نمایش مبدأ برای بحث:بدعت در حدیث

== حکم بدعت ==
بدعت در نگاه روایات فعل حرامی است؛ زیرا بدعت‌گذار خود را در جای [[قانون‌گذار]] قرار داده است و [[تشریع]] برای کسی جایز نیست مگر اینکه اهلیت آن را داشته باشد. البته این مطلب در مورد تشریع ([[احکام شرعی]]) است. ولی درباره [[عقاید]]، بدعت به [[کفر]] و [[شرک]] نسبت به [[خداوند]] می‌رسد، چنانچه ادعا می‌شود خداوند در شخصی [[حلول]] کرده است یا [[پیامبر]] خداست یا [[باب امام]] [[معصوم]] است یا مانند آن. بنابر همه آنچه [[گذشت]]، آنچه درباره [[بدعت]] و [[بدعت‌گذار]] آمده است از قبیل موارد زیر است: 
# [[رسول خدا]] ([[ص]]) فرمودند: "بدانید هر بدعتی [[گمراهی]] است و راه هر گمراهی به سوی [[آتش جهنم]] است"<ref>{{متن حدیث|ألا و إنّ‌ کلّ‌ بدعة ضلالة، و کلّ‌ ضلالة سبیلها إلی النّار}}؛ وسائل الشیعه، ج۸، ص۴۵، باب ١٠ من أبواب نافله شهر رمضان، حدیث الأوّل، و ج۱۶، ص۲۷۲، باب ۴٠ من أبواب أمر و نهی، حدیث ١٠ و ١١، و أصول کافی، ج۱، ص۵۶، کتاب العلم، باب البدع، حدیث ٨ و ١٢.</ref>.
# همچنین فرمودند: "وقتی بدعت در بین [[امت]] من آشکار شود، بر [[عالم]] لازم است که [[علم]] و [[دانش]] خود را ابراز و آشکار سازد، پس اگر این [[کار]] را نکند [[لعنت]] [[خداوند]] بر او [[باد]]"<ref>{{متن حدیث|إذا ظهرت البدع فی أمّتی فلیظهر العالم علمه، فمن لم یفعل فعلیه لعنة اللّه}}؛ أصول کافی، ج۱، ص۵، باب البدع، حدیث ٢.</ref>.
# [[امام علی]] ([[ع]]) به [[عثمان]] فرمودند: «[[آگاه]] باش [[برترین]] [[بندگان]] نزد خداوند، پیشوای عادلی است که [[هدایت]] شود و هدایت کند، [[سنت]] معلومی را به پا دارد و بدعت نامعلومی را بمیراند، [[سنت‌ها]] [[نورانی]] هستند، نشانه‌هایی دارند و [[بدعت‌ها]] آشکار هستند، علامت‌هایی دارند و بدترین [[مردم]] نزد خداوند [[حاکم]] ستم‌کاری است که [[گمراه]] باشد و به گمراهی بکشاند، سنتی را که در دست عمل است، از بین ببرد و بدعت‌ متروکه را زنده کند"<ref>{{متن حدیث|فاعلم أنّ‌ أفضل عباد اللّه عند اللّه إمام عادل هدی و هدی، فأقام سنّة معلومة، و أمات بدعة مجهولة، و أنّ‌ السنن لنیّرة لها أعلام، و أنّ‌ البدع لظاهرة لها أعلام و أنّ‌ شرّ النّاس عند اللّه إمام جائر ضلّ‌ و ضلّ‌ به، فأمات سنّة مأخوذة، و أحیا بدعة متروکة...}}؛ نهج البلاغه، خطبه ١۶۴.</ref>.
# همچنین فرمودند: "بدعتی ایجاد نمی‏‌شود مگر اینکه سنّتی ترک شود. از بدعت‌ها بپرهیزید و با راه روشن هدایت همراه شوید. برترین امور، امور ریشه ‏دار و سابقه‌دار هستند و پدیده‏های نو، بدترین پدیده‏ها هستند (اموری که اصل و ریشه ندارند)"<ref>{{متن حدیث|و ما أحدثت بدعة إلاّ ترک بها سنّة، فاتّقوا البدع، و الزموا المهیع، إنّ‌ عوازم الأمور أفضلها، و إنّ‌ محدثاتها شرارها}}؛ نهج البلاغه، خطبه ١۴۵.</ref>.
# و در جای دیگر فرمودند: "کسی [[بدعت]] ایجاد نمی‌کند مگر اینکه با آن بدعت، سنتی را ترک می‌کند"<ref>{{متن حدیث|ما أحد ابتدع بدعة إلاّ ترک بها سنّة}}؛ أصول کافی، ج۱، ص۵۸، باب البدع، حدیث ١٩.</ref>.
# همچنین آن حضرت در [[روایت]] دیگری می‌فرماید: "ای [[مردم]]، همانا آغاز پیدایش [[فتنه‌ها]] [[فرمان‌بری]] از [[هوس‌ها]] و بدعت نهادن احکامی برخلاف [[قرآن]] است که مردمی به‌دنبال مردمی آن را به دست گیرند، اگر [[باطل]] [[خالص]] می‏شد، بر [[خردمند]] پنهان نمی‏گشت و اگر [[حق]] خالص می‌بود، اختلافی در آن پیدا نمی‌شد، ولی مشتی از حق و مشتی از باطل گرفته و آمیخته ‌می‌شود و با هم پیش می‌آیند، اینجاست که [[شیطان]] بر [[دوستان]] خود چیره شود و کسانی که از جانب [[خدا]] سابقه برخورداری از [[الطاف الهی]] را داشتند، [[نجات]] می‌یابند"<ref>{{متن حدیث|أیّها النّاس، إنّما بدء وقوع الفتن أهواء تتّبع، و أحکام تبتدع، یخالف فیها کتاب اللّه، یتولّی فیها رجال رجالا، فلو أنّ‌ الباطل خلص لم یخف علی ذی حجی، و لو أنّ‌ الحقّ‌ خلص لم یکن اختلاف، و لکن یؤخذ من هذا ضغث و من هذا ضغث، فیمزجان فیجیئان معا، فهناک استحوذ الشیطان علی أولیائه، و نجا الذین سبقت لهم من اللّه الحسنی}}؛ أصول کافی، ج ۱، ص۵۴، باب البدع، حدیث اول.</ref>.
# و در روایت دیگری می‌فرمایند: "کمترین چیزی که [[بنده]]، به سبب آن [[کافر]] می‌شود آن است، کسی چیزی را که خدا از آن [[نهی]] کرده است، پندارد که (جایز است) و خدا به آن [[دستور]] داده (یعنی بدعتی در [[دین]] گذارد) و این را دین خود قرار دهد و بر آن [[عقیده]] بماند و بپندارد که [[خداوند]] را که به آنچه دستور داده شده، [[پرستش]] می‌کند، (در حالی که) جز این نیست که شیطان را [[پرستش]] می‌کند"<ref>{{متن حدیث|أدنی ما یکون به العبد کافرا، من زعم أنّ‌ شیئا نهی اللّه عنه أنّ‌ اللّه أمر به و نصبه دینا یتولّی علیه، و یزعم أنّه یعبد الذی أمره به، و إنّما یعبد الشیطان}}؛ أصول کافی، ج۲، ص۴۱۵، باب أدنی ما یکون العبد به مؤمنا أو کافرا أو ضالاّ، حدیث اول.</ref>.
# [[حلبی]] می‌گوید از [[امام صادق]] ([[ع]]) [[سؤال]] کردم، کمترین چیزی که [[بنده]] را [[کافر]] می‏‌کند، چیست؟ [[حضرت]] فرمودند: "کسی که بدعتی می‏گذارد و آن را [[ترویج]] می‏‌کند و [[دشمن]] بدارد هر کس با آن به [[مخالفت]] برخیزد"<ref>{{متن حدیث|قلت لأبی عبد اللّه {{ع}}: ما أدنی ما یکون به العبد کافرا؟ قال: أن یبتدع شیئا فیتولّی علیه و یبرأ ممّن خالفه}}؛ بحارالأنوار، ج۲، ص۳۰۱، کتاب العلم، باب البدع، حدیث ٣٣.</ref>.

[[روایات]] به این مضمون بسیار زیاد هستند و همان [[روایت]] اول، اجمالاً برای [[حکم]] به [[حرمت]] [[کافی]] است که مفاد آن از [[پیامبر]] ([[ص]]) بین [[شیعه]] و [[اهل سنت]] شبه [[متواتر]] است و همه این روایات نسبت به [[بدعت]] یک نظر دارند و آن را در مقابل [[سنت]] قرار می‌دهند<ref>[[محمد علی انصاری|انصاری، محمد علی]]، [[الموسوعة الفقهیة المیسره ج۶ (کتاب)|الموسوعة الفقهیة المیسره ج۶]]، ص۳۱۲ ـ ۳۳۱.</ref>.

== پانویس ==
{{پانویس}}