اسماعیل بن عامر
اسماعیل بن عامر از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: اسماعیل بن عامر در تراجم و رجال - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
اسماعیل بن عامر راوی حدیثی است که نامش در کتب رجالی قدما نیامده و تنها در اسناد روایاتی نظیر رجال الکشی[۱] حضور دارد؛ وی از محدثانی چون شریک[۲] و کامل بن علاء[۳] روایت کرده و افرادی مانند احمد بن محمد بن یزید و احمد بن حسین اودی[۴] از وی حدیث آموختهاند. درباره وضعیت رجالی وی میان متأخران اختلاف است؛ بزرگانی چون محدث نوری[۵] و وحید بهبهانی[۶] به وثاقت و حُسن عقیده او اشاره کردهاند، اما علامه مامقانی او را مجهول دانسته است[۷]؛ با این حال، به قرینه روایت راویان موثق از وی و محتوای احادیثش، تشیع و حُسن حال او استظهار میشود[۸].[۹]
منابع
پانویس
- ↑ «حَدَّثَنِي حَمْدَوَيْهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ:، دَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(ع) فَوَصَفْتُ لَهُ الْأَئِمَّةَ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَيْهِ، قُلْتُ وَ إِسْمَاعِيلُ مِنْ بَعْدِكَ، فَقَالَ: أَمَّا ذَا فَلَا، قَالَ حَمَّادٌ، فَقُلْتُ لِإِسْمَاعِيلَ وَ مَا دَعَاكَ إِلَى أَنْ تَقُولَ وَ إِسْمَاعِيلُ مِنْ بَعْدِكَ قَالَ أَمَرَنِي الْمُفَضَّلُ بْنُ عُمَرَ»؛ رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۳۲۵ - ۳۲۶، ح۵۹۰؛
«مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَامِرٍ، عَنْ أَبَانٍ، عَنْ حَبِيبٍ الْخَثْعَمِيِّ، عَنِ ابْنِ أَبِي يَعْفُورٍ، قَالَ:، كُنْتُ عِنْدَ الصَّادِقِ(ع) إِذْ دَخَلَ مُوسَى(ع) فَجَلَسَ، فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(ع): يَا ابْنَ أَبِي يَعْفُورٍ هَذَا خَيْرُ وُلْدِي وَ أَحَبُّهُمْ إِلَيَّ، غَيْرَ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يُضِلُّ قَوْماً مِنْ شِيعَتِنَا...»؛ رجال الکشی، اختیار معرفة الرجال، ص۴۶۲، ح۸۸۱. - ↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۳۶۴ به گزارش از تأویل الآیات الظاهره، ص۶۸۰.
یادآوری: این روایت در شواهد التنزیل با اندکی اختلاف در سندش از سهل بن عامر از شریک از اعمش نقل شده و احتمال تصحیف یکی از دو عنوان منتفی است؛ زیرا اولاً در اسناد متعدد، هر دو عنوان سهل بن عامر و إسماعیل بن عامر واقع شده و حدیث نقل کردهاند و ثانیاً از عبارت "قالوا جميعاً: عن الأعمش که در روایت شواهد التنزیل وجود دارد، برداشت میشود که اسماعیل بن عامر و سهل بن عامر این حدیث را به واسطه شریک از اعمش نقل کردند، بنابراین تعدد دو راوی و عدم وقوع تصحیف در یکی از عنوان، تقویت میشود.
«وَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الشِّيرَازِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ الْجَرْجَرَائِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الْبَصْرِيُّ قَالَ: حَدَّثَنِي الْمُغِيرَةُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ: حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ: حَدَّثَنِي سَهْلُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، قَالُوا جَمِيعاً: عَنِ الْأَعْمَشِ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: ﴿فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِيئَتْ وُجُوهُ الَّذِينَ كَفَرُوا﴾ قَالَ: لَمَّا رَأَوْا مَا لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الزُّلْفَى ﴿سِيئَتْ وُجُوهُ الَّذِينَ كَفَرُوا﴾»؛ شواهد التنزیل، ج۲، ص۳۵۳ - ۳۵۴، ح۹۹۷. - ↑ طوسی، الأمالی، ص۲۴۶، م۴، ح۴۳۲.
- ↑ مانند ... أحمد بن محمد بن سعید بن عقدة نا أحمد بن الحسین بن عبدالملک الأودی نا إسماعیل بن عامر...؛ (ر.ک: تاریخ مدینة دمشق، ج۱۴، ص۲۳۸؛ ج۴۱، ص۳۶۵؛ ج۴۲، ص۴۱؛ طوسی، الأمالی، ص۲۴۶، (ح ۴۳۲)، ص۲۵۲، ح۴۴۹).
- ↑ به قرینه روایت حماد بن عثمان که از اصحاب اجماع است، وثاقت اسماعیل بن عامر ثابت میشود و به قرینه محتوای روایت که امامت اسماعیل فرزند امام صادق(ع) را نفی میکند، امامی بودن اسماعیل بن عامر ثابت میگردد. (ر.ک: خاتمة مستدرک الوسائل، ج۷، ص۱۶۰، ش۱۹۰).
- ↑ "وفيه إشعار بوثاقته، ويظهر من تلك الرواية حسن عقيدته" تعلیقة الوحید، ص۶۰.
- ↑ فیکون هذا أخا إسحاق بن عمار الثقة الجلیل؛ (منتهی المقال فی احوال الرجال، ج۲، ص۶۷، ش۳۵۹).
- ↑ اسماعیل بن عامر که در سند روایت تفسیر کنز الدقائق واقع گردیده است.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۱۵۴-۱۵۸.