خطبه هشتم نهج البلاغه
مقدمه
گوشهای از داستان «طلحه و زبیر» و پیمانشکنی آنها را در شرح خطبههای سابق خواندید، آنها با امام به میل و اختیار خود بیعت کردند و حتّی هنگامی که خدمتش رسیدند و اجازه رفتن به «عمره» را خواستند، امام فرمود: شما قصد «عمره» ندارید. سوگند یاد کردند که هدفی جز این ندارند! امام به آنها پیشنهاد کرد که بار دیگر بیعت خود را تجدید کنید، آنها نیز با تعبیرات مؤکّد، بیعت را تجدید کردند. امام به آنها اجازه داد که برای «عمره» بروند، هنگامی که خارج شدند، به حاضران فرمود: «به خدا سوگند آنها را در فتنهای مشاهده خواهید کرد که (جنگ و خونریزی به راه میاندازند و خودشان) در آن کشته میشوند»[۱]. «زبیر» برای توجیه پیمانشکنی خود بهانهای درست کرد، و آن این که تنها با دستش بیعت کرده و مجبور بوده و با قلب بیعت نکرده است! امام در پاسخ او این خطبه را ایراد فرمود. (این نکته قابل توجّه است که بعضی این سخن را به امام «حسن مجتبی(ع)» نسبت دادهاند که به امر پدرش علی(ع) پس از خطبه «عبد اللّه بن زبیر» در روز «جمل» فرمود، ولی بعید به نظر نمیرسد که علی(ع) این سخن را قبلا در پاسخ ادّعاهای «زبیر» بیان فرموده بود و امام حسن(ع) از آن در خطبهاش در روز جمل بهرهگیری کرد)[۲].[۳]
منابع
پانویس
- ↑ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۱، ص۲۳۲.
- ↑ مصادر نهج البلاغه، ج۱، ص۳۵۲ ـ ۳۵۳؛ الجمل شیخ مفید، ص۳۲۷.
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین ج۱، ص۴۸۵ ـ ۴۸۶.