حسیل بن نویرة اشجعی

آشنایی اجمالی

بیشتر نام وی را حسیل گفته‌اند^[۱]. برخی نیز از او با عنوان حسل یاد کرده‌اند که ابن حجر^[۲]، حسل را از توهمات دانسته است. حسیل از تیره اشجع، از قبیله قیس بن عیلان است^[۳]. ابن شاهین (م۳۸۵) او را از صحابه دانسته است. ابوموسی (م۵۸۱) نیز نام او را در استدراکش بر ابن منده (م۳۹۵) افزوده است، اما به خطا رفته، چون ابن منده نام او را در حسیل بن خارجه آورده و حسیل بن خارجه را با حسیل بن نویره یکی دانسته است^[۴]، حسیل بن خارجه را غیر از حسیل بن نویره دانسته و به نقل از ابو حاتم گفته است: حسیل بن خارجه صحابی نیست، چنان‌که ابن حبان^[۵] نیز در صحابی بودن او تردید کرده است. ابن اثیر^[۶] گوید: گرچه ابن عبدالبر برای حسل (حسيل) بن خارجه مدخل جداگانه‌ای اختصاص داده، اما با توجه به یکسان بودن آگاهی‌های مربوط به این دو، به گمان من این دو نام متعلق به یک نفر هستند. یکسان بودن آگاهی‌های مربوط به حسیل بن خارجه و حسیل بن نویره مؤید نظر ابن اثیر است^[۷]. واقدی^[۸]، به نقل از ابراهیم بن جعفر می‌گوید: دو روز پس از کشته شدن یهود بنی‌قریظه (سال پنجم) حسیل بن نویرة اشجعی، خود را نزد یهودیان خیبر رساند که منتظر رسیدن خبری از بنی‌قریظه بودند. یهودیان بنی‌نضیر، سلام بن مشكم و كنانة بن ربيع بن ابی‌الحقیق هم همراه یهودیان خیبر نشسته بودند. آنان همین‌که حسیل را دیدند پرسیدند: چه خبر؟ حسیل گفت: خبر بدی دارم، جنگجویان بنی‌قریظه همگی با شمشیر کشته شدند. کنانه بن ربیع پرسید: حیی بن اخطب چه شد؟ حسیل گفت: با شمشیر گردنش را به سختی زدند. سپس هم کشته شدن سران بنی‌قریظه را، مانند کعب بن اسد، غزال بن سموال و نباش بن قيس خبر داد و گفت: دیدم که همه را در برابر محمد گردن زدند.

حسیل قبل از خیبر مسلمان شد و راهنمای رسول خدا(ص) در راه خیبر بود^[۹] و به دستور رسول خدا(ص) آن حضرت را از جایی برد که میان خیبر و شام قرار گرفت و توانست بین مردم خیبر و مردم شام و هم‌پیمانان مردم خیبر از قبیله غطفان مانع شود. همو در سال هفتم هجری از ناحیه جناب ^[۱۰] به حضور رسول خدا(ص) آمد و خبر آورد که جمعی از مردم غطفان در جناب جمع شده‌اند و رسول خدا(ص)، بشر بن سعد را با سیصد تن از مسلمانان به جناب گسیل داشت و حسیل را راهنمای آنان نمود^[۱۱].^[۱۲]

جستارهای وابسته

قیس بن عیلان (قبیله)

منابع

محمدی، رمضان، مقاله «حسیل بن نویرة اشجعی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابن سعد، الطبقات الكبرى، ج۴، ص۲۱۱؛ طبری، تاریخ طبری، ج۳، ص۲۳؛ ابن عبد البر، الاستيعاب، ج۱، ص۴۰۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۶۶.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۹.
↑ واقدی، المغازی، ج۱، ص۷۲۷؛ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۴۹.
↑ ابن اثیر، أسد الغابة، ج۲، ص۲۳؛ ابن حجر، الإصابة، ج۲، ص۱۷۹؛ ذهبی، تجريد أسماء الصحابة، ج۱، ص۱۳۰.
↑ ابن حبان، كتاب الثقات، ج۳، ص۹۸.
↑ ابن اثیر، أسد الغابة، ج۲، ص۲۳.
↑ بنگرید: طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۳۳؛ هيثمی، مجمع الزوائد، ج۳، ص۲۱۵.
↑ واقدی، المغازی، ج۲، ص۵۳۰.
↑ ابن عبد البر، الاستيعاب، ج۱، ص۴۰۸.
↑ از سرزمین‌های قبیله کلب؛ بنگرید: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۶۴.
↑ واقدی، المغازی، ج۲، ص۷۲۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۱۱؛ طبری، تاریخ طبری، ج۳، ص۲۳.
↑ محمدی، رمضان، مقاله «حسیل بن نویرة اشجعی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۶۶.

[1] ابن سعد، الطبقات الكبرى، ج۴، ص۲۱۱؛ طبری، تاریخ طبری، ج۳، ص۲۳؛ ابن عبد البر، الاستيعاب، ج۱، ص۴۰۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۶۶.

[2] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۷۹.

[3] واقدی، المغازی، ج۱، ص۷۲۷؛ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۴۹.

[4] ابن اثیر، أسد الغابة، ج۲، ص۲۳؛ ابن حجر، الإصابة، ج۲، ص۱۷۹؛ ذهبی، تجريد أسماء الصحابة، ج۱، ص۱۳۰.

[5] ابن حبان، كتاب الثقات، ج۳، ص۹۸.

[6] ابن اثیر، أسد الغابة، ج۲، ص۲۳.

[7] بنگرید: طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۳۳؛ هيثمی، مجمع الزوائد، ج۳، ص۲۱۵.

[8] واقدی، المغازی، ج۲، ص۵۳۰.

[9] ابن عبد البر، الاستيعاب، ج۱، ص۴۰۸.

[10] از سرزمین‌های قبیله کلب؛ بنگرید: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۶۴.

[11] واقدی، المغازی، ج۲، ص۷۲۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۱۱؛ طبری، تاریخ طبری، ج۳، ص۲۳.

[12] محمدی، رمضان، مقاله «حسیل بن نویرة اشجعی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۶۶.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]