تدبیر امر در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

تدبیر امر در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۲۹

۳ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲

جز

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

دیداریویکی‌متن

HeydariBot

۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش

@@ خط ۱۵: / خط ۱۵: @@
 :*{{متن قرآن|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ * ذَلِكَ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ}}<ref>«امور (این جهان) را از آسمان به سوى زمین تدبیر مى‌کند؛ سپس در روزى که مقدار آن هزار سال از سال‌هایى است که شما مى‌شمرید به سوى او بالا مى‌رود (و دنیا پایان مى‌یابد) * او خداوندى است که از پنهان و آشکار باخبر است، و توانا و مهربان است» سوره سجده، آیه ۵-۶.</ref>.
 :*{{متن قرآن|قُلِ اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِي مَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ}}<ref>«بگو: "خداوندا! اى آفریننده آسمان‌ها و زمین، و آگاه از اسرار نهان و آشکار، تو در میان بندگانت در آنچه درباره آن اختلاف داشته‌اند داورى خواهى کرد"» سوره زمر، آیه ۴۶.</ref>.
-:*{{متن قرآن|اللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ أُنْثَى وَمَا تَغِيضُ الْأَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدَارٍ * عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيرُ الْمُتَعَالِ}}<ref>«خدا از جنین‌هایى که هر (انسان یا حیوان) ماده‌اى حمل مى‌کند آگاه است؛ و نیز از آنچه رحم‌ها کم مى‌کنند (و پیش از موعد مقرّر به دنیا مى‌آورند)، و هم از آنچه افزون مى‌کنند (و بعد از موقع به دنیا مى‌آورند)؛ و هر چیز نزد او مقدار معیّنى دارد * او داناى پنهان و آشکار، و بزرگ و متعالى است » سوره رعد، آیه ۸-۹.</ref> - تا آنجا که می‌فرماید: - {{متن قرآن|قُلْ مَنْ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ... قُلْ أَفَاتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ لَا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَلَا ضَرًّا...}}<ref>«بگو: "چه کسى پروردگار آسمان‌ها و زمین است؟" بگو: خداوند یگانه! (سپس) بگو: "آیا خدایانى غیر از او براى خود برگزیده‌اید که (حتى) مالک سود و زیان خود نیستند (تا چه رسد به شما؟)!"» سوره رعد، آیه ۸-۱۶.</ref>.
+:*{{متن قرآن|اللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ أُنْثَى وَمَا تَغِيضُ الْأَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدَارٍ * عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيرُ الْمُتَعَالِ}}<ref>«خدا از جنین‌هایى که هر (انسان یا حیوان) ماده‌اى حمل مى‌کند آگاه است؛ و نیز از آنچه رحم‌ها کم مى‌کنند (و پیش از موعد مقرّر به دنیا مى‌آورند)، و هم از آنچه افزون مى‌کنند (و بعد از موقع به دنیا مى‌آورند)؛ و هر چیز نزد او مقدار معیّنى دارد * او داناى پنهان و آشکار، و بزرگ و متعالى است» سوره رعد، آیه ۸-۹.</ref> - تا آنجا که می‌فرماید: - {{متن قرآن|قُلْ مَنْ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ... قُلْ أَفَاتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ لَا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَلَا ضَرًّا...}}<ref>«بگو: "چه کسى پروردگار آسمان‌ها و زمین است؟" بگو: خداوند یگانه! (سپس) بگو: "آیا خدایانى غیر از او براى خود برگزیده‌اید که (حتى) مالک سود و زیان خود نیستند (تا چه رسد به شما؟)!"» سوره رعد، آیه ۸-۱۶.</ref>.
 :*{{متن قرآن|قُلْ مَنْ بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيْهِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ * سَيَقُولُونَ لِلَّهِ...}}<ref>«بگو: "چه کسى حاکمیت همه موجودات را در دست دارد، و تنها پناه دهنده است و کسی را از او پناهی نیست؟!" * خواهند گفت: "(همه اینها) از آنِ خداست!"».</ref> - تا آنجا که می‌فرماید: - {{متن قرآن|عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>«او داناى نهان و آشکار است؛ پس برتر است از آنچه همتاى او قرار مى‌دهند!» سوره مؤمنون، آیه ۸۸-۹۲.</ref>.
 *۲. کلمه {{متن قرآن|الْأَمْرَ}} در جمله {{متن قرآن|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} اسم جنس محلّی به الف و لام است که به دلالت اطلاقی، مفید شمول، و در نتیجه شمول [[تدبیر الهی]] نسبت به همه [[شئون]] و امور است. بنابراین، جایی برای [[تدبیر]] امری توسط موجود دیگر باقی نمی‌ماند؛ زیرا خداست که همه امرها و شأنها را [[تدبیر]] می‌کند. پس تدبیر کننده امری جز او وجود ندارد.
@@ خط ۲۹: / خط ۲۹: @@
 *'''نمونه سوم:''' [[خدای متعال]] در [[سوره رعد]] می‌فرماید: {{متن قرآن|اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّمَاوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى يُدَبِّرُ الْأَمْرَ يُفَصِّلُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ}}<ref>«خدا همان کسى است که آسمان‌ها را، بدون ستون‌هایى که بتوانید آنها را ببینید، برافراشت، سپس بر عرش (قدرت) قرار گرفت؛ (و به تدبیر جهان پرداخت؛) و خورشید و ماه را مسخّر ساخت، که هر کدام تا زمان معیّنى حرکت دارند. کارها را او تدبیر مى‌کند؛ آیات را (براى شما) تشریح مى‌نماید؛ شاید به لقاى پروردگارتان یقین پیدا کنید» سوره رعد، آیه ۲.</ref>.
 *در این [[آیه]]، ضمن اشاره به [[وصف]] [[الهی]] "[[تدبیر]] الأمر" به اقسام چهارگانه امر و فعل [[الهی]] اشاره شده است:
-#[[امر]] یا فعل خلقی {{متن قرآن|رَفَعَ السَّمَاوَاتِ...}}؛
+# [[امر]] یا فعل خلقی {{متن قرآن|رَفَعَ السَّمَاوَاتِ...}}؛
-#[[امر]] یا فعل تسخیری {{متن قرآن|وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ}}؛
+# [[امر]] یا فعل تسخیری {{متن قرآن|وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ}}؛
-#[[امر]] یا [[فعل تدبیری]] {{متن قرآن|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} که شامل همه [[اوامر]] تدبیری از جمله امر تمکینی می‌شود؛
+# [[امر]] یا [[فعل تدبیری]] {{متن قرآن|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} که شامل همه [[اوامر]] تدبیری از جمله امر تمکینی می‌شود؛
-#[[امر]] یا فعل [[تشریعی]] {{متن قرآن|يُفَصِّلُ الْآيَاتِ}}.
+# [[امر]] یا فعل [[تشریعی]] {{متن قرآن|يُفَصِّلُ الْآيَاتِ}}.
 *ظاهر [[آیه]] این است که {{متن قرآن|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} و {{متن قرآن|يُفَصِّلُ الْآيَاتِ}} بیان و [[تفسیر]] {{متن قرآن|اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ}} است.
 *جمله {{متن قرآن|اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ}} کنایه از [[حکومت]] و [[سلطنت]] [[خدای متعال]] است که جمله {{متن قرآن|يُدَبِّرُ الْأَمْرَ}} و جملههای قبل و بعد آن به توضیح این [[حکومت]] و [[سلطنت]] پرداخته است.