بنی‌غفار در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جز (جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} ')
خط ۱۰: خط ۱۰:
آنان به [[غفار‌‌ بن ملیل‌‌ بن ضمره]] [[نسب]] می‌‌برند.<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۱۸۶، ۴۶۵؛ الانساب، ج ۴، ص ۳۰۴؛ معجم قبائل العرب، ج ۳، ص ۸۸۹ ـ ۸۹۰‌‌.</ref> تیره دیگری از عمالقه که در نجد می‌‌زیستند نیز به [[غفار]] [[شهرت]] دارند که مد نظر نیستند.
آنان به [[غفار‌‌ بن ملیل‌‌ بن ضمره]] [[نسب]] می‌‌برند.<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۱۸۶، ۴۶۵؛ الانساب، ج ۴، ص ۳۰۴؛ معجم قبائل العرب، ج ۳، ص ۸۸۹ ـ ۸۹۰‌‌.</ref> تیره دیگری از عمالقه که در نجد می‌‌زیستند نیز به [[غفار]] [[شهرت]] دارند که مد نظر نیستند.


غِفار بن ملیل فرزندانی داشت که هریک شاخه‌‌های ریزتری در میان غفار پدید آوردند؛ بنو‌‌احیمس (احمس)،<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۱۸۶.</ref> بنوجروه،<ref>تاریخ ابن خیاط، ص ۷۲.</ref> بنوحاجب‌‌ بن عبدالله،<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۱۸۶؛ تاریخ دمشق، ج ۹۶، ص ۲۷۸؛ البدایة و النهایه، ج ۹، ص ۲۸۲.</ref> بنوحراق،<ref>سیرة النبی{{صل}}، ج ۲، ص ۴۴۷.</ref> بنوحرام،<ref>تاریخ ابن خیاط، ص ۷۲.</ref> بنوحماس‌‌،<ref>تاریخ ابن خیاط، ص ۴۳۲.</ref> بنو‌‌مُبَشِّر، بنوعبدالله‌‌ بن حارثه، بنومعیص<ref>الثقات، ج ۳، ص ۳۵۴.</ref> و بنونار<ref>السیرة النبویه، ج ۲، ص ۲۶۶.</ref>از آن جمله‌‌اند.<ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
غِفار بن ملیل فرزندانی داشت که هریک شاخه‌‌های ریزتری در میان غفار پدید آوردند؛ بنو‌‌احیمس (احمس)،<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۱۸۶.</ref> بنوجروه،<ref>تاریخ ابن خیاط، ص ۷۲.</ref> بنوحاجب‌‌ بن عبدالله،<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۱۸۶؛ تاریخ دمشق، ج ۹۶، ص ۲۷۸؛ البدایة و النهایه، ج ۹، ص ۲۸۲.</ref> بنوحراق،<ref>سیرة النبی{{صل}}، ج ۲، ص ۴۴۷.</ref> بنوحرام،<ref>تاریخ ابن خیاط، ص ۷۲.</ref> بنوحماس‌‌،<ref>تاریخ ابن خیاط، ص ۴۳۲.</ref> بنو‌‌مُبَشِّر، بنوعبدالله‌‌ بن حارثه، بنومعیص<ref>الثقات، ج ۳، ص ۳۵۴.</ref> و بنونار<ref>السیرة النبویه، ج ۲، ص ۲۶۶.</ref>از آن جمله‌‌اند.<ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.


==موقعیت جغرافیایی [[بنی غفار]]==
==موقعیت جغرافیایی [[بنی غفار]]==
خط ۱۷: خط ۱۷:
آنان در صَفراء (به ویژه دو تیره بنونار و بنو‌‌حراق)،<ref> السیرة النبویه، ج ۲، ص ۲۶۶‌‌؛ معجم البلدان، ج ۵، ص ۷۲؛ معجم ما استعجم، ج ۴، ص ۱۲۲۷.</ref> کراع الغَمیم (در ۸ میلی عُسفان)<ref> اسدالغابه، ج ۱، ص ۳۸۴؛ معجم البلدان، ج ۴، ص ۲۱۴، ۴۴۳.</ref> و بَعال (در‌‌نزدیکی سقیا)<ref>معجم‌‌البلدان، ج ۱، ص ۴۵۲؛ تاج العروس، ج ۷، ص ۲۳۰.</ref> پراکنده بودند. از عمده‌‌ترین مراکز جمعیتی آنان می‌‌توان به وَدّان (در ۸ میلی [[ابواء]])<ref>معجم‌‌البلدان، ج ۱۵، ص ۳۶۵ ـ ۳۶۶؛ معجم قبائل‌‌العرب، ج ۳، ص ۸۹۰‌‌؛ معجم ما استعجم، ج ۳، ص ۱۰۵۲؛ ج ۴، ص ۱۳۷۴.</ref> و غَیْقَه <ref>الطبقات، ج ۴، ص ۲۴۵؛ ر.ک: الثقات، ج ۳، ص ۳۵۵؛ معجم‌‌البلدان، ج ۴، ص ۲۲۲.</ref> ‌‌ (به ویژه برای دو تیره بنو‌‌نار و بنو‌‌حراق)<ref>معجم ما استعجم، ج ۳، ص ۱۰۱۰؛ ج ۴، ص ۱۲۲۷.</ref> اشاره کرد.
آنان در صَفراء (به ویژه دو تیره بنونار و بنو‌‌حراق)،<ref> السیرة النبویه، ج ۲، ص ۲۶۶‌‌؛ معجم البلدان، ج ۵، ص ۷۲؛ معجم ما استعجم، ج ۴، ص ۱۲۲۷.</ref> کراع الغَمیم (در ۸ میلی عُسفان)<ref> اسدالغابه، ج ۱، ص ۳۸۴؛ معجم البلدان، ج ۴، ص ۲۱۴، ۴۴۳.</ref> و بَعال (در‌‌نزدیکی سقیا)<ref>معجم‌‌البلدان، ج ۱، ص ۴۵۲؛ تاج العروس، ج ۷، ص ۲۳۰.</ref> پراکنده بودند. از عمده‌‌ترین مراکز جمعیتی آنان می‌‌توان به وَدّان (در ۸ میلی [[ابواء]])<ref>معجم‌‌البلدان، ج ۱۵، ص ۳۶۵ ـ ۳۶۶؛ معجم قبائل‌‌العرب، ج ۳، ص ۸۹۰‌‌؛ معجم ما استعجم، ج ۳، ص ۱۰۵۲؛ ج ۴، ص ۱۳۷۴.</ref> و غَیْقَه <ref>الطبقات، ج ۴، ص ۲۴۵؛ ر.ک: الثقات، ج ۳، ص ۳۵۵؛ معجم‌‌البلدان، ج ۴، ص ۲۲۲.</ref> ‌‌ (به ویژه برای دو تیره بنو‌‌نار و بنو‌‌حراق)<ref>معجم ما استعجم، ج ۳، ص ۱۰۱۰؛ ج ۴، ص ۱۲۲۷.</ref> اشاره کرد.


البته برخی از غفاریان در مناطق دیگری ساکن بودند. به [[دلیل]] انتساب [[چاه]] رُوْمَه <ref> معجم‌‌البلدان، ج ۱، ص ۲۹۹ ـ ۳۰۰؛ تاریخ‌‌المدینه، ج ۱، ص‌‌۱۵۳.</ref> و اَضائة غفار (آبگیر مانندی در مدینه) به غفاریان، استقرار برخی از آنان در آنجا بوده است.<ref>معجم ما استعجم، ج ۱، ص ۱۶۴؛ فتح الباری، ج ۹، ص ۲۳.</ref> غفاریها از غیقه (میان‌‌ [[مکه]] و [[مدینه]]) به مدینه بسیار رفت و آمد داشتند.<ref>الجرح و التعدیل، ج ۸‌‌، ص ۳۴۷؛ اسد الغابه، ج ۴، ص ۱۱۸.</ref> اَضائة [[غفار]] در ۱۰ میلی مکه <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۲۱۴.</ref> به عنوان [[میقات]] بنوغفار؛ <ref>اسباب النزول، ص ۲۴۹.</ref> خَضْخاض در نزدیکی اضائه<ref>معجم ما استعجم، ج ۲، ص ۵۰۱.</ref> و نیز تَناضِب در یک منزلی مکه <ref>تاج العروس، ج ۱، ص ۴۸۹، «نضب».</ref> به [[بنی غفار]] منسوب است. از دره‌‌ای در منطقه نجد به نام مَناصف به عنوان میقات دیگر غفار یاد شده‌‌است.<ref>اسباب النزول، ص ۲۴۹.</ref>.<ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
البته برخی از غفاریان در مناطق دیگری ساکن بودند. به [[دلیل]] انتساب [[چاه]] رُوْمَه <ref> معجم‌‌البلدان، ج ۱، ص ۲۹۹ ـ ۳۰۰؛ تاریخ‌‌المدینه، ج ۱، ص‌‌۱۵۳.</ref> و اَضائة غفار (آبگیر مانندی در مدینه) به غفاریان، استقرار برخی از آنان در آنجا بوده است.<ref>معجم ما استعجم، ج ۱، ص ۱۶۴؛ فتح الباری، ج ۹، ص ۲۳.</ref> غفاریها از غیقه (میان‌‌ [[مکه]] و [[مدینه]]) به مدینه بسیار رفت و آمد داشتند.<ref>الجرح و التعدیل، ج ۸‌‌، ص ۳۴۷؛ اسد الغابه، ج ۴، ص ۱۱۸.</ref> اَضائة [[غفار]] در ۱۰ میلی مکه <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۲۱۴.</ref> به عنوان [[میقات]] بنوغفار؛ <ref>اسباب النزول، ص ۲۴۹.</ref> خَضْخاض در نزدیکی اضائه<ref>معجم ما استعجم، ج ۲، ص ۵۰۱.</ref> و نیز تَناضِب در یک منزلی مکه <ref>تاج العروس، ج ۱، ص ۴۸۹، «نضب».</ref> به [[بنی غفار]] منسوب است. از دره‌‌ای در منطقه نجد به نام مَناصف به عنوان میقات دیگر غفار یاد شده‌‌است.<ref>اسباب النزول، ص ۲۴۹.</ref><ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.


==غفار پیش از [[اسلام]]==
==غفار پیش از [[اسلام]]==
خط ۲۴: خط ۲۴:
با وجود [[تفکر]] صحرانشینی در میان غفاریها <ref>مسند ابی [[یعلی]]، ج ۱، ص ۳۸۳.</ref> کسانی از ایشان به [[آیین]] [[جاهلی]] پشت کرده بودند. چنان‌‌که [[ابوذر]] [[موحد]] بود <ref>الطبقات، ج ۴، ص ۲۲۲.</ref> و آبی اللحم غفاری از خوردن گوشتهایی که برای بتان [[قربانی]] می‌‌کردند اجتناب می‌‌کرد.<ref>اسد الغابه، ج ۱، ص ۱۴۷.</ref> غفاریها با [[یهود]] [[خیبر]] <ref>المغازی، ج ۲، ص ۷۰۲.</ref> و [[بنی اسلم]] <ref>سیرة النبی‌‌{{صل}}، ج ۴، ص ۵۲۹.</ref> همپیمان بودند، به گونه‌‌ای که نام [[غفار]] در بسیاری از گزاره‌‌های [[تاریخی]] با نام [[اسلم]] همردیف است.
با وجود [[تفکر]] صحرانشینی در میان غفاریها <ref>مسند ابی [[یعلی]]، ج ۱، ص ۳۸۳.</ref> کسانی از ایشان به [[آیین]] [[جاهلی]] پشت کرده بودند. چنان‌‌که [[ابوذر]] [[موحد]] بود <ref>الطبقات، ج ۴، ص ۲۲۲.</ref> و آبی اللحم غفاری از خوردن گوشتهایی که برای بتان [[قربانی]] می‌‌کردند اجتناب می‌‌کرد.<ref>اسد الغابه، ج ۱، ص ۱۴۷.</ref> غفاریها با [[یهود]] [[خیبر]] <ref>المغازی، ج ۲، ص ۷۰۲.</ref> و [[بنی اسلم]] <ref>سیرة النبی‌‌{{صل}}، ج ۴، ص ۵۲۹.</ref> همپیمان بودند، به گونه‌‌ای که نام [[غفار]] در بسیاری از گزاره‌‌های [[تاریخی]] با نام [[اسلم]] همردیف است.


در منابع از برخی جنگ‌های آنان یاد شده است: [[روح]] [[عصبیت]]، [[فخرفروشی]] و عزت‌‌طلبیِ ابو‌‌منیعه غفاری موجب شد تا با خواندن رجزی در بازار عُکاظ خود را عزیزترِ [[عرب]] معرفی کند و از [[مخالف]] گفتارش بخواهد پای وی را قطع کند. این امر سبب بروز [[جنگ]] جاهلیِ فِجارِ دوم و به قولی [[فجار]] اول <ref> المنمق، ص ۱۶۱.</ref> شد و به فِجار [[فخر]] یا فِجار رِجْل مشهور گردید. بر پایه شعری دو تیره [[فراس]] و غفار از [[قبیله]] [[کنانه]] در [[نبرد]] اَتْم (موضعی در دیار بنو‌‌سلیم یا‌‌ عراق) نیز شرکت داشتند.<ref>معجم ما استعجم، ج ۱، ص ۱۰۴.</ref> به گفته [[ابوعمرو شیبانی]]، میان غفار و بنولیث (از دیگر [[قبایل]] [[کنانی]]) نیز نبردی رخ داد که به [[پیروزی]] بنو‌‌لیث انجامید.<ref>الاغانی، ج ۲۱، ص ۲۱.</ref>.<ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
در منابع از برخی جنگ‌های آنان یاد شده است: [[روح]] [[عصبیت]]، [[فخرفروشی]] و عزت‌‌طلبیِ ابو‌‌منیعه غفاری موجب شد تا با خواندن رجزی در بازار عُکاظ خود را عزیزترِ [[عرب]] معرفی کند و از [[مخالف]] گفتارش بخواهد پای وی را قطع کند. این امر سبب بروز [[جنگ]] جاهلیِ فِجارِ دوم و به قولی [[فجار]] اول <ref> المنمق، ص ۱۶۱.</ref> شد و به فِجار [[فخر]] یا فِجار رِجْل مشهور گردید. بر پایه شعری دو تیره [[فراس]] و غفار از [[قبیله]] [[کنانه]] در [[نبرد]] اَتْم (موضعی در دیار بنو‌‌سلیم یا‌‌ عراق) نیز شرکت داشتند.<ref>معجم ما استعجم، ج ۱، ص ۱۰۴.</ref> به گفته [[ابوعمرو شیبانی]]، میان غفار و بنولیث (از دیگر [[قبایل]] [[کنانی]]) نیز نبردی رخ داد که به [[پیروزی]] بنو‌‌لیث انجامید.<ref>الاغانی، ج ۲۱، ص ۲۱.</ref><ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.


==[[اسلام]] غفار==
==[[اسلام]] غفار==
خط ۴۵: خط ۴۵:
برخی ضمن گزارش از تخلّف برخی از غفاریان از [[دستور پیامبر]]{{صل}} برای شرکت در فتح مکه آیه {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}}<ref>«بی‌گمان آنان که با تو بیعت می‌کنند جز این نیست که با خداوند بیعت می‌کنند؛ دست خداوند بالای دست‌های آنان است؛ از این روی هر که پیمان شکند به زیان خویش می‌شکند و هر کس به آنچه با خداوند پیمان بسته است وفا کند به زودی به او پاداشی سترگ خواهد داد» سوره فتح، آیه ۱۰.</ref> را در این خصوص ذکر کرده‌‌اند.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۶، ص ۱۷۸.</ref>
برخی ضمن گزارش از تخلّف برخی از غفاریان از [[دستور پیامبر]]{{صل}} برای شرکت در فتح مکه آیه {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}}<ref>«بی‌گمان آنان که با تو بیعت می‌کنند جز این نیست که با خداوند بیعت می‌کنند؛ دست خداوند بالای دست‌های آنان است؛ از این روی هر که پیمان شکند به زیان خویش می‌شکند و هر کس به آنچه با خداوند پیمان بسته است وفا کند به زودی به او پاداشی سترگ خواهد داد» سوره فتح، آیه ۱۰.</ref> را در این خصوص ذکر کرده‌‌اند.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۶، ص ۱۷۸.</ref>


بنی‌‌غفار در [[نبرد حنین]] نیز به پرچمداری [[ابوذر]]، شرکت داشتند؛<ref>المغازی، ج ۳، ص ۸۹۶.</ref> اما در [[غزوه تبوک]] بیش از ۸۰ تن از ایشان از [[دعوت پیامبر]]، [[سرپیچی]] کرده،<ref>المغازی، ج ۳، ص ۹۹۵، ۱۰۷۰، ۱۰۷۵؛ السیرة النبویه، ج ۴، ص ۵۱۸.</ref> موجب ناخرسندی [[رسول خدا]] شدند.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۵۲۹؛ المغازی، ج ۳، ص‌‌۱۰۰۱‌‌ـ‌‌۱۰۰۲.</ref> برخی [[مفسران]] <ref> جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۲۶۶ ـ ۲۶۷.</ref>مقصود از {{متن قرآن|الْمُعَذِّرُونَ}} در [[آیه]] {{متن قرآن|وَجَاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«عذرآوران از تازیان بیابان‌نشین  آمدند تا به آنان اجازه (ی جهاد) داده شود و آنان که به خداوند و پیامبرش دروغ گفته بودند خانه‌نشین شدند! به زودی از (میان) ایشان به کافران عذابی دردناک خواهد رسید» سوره توبه، آیه ۹۰.</ref> را، آنان و دیگر کسانی می‌‌دانند که از شرکت در [[جهاد]] خودداری کرده، عذرهای واهی می‌‌تراشیدند. [[واقدی]] با اشاره به [[دعای پیامبر]] درباره برخی از [[مسلمانان]] و [[نفرین]] بر گروهی از عذرآورندگان [[تبوک]] آیه: {{متن قرآن|لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ}}<ref>«- تو را در این کار هیچ دستی نیست- چه (خداوند) توبه آنان را بپذیرد یا عذابشان کند، که آنان بی‌گمان ستمگرند» سوره آل عمران، آیه ۱۲۸.</ref> را در این خصوص می‌‌داند.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۰.</ref> با [[هجرت]] غفاریها به [[مدینه]]، رسول خدا زمینی به ایشان واگذار کرد، که در آن مستقر‌‌شده، مسجدی در آن بنا نهادند که از [[مساجد]] نُه‌‌گانه مدینه در عصر رسالت‌‌ شمرده‌‌ می‌‌شد.<ref>تاریخ المدینه، ج ۱، ص ۲۶۰ ـ ۲۶۳؛ سنن الدار قطنی، ج ۲، ص‌‌۷۱.</ref>.<ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
بنی‌‌غفار در [[نبرد حنین]] نیز به پرچمداری [[ابوذر]]، شرکت داشتند؛<ref>المغازی، ج ۳، ص ۸۹۶.</ref> اما در [[غزوه تبوک]] بیش از ۸۰ تن از ایشان از [[دعوت پیامبر]]، [[سرپیچی]] کرده،<ref>المغازی، ج ۳، ص ۹۹۵، ۱۰۷۰، ۱۰۷۵؛ السیرة النبویه، ج ۴، ص ۵۱۸.</ref> موجب ناخرسندی [[رسول خدا]] شدند.<ref>السیرة النبویه، ج ۴، ص ۵۲۹؛ المغازی، ج ۳، ص‌‌۱۰۰۱‌‌ـ‌‌۱۰۰۲.</ref> برخی [[مفسران]] <ref> جامع‌‌البیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۲۶۶ ـ ۲۶۷.</ref>مقصود از {{متن قرآن|الْمُعَذِّرُونَ}} در [[آیه]] {{متن قرآن|وَجَاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«عذرآوران از تازیان بیابان‌نشین  آمدند تا به آنان اجازه (ی جهاد) داده شود و آنان که به خداوند و پیامبرش دروغ گفته بودند خانه‌نشین شدند! به زودی از (میان) ایشان به کافران عذابی دردناک خواهد رسید» سوره توبه، آیه ۹۰.</ref> را، آنان و دیگر کسانی می‌‌دانند که از شرکت در [[جهاد]] خودداری کرده، عذرهای واهی می‌‌تراشیدند. [[واقدی]] با اشاره به [[دعای پیامبر]] درباره برخی از [[مسلمانان]] و [[نفرین]] بر گروهی از عذرآورندگان [[تبوک]] آیه: {{متن قرآن|لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ}}<ref>«- تو را در این کار هیچ دستی نیست- چه (خداوند) توبه آنان را بپذیرد یا عذابشان کند، که آنان بی‌گمان ستمگرند» سوره آل عمران، آیه ۱۲۸.</ref> را در این خصوص می‌‌داند.<ref>المغازی، ج ۱، ص ۳۵۰.</ref> با [[هجرت]] غفاریها به [[مدینه]]، رسول خدا زمینی به ایشان واگذار کرد، که در آن مستقر‌‌شده، مسجدی در آن بنا نهادند که از [[مساجد]] نُه‌‌گانه مدینه در عصر رسالت‌‌ شمرده‌‌ می‌‌شد.<ref>تاریخ المدینه، ج ۱، ص ۲۶۰ ـ ۲۶۳؛ سنن الدار قطنی، ج ۲، ص‌‌۷۱.</ref><ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.


==[[غفار]] پس از [[پیامبر]]{{صل}}==
==[[غفار]] پس از [[پیامبر]]{{صل}}==
خط ۵۴: خط ۵۴:
در [[حادثه کربلا]] [[عبدالله]] و [[عبدالرحمن]] [[پسران]] [[قیس ‌‌بن ابی‌‌عروه غفاری]]، از بزرگان و [[شجاعان]] [[کوفه]]، شرکت داشتند.<ref> تاریخ [[طبری]]، ج ۴، ص ۳۳۷؛ [[مقتل]] الحسین{{ع}}، ص ۱۵۰؛ مثیر‌‌الاحزان، ص ۴۳.</ref> آنان و همچنین [[جون ‌‌بن احوی]] مولای [[ابوذر]] در شمار [[شهدای کربلا]] هستند.<ref>[[اقبال الاعمال]]، ج ۳، ص ۷۸، ۳۴۵؛ [[بحارالانوار]]، ج ۴۵، ص‌‌۲۲؛ اللهوف، ص ۶۴.</ref>
در [[حادثه کربلا]] [[عبدالله]] و [[عبدالرحمن]] [[پسران]] [[قیس ‌‌بن ابی‌‌عروه غفاری]]، از بزرگان و [[شجاعان]] [[کوفه]]، شرکت داشتند.<ref> تاریخ [[طبری]]، ج ۴، ص ۳۳۷؛ [[مقتل]] الحسین{{ع}}، ص ۱۵۰؛ مثیر‌‌الاحزان، ص ۴۳.</ref> آنان و همچنین [[جون ‌‌بن احوی]] مولای [[ابوذر]] در شمار [[شهدای کربلا]] هستند.<ref>[[اقبال الاعمال]]، ج ۳، ص ۷۸، ۳۴۵؛ [[بحارالانوار]]، ج ۴۵، ص‌‌۲۲؛ اللهوف، ص ۶۴.</ref>


از نقش آنان در [[قیام نفس زکیه]] نیز گزارش‌هایی در دست است،<ref> تاریخ طبری، ج ۶‌‌، ص ۲۰۷، ۲۱۲.</ref> هرچند با [[خیانت]] برخی از ایشان در [[هدایت]] نیروهای [[عباسی]] به [[مدینه]]، [[نفس زکیه]] به قتل ‌‌رسید.<ref> تاریخ طبری، ج ۶، ص ۲۱۷ ـ ۲۱۸.</ref>.<ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
از نقش آنان در [[قیام نفس زکیه]] نیز گزارش‌هایی در دست است،<ref> تاریخ طبری، ج ۶‌‌، ص ۲۰۷، ۲۱۲.</ref> هرچند با [[خیانت]] برخی از ایشان در [[هدایت]] نیروهای [[عباسی]] به [[مدینه]]، [[نفس زکیه]] به قتل ‌‌رسید.<ref> تاریخ طبری، ج ۶، ص ۲۱۷ ـ ۲۱۸.</ref><ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.


==برجستگان غفاری==
==برجستگان غفاری==
خط ۶۱: خط ۶۱:
[[ابی ‌‌اللحم غفاری]] از اشراف و [[شاعران]] [[عصر جاهلی]] و [[اسلام]] و از شهدای [[حنین]] (سال‌‌هشتم)، [[ایماء بن رحضه غفاری]]، بزرگ و [[نماینده]] غفاریان و به قولی [[پرچمدار]] بنوغفار در [[فتح مکه]]، ابورُهم از [[مهاجران]] و [[سرپرست]] شتران شیری [[رسول خدا]]، و [[مأمور]] فراخوانی غفار برای شرکت در فتح مکه و [[تبوک]] و [[ابوسریحه]] از [[اهل]] صفه و از [[یاران امام]] [[مجتبی]]{{ع}} از دیگر برجستگان غفاری به شمار آمده‌‌اند.
[[ابی ‌‌اللحم غفاری]] از اشراف و [[شاعران]] [[عصر جاهلی]] و [[اسلام]] و از شهدای [[حنین]] (سال‌‌هشتم)، [[ایماء بن رحضه غفاری]]، بزرگ و [[نماینده]] غفاریان و به قولی [[پرچمدار]] بنوغفار در [[فتح مکه]]، ابورُهم از [[مهاجران]] و [[سرپرست]] شتران شیری [[رسول خدا]]، و [[مأمور]] فراخوانی غفار برای شرکت در فتح مکه و [[تبوک]] و [[ابوسریحه]] از [[اهل]] صفه و از [[یاران امام]] [[مجتبی]]{{ع}} از دیگر برجستگان غفاری به شمار آمده‌‌اند.


[[ام شریک]] دختر [[جابر]] <ref>اسد الغابه، ج ۷، ص ۳۳۹؛ الاصابه، ج ۸‌‌، ص ۴۱۵.</ref> و [[اسماء دختر نعمان]]<ref>المستدرک، ج ۴، ص ۳۴.</ref> نیز در شمار [[همسران پیامبر]] از تیره غفار نام برده شده‌‌اند.<ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
[[ام شریک]] دختر [[جابر]] <ref>اسد الغابه، ج ۷، ص ۳۳۹؛ الاصابه، ج ۸‌‌، ص ۴۱۵.</ref> و [[اسماء دختر نعمان]]<ref>المستدرک، ج ۴، ص ۳۴.</ref> نیز در شمار [[همسران پیامبر]] از تیره غفار نام برده شده‌‌اند.<ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
#[[پرونده:000057.jpg|22px]] [[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|''' دائرة المعارف قرآن کریم ج۶''']]
# [[پرونده:000057.jpg|22px]] [[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[بنی غفار (مقاله)|مقاله «بنی غفار»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|''' دائرة المعارف قرآن کریم ج۶''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش