بسمله: تفاوت میان نسخه‌ها

به آیه {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} [[آیه تسمیه]] و '''بسمله''' می‌گویند. تسمیه به معنای نام‌گذاری و خواندن نام کسی است. در آغاز همه [[سوره‌های قرآن]] به‌جز [[ سوره توبه]]، این آیه آمده است  

در آغاز همه [[سوره‌های قرآن]] به‌جز [[توبه]]، {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> آمده است و در [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّهُ مِنْ سُلَيْمَانَ وَإِنَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«آن (نامه) از سوی سلیمان است و (متن آن) این است: «به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره نمل، آیه ۳۰.</ref> افزون بر آغاز [[سوره]]، در شروع [[نامه]] [[سلیمان]] تکرار شده است و همین {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ}} به اتفاق [[شیعه]] و [[سنی]]، جزء سوره به شمار می‌آید<ref> روض الجنان، ج۱، ص۴۴.</ref>.<ref>[[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[آیات نام‌دار (مقاله)|مقاله «آیات نام‌دار»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱؛ [[محمد کاظمی بنچناری|کاظمی بنچناری، محمد]]، [[آیه بسمله - کاظمی بنچناری (مقاله)|مقاله «آیه بسمله»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام رضا]]، ص ۲۴۶.</ref>

این ویژگی‌های [[قرآنی]] و تأکیدهای [[روایی]] در مجموع جایگاهی ممتاز و در خور برای بسمله در [[فرهنگ]] و [[آداب]] [[مردم]] رقم زده است، به گونه‌ای که {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> از حیث دلالت بر [[اسلام]]، جایگاهی بعد از [[شهادتین]] دارد و از شعارهای مخصوص [[مسلمانان]] است که کارهای خود را با آن آغاز می‌کنند<ref>الکاشف، ج ۱، ص ۲۴.</ref>.<ref>[[غلام رضا قدمی|قدمی، غلام رضا]]، [[بسمله (مقاله)|مقاله «بسمله»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>

آغاز امور با نام افراد برای انتساب [[کارها]] به آنان است، ازاین‌رو [[انسان‌ها]] بعضی از کارهایشان را با نام افرادی آغاز می‌کنند که آنان را به بزرگی می‌شناسند و بدین وسیله [[امید]] [[رضایت]] آن بزرگ و جلب نظر او را دارند<ref>المیزان، ج ۱، ص ۱۵.</ref>. شروع [[قرآن]] با بسمله و تکرار آن در ابتدای هر [[سوره]] بدین معناست که همه [[احکام]]، [[دستورات]]، [[اخلاق]]، [[آداب]] و [[مواعظ]] بیان شده در این کتاب [[شریف]] برای [[خدا]] و از جانب او<ref> تفسیر المنار، ج ۱، ص ۴۴؛ تفسیر مراغی، ج ۱، ص ۳۰.</ref> و همچنین [[آموزشی]] است برای انسان‌ها تا گفتار و [[کردار]] خود را با [[نام خدا]] آغار کنند، زیرا شروع کارها با نام خدا موجب [[استعانت]] از او و انتساب کارها به آن [[ذات مقدس]] است و بدین وسیله گفتار و کردار [[آدمی]] جنبه قدسی و [[الهی]] پیدا می‌کند و در آن [[برکت]] پدید می‌آید و ماندگار می‌شود، زیرا هر آنچه با نام خدا انجام پذیرد [[باطل]] و هالک نمی‌گردد و بهره هر چیزی از بقا و ماندگاری به [[میزان]] انتساب و [[ارتباط]] آن با وجه باقی و [[کریم]] [[ربوبی]] است. در [[روایت]] مشهور [[نبوی]] آمده است: {{متن حدیث|كُلُّ أَمْرٍ ذِي بَالٍ لَمْ يُذْكَرْ فِيهِ اِسْمُ اَللَّهِ، فَهُوَ أَبْتَرُ}}<ref>تفسیر مراغی، ج ۱، ص ۲۸؛ المیزان، ج ۱، ص ۱۵ ـ ۱۶.</ref> بنابراین آغاز کردن به بسمله متضمن [[برائت]] کار از هرگونه نفسانیت و انتساب به غیر خداست<ref>تفسیر مراغی، ج ۱، ص ۲۸.</ref> و مانند نشانی برای [[بندگی]] و [[عبودیت]] [[خدا]] در کارهاست، چنان که [[حضرت رضا]]{{ع}} فرمود: گفتن {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«به نام خداوند بخشنده بخشاینده» سوره فاتحه، آیه ۱.</ref> یعنی نشان می‌نهم بر خودم به نشانی از نشانه‌های خدا و این نشان همان [[عبادت]] و بندگی است<ref>نور الثقلین، ج ۱، ص ۱۱.</ref>.<ref>[[غلام رضا قدمی|قدمی، غلام رضا]]، [[بسمله (مقاله)|مقاله «بسمله»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>

#[[احادیث]] متعددی از [[اهل‌بیت]] و از طریق [[اهل سنت]] بر جزئیت بسمله دلالت دارد<ref>البیان، ص ۴۴۰.</ref>. روایات [[امامیه]] در این زمینه بسیار است که از جمله آنها پاسخ [[امام باقر]]{{ع}} به [[نامه]] [[یحیی بن ابی عمران]] است که [[امام]]{{ع}} تأکید می‌کند: بسمله باید افزون بر [[سوره حمد]] همراه سوره‌ای که بعد از آن در [[نماز]] خوانده می‌شود قرائت گردد<ref>جامع احادیث الشیعه، ج ۵، ص ۳۳۳.</ref>.

#[[آیات شریفه]] {{متن قرآن|فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا}}<ref>«نام خداوند را بر آنها  ببرید» سوره حج، آیه ۳۶.</ref>، {{متن قرآن|فَكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ}}<ref>«پس، از آنچه (به هنگام ذبح) نام خداوند بر آن برده شده است بخورید» سوره انعام، آیه ۱۱۸.</ref> و ... بر [[وجوب]] تسمیه هنگام [[ذبح]] و حرمت خوردن از ذبیحه‌ای که هنگام ذبح آن عمداً {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ}} گفته نشده باشد دلالت دارد<ref> الکشاف، ج ۲، ص ۶۱؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۱۴۸ ـ ۱۴۹؛ التفسیرالکبیر، ج ۱، ص ۱۸۷۳.</ref>؛