بنی اسد بن عبدالعزی: تفاوت میان نسخهها
جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۲
جز (جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع ==') |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۲) |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{امامت}} | {{امامت}} | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== [[بنیاسد بن عبدالعزی]]''' از خاندانهای تاثیرگذار [[مکه]] در [[دوران جاهلیت]] و [[اسلام]] بودند. این [[خاندان]] یکی از تیرههای اصلی [[قریش]] مکه و خاندان [[پدری]] [[حضرت خدیجه]]{{س}} و [[فرزندان]] [[اسد]] بن عبدالعزی جد چهارم [[پیامبر]]{{صل}} هستند. | ||
پیش از اسلام بیشتر اعضای این خاندان [[بتپرست]]، و تعدادی از آنان [[مسیحی]] بودند و با [[ظهور اسلام]] عدهای از آنان به اسلام گرویده و جزء حامیان پیامبر{{صل}} بودن و عدهای دیگر از آنان در صف [[دشمنان پیامبر]]{{صل}} قرار گرفتند. بعد از پیامبر{{صل}} نیز آنان همسو با [[خلفا]] شدند و فقط چهره شاخص [[بنیاسد]] که به [[حمایت از امام]] [[علی]]{{ع}} به پا خواست [[زبیر بن عوام]] بود. | پیش از اسلام بیشتر اعضای این خاندان [[بتپرست]]، و تعدادی از آنان [[مسیحی]] بودند و با [[ظهور اسلام]] عدهای از آنان به اسلام گرویده و جزء حامیان پیامبر{{صل}} بودن و عدهای دیگر از آنان در صف [[دشمنان پیامبر]]{{صل}} قرار گرفتند. بعد از پیامبر{{صل}} نیز آنان همسو با [[خلفا]] شدند و فقط چهره شاخص [[بنیاسد]] که به [[حمایت از امام]] [[علی]]{{ع}} به پا خواست [[زبیر بن عوام]] بود. | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۱: | ||
[[بنیاسد]] از طریق [[ام حبیب]] دختر [[اسد بن عبدالعزی]] با [[رسول خدا]]{{صل}} پیوند نسبی دارد؛ زیرا وی [[جده]] [[مادری]] [[آمنه]]، مادر رسول خدا{{صل}} است.<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۱۱۰؛ دلائل النبوه، ج۱، ص۱۰۳.</ref> | [[بنیاسد]] از طریق [[ام حبیب]] دختر [[اسد بن عبدالعزی]] با [[رسول خدا]]{{صل}} پیوند نسبی دارد؛ زیرا وی [[جده]] [[مادری]] [[آمنه]]، مادر رسول خدا{{صل}} است.<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۱۱۰؛ دلائل النبوه، ج۱، ص۱۰۳.</ref> | ||
میان [[عرب]]، تیرههایی دیگر نیز با نام بنیاسد شناخته میشوند که [[اسد بن ربیعة بن نَزار]]، بنیاسد از [[قبیله]] اَزد شَنوءَه [[یمن]] و [[بنی اسد بن خُزَیمه]] از آن جمله به شمار میروند<ref>الانساب، ابن قیسرانی، ج۱، ص۷، ۱۷۱؛ اللباب، ج۱، ص۵۳؛ نهایة الارب، ج۱۶، ص۱۳۸.</ref> | میان [[عرب]]، تیرههایی دیگر نیز با نام بنیاسد شناخته میشوند که [[اسد بن ربیعة بن نَزار]]، بنیاسد از [[قبیله]] اَزد شَنوءَه [[یمن]] و [[بنی اسد بن خُزَیمه]] از آن جمله به شمار میروند<ref>الانساب، ابن قیسرانی، ج۱، ص۷، ۱۷۱؛ اللباب، ج۱، ص۵۳؛ نهایة الارب، ج۱۶، ص۱۳۸.</ref><ref>[[محمد سعید نجاتی|نجاتی، محمد سعید]]، [[بنی اسد بن عبدالعزی (مقاله)|مقاله «بنی اسد بن عبدالعزی»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۲۶۴-۲۶۵.</ref> | ||
==بنیاسد پیش از [[اسلام]]== | ==بنیاسد پیش از [[اسلام]]== | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۴: | ||
بنیاسد در [[یوم]] شَمطَه از بزرگترین [[جنگهای فجار]]<ref>اسد الغابه، ج۱، ص۲۳.</ref> بر ضد [[هوازن]]، با [[بنیهاشم]] و دیگر تیرههای [[قریش]] [[متحد]] شدند.<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۱۱۲-۱۱۳؛ المنمق، ص۱۷۷.</ref> پس از این که [[بنی عبدالمطلب]] با حفر چاههای گوناگون [[مردم]] را [[سیراب]] کردند و بر افتخارات خود افزودند، [[بنیاسد]] نیز همانند دیگر تیرههای قریش به حفر [[چاه]] روی آوردند. از جمله چاهی در [[مکه]] به نام شفیه یا سقیه حفر کردند که بعدها در محدوده دار [[زبیده]] قرار گرفت<ref>فتوح البلدان، ص۵۷؛ معجم البلدان، ج۳، ص۲۲۹.</ref> و تا [[روزگار]] ازرقی ([[قرن سوم]]ق) در این [[خانه]] بود.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج۲، ص۲۲۴.</ref> | بنیاسد در [[یوم]] شَمطَه از بزرگترین [[جنگهای فجار]]<ref>اسد الغابه، ج۱، ص۲۳.</ref> بر ضد [[هوازن]]، با [[بنیهاشم]] و دیگر تیرههای [[قریش]] [[متحد]] شدند.<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۱۱۲-۱۱۳؛ المنمق، ص۱۷۷.</ref> پس از این که [[بنی عبدالمطلب]] با حفر چاههای گوناگون [[مردم]] را [[سیراب]] کردند و بر افتخارات خود افزودند، [[بنیاسد]] نیز همانند دیگر تیرههای قریش به حفر [[چاه]] روی آوردند. از جمله چاهی در [[مکه]] به نام شفیه یا سقیه حفر کردند که بعدها در محدوده دار [[زبیده]] قرار گرفت<ref>فتوح البلدان، ص۵۷؛ معجم البلدان، ج۳، ص۲۲۹.</ref> و تا [[روزگار]] ازرقی ([[قرن سوم]]ق) در این [[خانه]] بود.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج۲، ص۲۲۴.</ref> | ||
بنیاسد در بازسازی کعبه به دست قریش که به گفته مشهور، پنج سال<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۰؛ الطبقات، ج۱، ص۱۱۶.</ref> [[پیش از بعثت]] [[پیامبر]] رخ داد، با قرعهکشی همراه [[بنیعبدالدار]] و بنیعَدی بن کَعب، بازسازی ضلع شامی کعبه را بر عهده گرفتند<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۱۰۹؛ اخبار مکه، ازرقی، ج۱، ص۱۶۱.</ref> | بنیاسد در بازسازی کعبه به دست قریش که به گفته مشهور، پنج سال<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۰؛ الطبقات، ج۱، ص۱۱۶.</ref> [[پیش از بعثت]] [[پیامبر]] رخ داد، با قرعهکشی همراه [[بنیعبدالدار]] و بنیعَدی بن کَعب، بازسازی ضلع شامی کعبه را بر عهده گرفتند<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۱۰۹؛ اخبار مکه، ازرقی، ج۱، ص۱۶۱.</ref><ref>[[محمد سعید نجاتی|نجاتی، محمد سعید]]، [[بنی اسد بن عبدالعزی (مقاله)|مقاله «بنی اسد بن عبدالعزی»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۲۶۵-۲۶۶.</ref> | ||
==بنیاسد و پیامبر== | ==بنیاسد و پیامبر== | ||
| خط ۷۴: | خط ۷۳: | ||
سرانجام بنیاسد در فتح مکه همچون دیگر [[قریش]] [[مسلمان]] شدند و برخی از آنها [[پیامبر]] را در غزوههای بعد [[همراهی]] کردند. از جمله اسدیانی که در [[جنگ حنین]] یا [[طائف]]<ref>المغازی، ج۳، ص۹۲۶؛ الطبقات، ج۴، ص۹۰.</ref> به [[شهادت]] رسیدند، [[یزید بن زمعه]]<ref>السیرة النبویه، ج۲، ص۴۵۹؛ الکامل، ج۲، ص۲۶۶.</ref> از [[مشاوران]] مهم قریش در [[جاهلیت]]،<ref>العقد الفرید، ج۳، ص۲۷۱.</ref> [[زید بن ربیعه]] <ref>اسد الغابه، ج۲، ص۱۳۵.</ref> و [[یزید بن معاویة بن اسود]]<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۲۲۹.</ref> بودند. | سرانجام بنیاسد در فتح مکه همچون دیگر [[قریش]] [[مسلمان]] شدند و برخی از آنها [[پیامبر]] را در غزوههای بعد [[همراهی]] کردند. از جمله اسدیانی که در [[جنگ حنین]] یا [[طائف]]<ref>المغازی، ج۳، ص۹۲۶؛ الطبقات، ج۴، ص۹۰.</ref> به [[شهادت]] رسیدند، [[یزید بن زمعه]]<ref>السیرة النبویه، ج۲، ص۴۵۹؛ الکامل، ج۲، ص۲۶۶.</ref> از [[مشاوران]] مهم قریش در [[جاهلیت]]،<ref>العقد الفرید، ج۳، ص۲۷۱.</ref> [[زید بن ربیعه]] <ref>اسد الغابه، ج۲، ص۱۳۵.</ref> و [[یزید بن معاویة بن اسود]]<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۲۲۹.</ref> بودند. | ||
[[ابوسنابل بن بعکک]] و [[حکیم بن حزام]] دو تن از بنیاسد را نیز میان "مولفة قلوبهم" نام بردهاند.<ref>المنمق، ص۴۲۲-۴۲۳؛ اسد الغابه، ج۳، ص۷۶۶.</ref> [[وهب]] بن زمعه نیز در [[حجة الوداع]] پیامبر را همراهی کرد<ref> الاستیعاب، ج۴، ص۱۵۶۰؛ اسد الغابه، ج۴، ص۶۸۲.</ref> | [[ابوسنابل بن بعکک]] و [[حکیم بن حزام]] دو تن از بنیاسد را نیز میان "مولفة قلوبهم" نام بردهاند.<ref>المنمق، ص۴۲۲-۴۲۳؛ اسد الغابه، ج۳، ص۷۶۶.</ref> [[وهب]] بن زمعه نیز در [[حجة الوداع]] پیامبر را همراهی کرد<ref> الاستیعاب، ج۴، ص۱۵۶۰؛ اسد الغابه، ج۴، ص۶۸۲.</ref><ref>[[محمد سعید نجاتی|نجاتی، محمد سعید]]، [[بنی اسد بن عبدالعزی (مقاله)|مقاله «بنی اسد بن عبدالعزی»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۲۶۶-۲۶۸.</ref> | ||
==بنیاسد پس از پیامبر== | ==بنیاسد پس از پیامبر== | ||
| خط ۹۱: | خط ۹۰: | ||
[[عبدالله بن زمعه]] نیز در [[حمایت]] از عثمان، با [[ابنمسعود]] که به کوششهای [[خلیفه]] معترض بود، درگیر شد و او را در [[مسجد]] [[مدینه]] به [[زمین]] کوبید.<ref>انساب الاشراف، ج۶، ص۱۴۷.</ref> [[عبدالله]]<ref>انساب الاشراف، ج۶، ص۱۹۹؛ جمهرة انساب العرب، ص۱۱۹.</ref> در [[دفاع]] از [[عثمان]] همراه [[عبدالله بن وهب]]،<ref>اسد الغابه، ج۳، ص۳۱۱؛ الاصابه، ج۴، ص۲۲۵.</ref> عبدالله و عبیدالله پسران [[عبدالرحمن بن عوام]] و [[عبدالله بن زبیر]]<ref>تاریخ المدینه، ج۴، ص۱۲۸۰.</ref> حضور داشتند که جز [[عبیدالله بن عبدالرحمن]] و [[عبدالله بن زبیر]] به دست [[شورشیان]] به [[قتل]] رسیدند.<ref>اسد الغابه، ج۳، ص۳۷۶.</ref> | [[عبدالله بن زمعه]] نیز در [[حمایت]] از عثمان، با [[ابنمسعود]] که به کوششهای [[خلیفه]] معترض بود، درگیر شد و او را در [[مسجد]] [[مدینه]] به [[زمین]] کوبید.<ref>انساب الاشراف، ج۶، ص۱۴۷.</ref> [[عبدالله]]<ref>انساب الاشراف، ج۶، ص۱۹۹؛ جمهرة انساب العرب، ص۱۱۹.</ref> در [[دفاع]] از [[عثمان]] همراه [[عبدالله بن وهب]]،<ref>اسد الغابه، ج۳، ص۳۱۱؛ الاصابه، ج۴، ص۲۲۵.</ref> عبدالله و عبیدالله پسران [[عبدالرحمن بن عوام]] و [[عبدالله بن زبیر]]<ref>تاریخ المدینه، ج۴، ص۱۲۸۰.</ref> حضور داشتند که جز [[عبیدالله بن عبدالرحمن]] و [[عبدالله بن زبیر]] به دست [[شورشیان]] به [[قتل]] رسیدند.<ref>اسد الغابه، ج۳، ص۳۷۶.</ref> | ||
[[حکیم بن حزام]] پس از [[قتل عثمان]]، پنهانی در گروهی محدود کنار [[زبیر]] و فرزندانش عبدالله و [[منذر]]، [[جسد]] عثمان را [[تشییع]] و [[دفن]] کرد<ref>انساب الاشراف، ج۶، ص۲۰۵؛ الامامة و السیاسه، ج۱، ص۶۴.</ref> | [[حکیم بن حزام]] پس از [[قتل عثمان]]، پنهانی در گروهی محدود کنار [[زبیر]] و فرزندانش عبدالله و [[منذر]]، [[جسد]] عثمان را [[تشییع]] و [[دفن]] کرد<ref>انساب الاشراف، ج۶، ص۲۰۵؛ الامامة و السیاسه، ج۱، ص۶۴.</ref><ref>[[محمد سعید نجاتی|نجاتی، محمد سعید]]، [[بنی اسد بن عبدالعزی (مقاله)|مقاله «بنی اسد بن عبدالعزی»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۲۶۸-۲۶۹.</ref> | ||
==[[بنیاسد]] و [[امام علی]]== | ==[[بنیاسد]] و [[امام علی]]== | ||
| خط ۱۰۰: | خط ۹۹: | ||
[[عبیدالله بن عبدالرحمن بن عوام]] نیز در همین نبرد یا [[صفین]]، در [[ستیز]] با امام علی کشته شد.<ref>تاریخ دمشق، ج۳۸، ص۹.</ref> در [[هجوم]] [[بسر بن ارطاة|بُسْر بن اَرطاة]] به مدینه، معاویه به او سفارش کرد که در کارهای خود با اسود [[مشورت]] نماید.<ref>الاستیعاب، ج۱، ص۸۸؛ اسد الغابه، ج۱، ص۹۹-۱۰۰.</ref> | [[عبیدالله بن عبدالرحمن بن عوام]] نیز در همین نبرد یا [[صفین]]، در [[ستیز]] با امام علی کشته شد.<ref>تاریخ دمشق، ج۳۸، ص۹.</ref> در [[هجوم]] [[بسر بن ارطاة|بُسْر بن اَرطاة]] به مدینه، معاویه به او سفارش کرد که در کارهای خود با اسود [[مشورت]] نماید.<ref>الاستیعاب، ج۱، ص۸۸؛ اسد الغابه، ج۱، ص۹۹-۱۰۰.</ref> | ||
[[منذر بن زبیر]] در دوران معاویه همراه ۳۰ تن از بنیاسد برای [[فتح قسطنطنیه]] [[کوشش]] کرد که نتیجهای در بر نداشت.<ref>اسد الغابه، ج۶، ص۴۳۷؛ البدایة و النهایه، ج۸، ص۲۴۶.</ref> معاویه [[وصیت]] کرده بود منذر او را در قبرش بگذارد<ref>البدایة و النهایه، ج۸، ص۲۴۶؛ تاریخ الاسلام، ج۵، ص۲۵۷.</ref> | [[منذر بن زبیر]] در دوران معاویه همراه ۳۰ تن از بنیاسد برای [[فتح قسطنطنیه]] [[کوشش]] کرد که نتیجهای در بر نداشت.<ref>اسد الغابه، ج۶، ص۴۳۷؛ البدایة و النهایه، ج۸، ص۲۴۶.</ref> معاویه [[وصیت]] کرده بود منذر او را در قبرش بگذارد<ref>البدایة و النهایه، ج۸، ص۲۴۶؛ تاریخ الاسلام، ج۵، ص۲۵۷.</ref><ref>[[محمد سعید نجاتی|نجاتی، محمد سعید]]، [[بنی اسد بن عبدالعزی (مقاله)|مقاله «بنی اسد بن عبدالعزی»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۲۶۹-۲۷۰.</ref> | ||
==[[دولت]] بنیاسد== | ==[[دولت]] بنیاسد== | ||
| خط ۱۱۳: | خط ۱۱۲: | ||
پس از شکست ابن زبیر، گروهی از بنیاسد، [[عزلت]] گزیدند و گروهی دیگر خود را به [[حکمرانان]] [[اموی]] و [[عباسی]] نزدیک کردند. | پس از شکست ابن زبیر، گروهی از بنیاسد، [[عزلت]] گزیدند و گروهی دیگر خود را به [[حکمرانان]] [[اموی]] و [[عباسی]] نزدیک کردند. | ||
از جلوههای [[همراهی]] بنیاسد با [[مروانیان]]، رخداد قدید بود. در این رویداد، پس از [[حمله]] [[خوارج]] به سرکردگی [[ابوحمزه]] مختار بن [[عوف]] خارجی به [[سال ۱۳۰ق]]. به [[حجاز]]، لشکری از [[مردم مدینه]] به [[حمایت]] از [[مروانیان]] برخاستند و [[بنیاسد]] نیز سهم درخوری در این زمینه دارا بودند. اما با [[شبیخون]] نیروهای [[مخالف]]، این [[لشکر]] که جنگاوران کارآزمودهای نداشت، به سرعت فروریخت و افراد بسیاری از آن کشته شدند.<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۳۳۹؛ تاریخ طبری، ج۷، ص۳۹۳.</ref> کشتههای بنیاسد را در این رویداد ۴۰ تن از جمله [[حمزة]] بن [[مصعب بن زبیر]] و پسرش [[عماره]] و پسر برادرش [[مصعب بن عکاشه]] و [[عتیق بن عامر بن عبدالله بن زبیر]] و پسرش [[عمرو]] و [[صالح بن عبدالله بن عروه]] و پسرعمویشان [[حکم بن حیی]] و [[منذر بن عبدالله بن منذر بن زبیر]] و [[سعید بن محمد بن خالد بن زبیر]] دانستهاند<ref>تاریخ خلیفه، ص۲۵۶؛ الاغانی، ج۲۳، ص۱۶۸.</ref> | از جلوههای [[همراهی]] بنیاسد با [[مروانیان]]، رخداد قدید بود. در این رویداد، پس از [[حمله]] [[خوارج]] به سرکردگی [[ابوحمزه]] مختار بن [[عوف]] خارجی به [[سال ۱۳۰ق]]. به [[حجاز]]، لشکری از [[مردم مدینه]] به [[حمایت]] از [[مروانیان]] برخاستند و [[بنیاسد]] نیز سهم درخوری در این زمینه دارا بودند. اما با [[شبیخون]] نیروهای [[مخالف]]، این [[لشکر]] که جنگاوران کارآزمودهای نداشت، به سرعت فروریخت و افراد بسیاری از آن کشته شدند.<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۳۳۹؛ تاریخ طبری، ج۷، ص۳۹۳.</ref> کشتههای بنیاسد را در این رویداد ۴۰ تن از جمله [[حمزة]] بن [[مصعب بن زبیر]] و پسرش [[عماره]] و پسر برادرش [[مصعب بن عکاشه]] و [[عتیق بن عامر بن عبدالله بن زبیر]] و پسرش [[عمرو]] و [[صالح بن عبدالله بن عروه]] و پسرعمویشان [[حکم بن حیی]] و [[منذر بن عبدالله بن منذر بن زبیر]] و [[سعید بن محمد بن خالد بن زبیر]] دانستهاند<ref>تاریخ خلیفه، ص۲۵۶؛ الاغانی، ج۲۳، ص۱۶۸.</ref><ref>[[محمد سعید نجاتی|نجاتی، محمد سعید]]، [[بنی اسد بن عبدالعزی (مقاله)|مقاله «بنی اسد بن عبدالعزی»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۲۷۰-۲۷۱.</ref> | ||
==[[امیران]] [[اسدی]] حرمین== | ==[[امیران]] [[اسدی]] حرمین== | ||
| خط ۱۲۵: | خط ۱۲۴: | ||
وی با خرید خانههای پیرامون [[مسجدالحرام]]، آن را از سمت [[شرق]] از سوی رکن شامی و نیز [[رکن یمانی]] [[گسترش داد]]. این گسترش مسجد را تا دره پس از [[صفا]] و [[دار الندوه]] وسعت بخشید<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و مساحت آن را به بیش از هفت جریب معادل ۲۵۲۰۰ ذرع مربع رساند.<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۳۰۵.</ref> | وی با خرید خانههای پیرامون [[مسجدالحرام]]، آن را از سمت [[شرق]] از سوی رکن شامی و نیز [[رکن یمانی]] [[گسترش داد]]. این گسترش مسجد را تا دره پس از [[صفا]] و [[دار الندوه]] وسعت بخشید<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج۱، ص۲۲۲.</ref> و مساحت آن را به بیش از هفت جریب معادل ۲۵۲۰۰ ذرع مربع رساند.<ref>شفاء الغرام، ج۱، ص۳۰۵.</ref> | ||
اما بنای جدید کعبه چندان نپایید و پس از [[مرگ]] [[ابن زبیر]] و [[سلطه]] یافتن [[حجاج]] بن [[یوسف]] به [[مکه]] به [[سال ۷۳ق]]. حجاج به [[فرمان]] [[عبدالملک بن مروان]]، درِ غربی کعبه را مسدود کرد و حجر اسماعیل را به حالت پیشین بیرون از کعبه بازگرداند و در کعبه را بهاندازه ارتفاع سابق کوتاه کرد<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج۱، ص۲۱۱.</ref> | اما بنای جدید کعبه چندان نپایید و پس از [[مرگ]] [[ابن زبیر]] و [[سلطه]] یافتن [[حجاج]] بن [[یوسف]] به [[مکه]] به [[سال ۷۳ق]]. حجاج به [[فرمان]] [[عبدالملک بن مروان]]، درِ غربی کعبه را مسدود کرد و حجر اسماعیل را به حالت پیشین بیرون از کعبه بازگرداند و در کعبه را بهاندازه ارتفاع سابق کوتاه کرد<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج۱، ص۲۱۱.</ref><ref>[[محمد سعید نجاتی|نجاتی، محمد سعید]]، [[بنی اسد بن عبدالعزی (مقاله)|مقاله «بنی اسد بن عبدالعزی»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۲۷۱-۲۷۲.</ref> | ||
==شخصیتهای [[بنیاسد]] در آغاز [[اسلام]]== | ==شخصیتهای [[بنیاسد]] در آغاز [[اسلام]]== | ||
چهرههای برجسته بنیاسد در آن [[روزگار]] عبارتند از: | چهرههای برجسته بنیاسد در آن [[روزگار]] عبارتند از: | ||
#[[خدیجه دختر خویلد]] نخستین [[زن]] [[مسلمان]] و یگانه [[همسر پیامبر]].<ref>تاریخ طبری، ج۲، ص۳۰۹.</ref> | # [[خدیجه دختر خویلد]] نخستین [[زن]] [[مسلمان]] و یگانه [[همسر پیامبر]].<ref>تاریخ طبری، ج۲، ص۳۰۹.</ref> | ||
#و نیز [[ورقة بن نوفل بن اسد]] که در گزارشهای [[بعثت]]، [[محدثان]] [[زبیری]] با ویژگیهایی مبالغهآمیز از [[یاری]] او به پیامبر{{صل}} یاد کردهاند.<ref>الطبقات، ج۱، ص۱۵۳؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۳؛ تاریخ طبری، ج۲، ص۳۰۰.</ref> | #و نیز [[ورقة بن نوفل بن اسد]] که در گزارشهای [[بعثت]]، [[محدثان]] [[زبیری]] با ویژگیهایی مبالغهآمیز از [[یاری]] او به پیامبر{{صل}} یاد کردهاند.<ref>الطبقات، ج۱، ص۱۵۳؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۳؛ تاریخ طبری، ج۲، ص۳۰۰.</ref> | ||
#[[حکیم بن حزام]] را تنها [[جوانی]] میدانند که در ۱۵ سالگی به گروه [[مشاوران]] دار الندوه پیوست و تا دوران [[معاویه]] [[اختیار]] دار الندوه را بر عهده داشت. او دار الندوه را به ۱۰۰۰۰۰ [[درهم]] به [[معاویه]] فروخت و در پاسخ به [[اعتراض]] [[ابن زبیر]]، قسمت [[خانه]] را در [[راه خدا]] [[انفاق]] کرد.<ref>المنتظم، ج۵، ص۲۷۰؛ البدایة و النهایه، ج۸، ص۶۸؛ شذرات الذهب، ج۱، ص۲۵۴.</ref> | # [[حکیم بن حزام]] را تنها [[جوانی]] میدانند که در ۱۵ سالگی به گروه [[مشاوران]] دار الندوه پیوست و تا دوران [[معاویه]] [[اختیار]] دار الندوه را بر عهده داشت. او دار الندوه را به ۱۰۰۰۰۰ [[درهم]] به [[معاویه]] فروخت و در پاسخ به [[اعتراض]] [[ابن زبیر]]، قسمت [[خانه]] را در [[راه خدا]] [[انفاق]] کرد.<ref>المنتظم، ج۵، ص۲۷۰؛ البدایة و النهایه، ج۸، ص۶۸؛ شذرات الذهب، ج۱، ص۲۵۴.</ref> | ||
#[[اسود بن مطلب بن اسد]]<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۱۴۸؛ اعلام الوری، ج۱، ص۱۱۳.</ref> در رویداد بازسازی [[کعبه]] به دست [[قریش]]، از سوی [[بنیاسد]] در قرار دادن [[حجرالاسود]] در موضع پیشین شرکت کرد.<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۰؛ الطبقات، ج۱، ص۱۱۶.</ref> | # [[اسود بن مطلب بن اسد]]<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۱۴۸؛ اعلام الوری، ج۱، ص۱۱۳.</ref> در رویداد بازسازی [[کعبه]] به دست [[قریش]]، از سوی [[بنیاسد]] در قرار دادن [[حجرالاسود]] در موضع پیشین شرکت کرد.<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۰؛ الطبقات، ج۱، ص۱۱۶.</ref> | ||
#[[ابوالبَختری عاص بن هشام بن حارث بن اسد]] از دیگر اسدیان است که کمترین [[دشمنی]] را با [[پیامبر]] داشت و به پاس خدماتش برای رفع [[محاصره اقتصادی]] [[بنیهاشم]]، پیامبر در [[نبرد]] [[بدر]] سفارش کرد که [[مسلمانان]] او را نکشند.<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۲۹؛ نهایة الارب، ج۱۷، ص۴۶.</ref> | # [[ابوالبَختری عاص بن هشام بن حارث بن اسد]] از دیگر اسدیان است که کمترین [[دشمنی]] را با [[پیامبر]] داشت و به پاس خدماتش برای رفع [[محاصره اقتصادی]] [[بنیهاشم]]، پیامبر در [[نبرد]] [[بدر]] سفارش کرد که [[مسلمانان]] او را نکشند.<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۶۲۹؛ نهایة الارب، ج۱۷، ص۴۶.</ref> | ||
#[[هَبّار بن اسود بن مطلب بن اسد]] کسی است که به تعقیب [[زینب دختر پیامبر]] رفت و در حین تعقیب با نیزهای او را که باردار بود، آزرد و باعث شد سقط جنین نماید. پیامبر به [[دلیل]] این [[جرم]] و نیز اشعاری که ضد [[اسلام]] سروده بود، [[خون]] او را هدر اعلام کرد؛ اما با [[مسلمان]] شدن [[هبار]]، از [[گناه]] او گذشت.<ref>انساب الاشراف، ج۲، ص۲۴؛ المغازی، ج۲، ص۸۵۷؛ عیون الاثر، ج۲، ص۲۲۵.</ref> | # [[هَبّار بن اسود بن مطلب بن اسد]] کسی است که به تعقیب [[زینب دختر پیامبر]] رفت و در حین تعقیب با نیزهای او را که باردار بود، آزرد و باعث شد سقط جنین نماید. پیامبر به [[دلیل]] این [[جرم]] و نیز اشعاری که ضد [[اسلام]] سروده بود، [[خون]] او را هدر اعلام کرد؛ اما با [[مسلمان]] شدن [[هبار]]، از [[گناه]] او گذشت.<ref>انساب الاشراف، ج۲، ص۲۴؛ المغازی، ج۲، ص۸۵۷؛ عیون الاثر، ج۲، ص۲۲۵.</ref> | ||
#[[نوفل بن خویلد بن اسد]] از کسانی است که در [[مکه]] برخی مسلمانان را برای بازگشت از اسلام [[شکنجه]] میداد.<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۷۰۹؛ اعلام الوری، ج۱، ص۱۰۹.</ref> او که به اسد قریش و اسد مطیبین [[شهرت]] داشت، همراه [[زمعة بن اسود]]، در نبرد بدر از فراهم کنندگان آذوقه [[لشکر]] [[کفر]] بود<ref>المغازی، ج۱، ص۱۲۸.</ref> | # [[نوفل بن خویلد بن اسد]] از کسانی است که در [[مکه]] برخی مسلمانان را برای بازگشت از اسلام [[شکنجه]] میداد.<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۷۰۹؛ اعلام الوری، ج۱، ص۱۰۹.</ref> او که به اسد قریش و اسد مطیبین [[شهرت]] داشت، همراه [[زمعة بن اسود]]، در نبرد بدر از فراهم کنندگان آذوقه [[لشکر]] [[کفر]] بود<ref>المغازی، ج۱، ص۱۲۸.</ref> | ||
از شخصیتهای بنیاسد در دورههای بعد میتوان به این افراد اشاره کرد: | از شخصیتهای بنیاسد در دورههای بعد میتوان به این افراد اشاره کرد: | ||
#[[عروة بن زبیر]] از [[فقیهان]] هفتگانه و [[محدثان]] بزرگ [[مدینه]]<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۴۸۳؛ مروج الذهب، ج۳، ص۷۷.</ref> که او را صاحب نخستین تصنیفات در [[فقه]] و [[مغازی]] دانستهاند.<ref>البدایة و النهایه، ج۹، ص۱۰۱.</ref> وی با [[امام علی]]{{ع}} چندان [[کینه]] داشت که به او در [[مسجد]] [[مدینه]] [[اهانت]] میکرد و پسرش [[یحیی]] از این کار او اظهار [[تعجب]] میکرد.<ref>شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۱۰۲.</ref> این [[کینه]]، او را واداشته بود که در [[نکوهش]] [[امام]]، [[حدیث]] [[جعل]] کند.<ref>شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۶۳.</ref> | # [[عروة بن زبیر]] از [[فقیهان]] هفتگانه و [[محدثان]] بزرگ [[مدینه]]<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۴۸۳؛ مروج الذهب، ج۳، ص۷۷.</ref> که او را صاحب نخستین تصنیفات در [[فقه]] و [[مغازی]] دانستهاند.<ref>البدایة و النهایه، ج۹، ص۱۰۱.</ref> وی با [[امام علی]]{{ع}} چندان [[کینه]] داشت که به او در [[مسجد]] [[مدینه]] [[اهانت]] میکرد و پسرش [[یحیی]] از این کار او اظهار [[تعجب]] میکرد.<ref>شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۱۰۲.</ref> این [[کینه]]، او را واداشته بود که در [[نکوهش]] [[امام]]، [[حدیث]] [[جعل]] کند.<ref>شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۶۳.</ref> | ||
#[[مصعب بن ثابت بن عبدالله]] نیز از این چهرهها است. | # [[مصعب بن ثابت بن عبدالله]] نیز از این چهرهها است. | ||
#همچنین [[عبدالله بن مصعب بن ثابت]] شاعر و از [[نزدیکان]] [[مهدی]] و [[هارون عباسی]] بود که [[ولایت]] عک و [[یمن]] را یافت.<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۲۳.</ref> | #همچنین [[عبدالله بن مصعب بن ثابت]] شاعر و از [[نزدیکان]] [[مهدی]] و [[هارون عباسی]] بود که [[ولایت]] عک و [[یمن]] را یافت.<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۲۳.</ref> | ||
#[[زبیر بن خبیب بن عبدالله]] از [[دانشمندان]] و [[عابدان]] و زاهدان مشهور بود. | # [[زبیر بن خبیب بن عبدالله]] از [[دانشمندان]] و [[عابدان]] و زاهدان مشهور بود. | ||
#[[زبیر بن بکار بن عبدالله بن مصعب]]<ref>نقد و بررسی منابع سیره نبوی، ص۶۵-۸۰.</ref> نیز [[قضاوت]] [[کوفه]] را در مدتی طولانی از سوی [[عباسیان]] عهدهدار شد و تألیفات فراوان داشت.<ref>الانساب، سمعانی، ج۶، ص۲۶۶؛ الاعلام، ج۳، ص۴۲.</ref> | # [[زبیر بن بکار بن عبدالله بن مصعب]]<ref>نقد و بررسی منابع سیره نبوی، ص۶۵-۸۰.</ref> نیز [[قضاوت]] [[کوفه]] را در مدتی طولانی از سوی [[عباسیان]] عهدهدار شد و تألیفات فراوان داشت.<ref>الانساب، سمعانی، ج۶، ص۲۶۶؛ الاعلام، ج۳، ص۴۲.</ref> | ||
از [[فرزندان]] [[عروه]] نیز [[هشام بن عروه]]<ref>الطبقات، ج۵، ص۳۷۵.</ref> و [[عبدالله بن عروه]] و [[یحیی بن عروه]] محدثانی مشهور بودند.<ref>الطبقات، ج۵، ص۳۷۴-۳۷۶.</ref> [[یزید بن رومان]]<ref>الطبقات، ج۵، ص۴۱۲.</ref> و [[حمید اَعْرج]] [[قاری]] [[اهل مکه]] که در [[مسجدالحرام]] [[مردم]] [[مکه]] تنها برای قرائت او گرد میآمدند و همراه او [[ختم قرآن]] میکردند<ref>تاریخ دمشق، ج۱۵، ص۲۹۸.</ref> و [[موسی بن عُقبه]] [[تاریخنگار]] و مغازینویس مشهور [[مدنی]]<ref>تاریخ دمشق، ج۶۰، ص۴۶۸.</ref> از وابستگان و [[موالیان]] آلزبیر از بنیاسد هستند. | از [[فرزندان]] [[عروه]] نیز [[هشام بن عروه]]<ref>الطبقات، ج۵، ص۳۷۵.</ref> و [[عبدالله بن عروه]] و [[یحیی بن عروه]] محدثانی مشهور بودند.<ref>الطبقات، ج۵، ص۳۷۴-۳۷۶.</ref> [[یزید بن رومان]]<ref>الطبقات، ج۵، ص۴۱۲.</ref> و [[حمید اَعْرج]] [[قاری]] [[اهل مکه]] که در [[مسجدالحرام]] [[مردم]] [[مکه]] تنها برای قرائت او گرد میآمدند و همراه او [[ختم قرآن]] میکردند<ref>تاریخ دمشق، ج۱۵، ص۲۹۸.</ref> و [[موسی بن عُقبه]] [[تاریخنگار]] و مغازینویس مشهور [[مدنی]]<ref>تاریخ دمشق، ج۶۰، ص۴۶۸.</ref> از وابستگان و [[موالیان]] آلزبیر از بنیاسد هستند. | ||
| خط ۱۴۸: | خط ۱۴۷: | ||
[[عمر بن عبدالعزیز بن منذر]] از [[نسل]] [[هبار بن اسود]] بود که پس از [[قتل]] [[متوکل]] [[خلیفه عباسی]] در [[سند]] خروج کرد و [[حکمرانی]] خاندانش تا سده پنجم ق. در المنصوره (مولتان [[هند]]) پابرجا بود.<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۱۸؛ تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص۳۹۱.</ref> | [[عمر بن عبدالعزیز بن منذر]] از [[نسل]] [[هبار بن اسود]] بود که پس از [[قتل]] [[متوکل]] [[خلیفه عباسی]] در [[سند]] خروج کرد و [[حکمرانی]] خاندانش تا سده پنجم ق. در المنصوره (مولتان [[هند]]) پابرجا بود.<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۱۸؛ تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص۳۹۱.</ref> | ||
تیرههای بنوبدر، بنومصلح، بنورواق، بنورمضان، بنیمصعب، بنیعروه و بنوغنی از شاخههای منشعب شده از نسل زبیر بودند که شغل بیشتر آنها [[کشاورزی]] و رمهداری بود.<ref>معجم قبائل العرب، ج۲، ص۷۳۱، ۴۶۷.</ref> بنیتویت بن حبیب و بنیحمید بن اسامه نیز از دیگر خاندانهای [[بنیاسد]] به شمار میروند<ref>معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۳۶، ۲۹۲، ۳۰۴.</ref> | تیرههای بنوبدر، بنومصلح، بنورواق، بنورمضان، بنیمصعب، بنیعروه و بنوغنی از شاخههای منشعب شده از نسل زبیر بودند که شغل بیشتر آنها [[کشاورزی]] و رمهداری بود.<ref>معجم قبائل العرب، ج۲، ص۷۳۱، ۴۶۷.</ref> بنیتویت بن حبیب و بنیحمید بن اسامه نیز از دیگر خاندانهای [[بنیاسد]] به شمار میروند<ref>معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۳۶، ۲۹۲، ۳۰۴.</ref><ref>[[محمد سعید نجاتی|نجاتی، محمد سعید]]، [[بنی اسد بن عبدالعزی (مقاله)|مقاله «بنی اسد بن عبدالعزی»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۲۷۲-۲۷۴.</ref> | ||
==خانههای بنیاسد در حرمین== | ==خانههای بنیاسد در حرمین== | ||
| خط ۱۶۳: | خط ۱۶۲: | ||
[[خانه]] [[ذُوَیب بن حبیب]] کنار بازار یثرب [[جاهلی]] نزدیک [[مسجدالنبی]]<ref>تاریخ المدینه، ج۱، ص۲۳۰.</ref> میان دار [[عبدالملک بن مروان]] و کوچه قَفاصین قرار داشت.<ref>تاریخ المدینه، ج۱، ص۲۳۰.</ref> | [[خانه]] [[ذُوَیب بن حبیب]] کنار بازار یثرب [[جاهلی]] نزدیک [[مسجدالنبی]]<ref>تاریخ المدینه، ج۱، ص۲۳۰.</ref> میان دار [[عبدالملک بن مروان]] و کوچه قَفاصین قرار داشت.<ref>تاریخ المدینه، ج۱، ص۲۳۰.</ref> | ||
خانه [[حکیم بن حزام]] کنار خانه [[مطیع بن اسود]] و در بَلاط (زمینی خالی میان مسجدالنبی و بازار [[مدینه]]<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۲۴۸؛ المعالم الاثیره، ص۵۳.</ref> جای داشت و [[حکیم]] آن را [[وقف]] کرد.<ref>تاریخ المدینه، ج۱، ص۲۳۰.</ref>خانه [[عَدی بن نوفل]] نیز در همین مکان بود.<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۲۰.</ref> خانه [[هبار بن اسود]] میان محله بنینصر و بنیزُرَیق قرار داشت<ref>تاریخ المدینه، ج۱، ص۲۳۱.</ref> | خانه [[حکیم بن حزام]] کنار خانه [[مطیع بن اسود]] و در بَلاط (زمینی خالی میان مسجدالنبی و بازار [[مدینه]]<ref>وفاء الوفاء، ج۲، ص۲۴۸؛ المعالم الاثیره، ص۵۳.</ref> جای داشت و [[حکیم]] آن را [[وقف]] کرد.<ref>تاریخ المدینه، ج۱، ص۲۳۰.</ref>خانه [[عَدی بن نوفل]] نیز در همین مکان بود.<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۲۰.</ref> خانه [[هبار بن اسود]] میان محله بنینصر و بنیزُرَیق قرار داشت<ref>تاریخ المدینه، ج۱، ص۲۳۱.</ref><ref>[[محمد سعید نجاتی|نجاتی، محمد سعید]]، [[بنی اسد بن عبدالعزی (مقاله)|مقاله «بنی اسد بن عبدالعزی»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۲۷۴-۲۷۵.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||