] گمارند<ref>{{متن قرآن|يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَلْبِسُونَ الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ}}؛ سوره آل عمران، آیه ۷۱؛ اصول کافی، ۱/ ۱۱۷.</ref>. البته [[آزادی]] بیان نباید موجب تضییع [[حقوق]] مادی و [[معنوی]] افراد و [[جامعه]] شود. | ||
#'''[[آزادی]] [[رفتار]]:''' [[آیین اسلام]]، [[انسان]] را در رفتارهایش آزاد میداند؛ اما برای اینکه به خود و دیگران آسیب نرساند، قیدها و محدودیتهایی برای آن برنهاده است؛ بدین صورت که هر کس باید در رفتارهای خصوصی و جمعیاش، به [[ارزشهای دینی]]، [[اخلاقی]] و انسانی، [[پایبندی]] کند. | #'''[[آزادی]] [[رفتار]]:''' [[آیین اسلام]]، [[انسان]] را در رفتارهایش آزاد میداند؛ اما برای اینکه به خود و دیگران آسیب نرساند، قیدها و محدودیتهایی برای آن برنهاده است؛ بدین صورت که هر کس باید در رفتارهای خصوصی و جمعیاش، به [[ارزشهای دینی]]، [[اخلاقی]] و انسانی، [[پایبندی]] کند. | ||
#'''رهایی از هر نوع [[بردگی]]:''' [[دین اسلام]] با هر گونه [[بندگی]] غیر [[خدا]] مخالف است و در آموزههای عملی و نظری خود میکوشد تا این پدیده را از میان بردارد<ref>گفتارهای معنوی، ۱۵- ۱۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص | #'''رهایی از هر نوع [[بردگی]]:''' [[دین اسلام]] با هر گونه [[بندگی]] غیر [[خدا]] مخالف است و در آموزههای عملی و نظری خود میکوشد تا این پدیده را از میان بردارد<ref>گفتارهای معنوی، ۱۵- ۱۲.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۹۵-۳۹۶.</ref> | ||
==نتیجه== | ==نتیجه== | ||
آنکه، از نظرگاه [[اسلامی]]، [[بشر]] آزاد است تا بتواند به [[خوشبختی]] و [[رفاه]] [[دنیوی]] و [[اخروی]] برسد. از این رو، چارهای نیست مگر به [[آموزههای دینی]] [[پایبندی]] کند. [[اسلام]]، رهایی مطلق شهوات و [[هوا و هوس]] و [[تجاوز]] به [[آزادی]] دیگران را نمیپذیرد<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۹۶.</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۷: | ||
[[رده:مدخل]] | [[رده:مدخل]] | ||
[[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]] | [[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]] | ||