نمایش مبدأ برای بنی راشدة بن اذب

{{مدخل مرتبط 
| موضوع مرتبط = بنی‌لخم
| عنوان مدخل  = 
| مداخل مرتبط = 
| پرسش مرتبط  = 
}}

==[[نسب]] این [[قوم]]==
این قوم در شمار [[قبایل قحطانی]]<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۲۵۸؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۴۱۳.</ref> و از فروع و شعب بزرگ [[قبیله]] [[بنی لخم]] است که نسب از فردی به نام «راشِدة ([[راشد]]) بن اذب‏ بن جزیلة بن لخم (مالک) بن عدی بن حارث بن مُرة بن أدد بن زید بن یشجب بن عریب بن زید بن کهلان» می‌برند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۱۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۴؛ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۳؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۳۵ و۲۵۸؛ نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۵.</ref>. در ذکر نسب راشده<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۱۰؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۴۹؛ حسن بن احمد همدانی، صفه جزیره العرب، ص۱۲۹؛ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۳.</ref> یا به نقل برخی راشد<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۳۷؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۲۵۸.</ref> که نام اصلی‌اش را خالفه گفته‌اند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۱۰؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، صص۲۵۸؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۴۱۳.</ref>، برخی نیز نسب او را با [[اختلاف]] [[راشدة بن مالک بن نمارة بن لخم]]<ref>نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۵.</ref> و یا راشدة (خالفة) بن أدّ بن نمارة بن لخم<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۴۱۳.</ref> برشمرده‌اند. از [[نسل]] راشدة بن اذب شاخه‌ها و فروع بسیاری پدید آمدند که از مهمترین [[طوایف]] این [[طایفه]] بزرگ [[لخمی]] می‌‌توان از طوایفی نظیر: بنی اشتوه<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۳۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۸.</ref>، [[بنی فیض]]<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۳۷. برخی منابع به اشتباه از آنها با نام «بنی النیص» (عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۲۵) یا «بنی نبیص» (بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۵۸۵) یاد کرده‌اند.</ref>، بنی بیض<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة [[انساب]] ‌العرب، ص۴۴؛ عمر [[رضا]] کحاله، معجم [[قبائل]] العرب، ج۱، ص۱۱۴؛ بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی [[الیمن]] و قبائلهم)، ج۱، ص۲۴۶. احتمال دارد «[[بنی بیض]]» [[تصحیف]] «[[بنی فیض]]» باشد که مقریزی در کتابش (مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض [[مصر]] من الاعراب، ج۱، ص۳۷) از آن یاد کرده است.</ref>، [[بنی حبان]]<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۳۷؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۲۲۵.</ref>، [[بنی‌حجره]]<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۳۷؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۲۲۸؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۴۵.</ref>، [[بنی مرا]]<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۳۷؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۴۱۷. برخی منابع به اشتباه از آنها با نام «بنی رمزا» (عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۴۴۶؛ بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۲، ص۴۶۲) یاد کرده‌اند.</ref>، [[بنی مر]]<ref>زرکلی، الاعلام، ج۷، ص۱۹۸؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۶۶. شاید «بنی مرّ» هم، همان طایفه «بنی مرا» باشد که مقریزی (مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۳۷) و قلقشندی (قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۴۱۷) از آن سخن گفته‌اند.</ref>، [[بنی معاذ]]<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۳۷؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۴۲۳؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۱۴.</ref>، [[بنی شنوءه]]<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۳۰۸؛ بامطرف، الجامع (جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۲، ص۵۸۷.</ref>، [[بنی معمر]]<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۳۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۲۴.</ref>، [[بنی واصل]]<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۳۷.</ref>، [[بنی علامه]] –که جهت انتساب به مادرشان علامة بنت الاغر، بدین نام خوانده شده اند-<ref>نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج۳۰، ص۱۴۱.</ref> و... یاد کرد.

از بازماندگان امروزین بنی راشده می‌‌توان از [[طایفه]] ای موسوم به «بنی مر» از [[مردمان]] ساکن در منطقه ریف [[مصر]] -از مناطق حاکمیتی اسیوط- یاد کرد که از جمله معروفترین شخصیت‌های منسوب به این [[طایفه]] می‌‌توان از جمال عبد الناصر -[[رییس جمهور]] فقید [[مصر]]- نام برد<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی [[الیمن]] و قبائلهم)، ج‏۳، ص۲۴۳.</ref>. ضمن این که در جریان حوادث ایام [[محمد بن عبدالوهاب]] –مؤسس [[فرقه وهابیت]]- در [[قرن دوازدهم هجری]]، حضور جمعی از آنان در منطقه عینیه از بلاد نجد گزارش شده است<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۳، ص۱۶</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

==[[مساکن]] و منازل بنی راشده==
این [[قوم]] نیز بمانند دیگر [[طوایف]] [[لخم]] اصالتی [[یمنی]] دشتند<ref>ر.ک: دینوری، الاخبار الطوال، ص۵۴؛ یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۲۹.</ref>. [[لخمی‌ها]] و طوایف متعدد آن –از جمله بنی راشده- در سده‌های نخستین میلادی به‌ویژه در اواخر [[قرن دوم]] میلادی در پی [[سیل عرم]] و ویرانی [[سد مأرب]]<ref>محسن امین، اعیان الشیعه، ج۱، ص۱۹۴؛ بامطرف، الجامع (جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۳، ص۲۴۲.</ref>، همراه با [[قبایل]] [[جذام]] و عامله و [[غسان]] به نواحی شمالی [[جزیرة العرب]] و [[شام]] کوچ کردند<ref>سمعانی، الانساب، ج۳، ص۲۲۴. بر اساس برخی روایات منتسب به پیامبر{{صل}} نیز، از لخم و جذام و عامله و غسان، به عنوان چهار قبیله سبئی که از یمن به شام کوچیده و در آن سرزمین منزل گزیده‌اند، نام برده شده است. (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۹؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۴۷؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۲، ص۱۵۹)</ref> و در مناطق مختلفی از این [[سرزمین]] از جمله مناطق جنوبی [[فلسطین]] و در امتداد جهت [[غربی]] دریاچه [[بحر]] المیّت<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۳، ص۲۴۲.</ref>، و به ویژه در جِفار<ref>منطقه ای بین فلسطین (رمله) و مصر. (حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۴۵)</ref> -که بیشتر لخمی‌ها را در خود جای داده بود -<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۱۰؛ حسن بن احمد همدانی، صفه جزیره العرب، ص۱۲۹؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۱۱.</ref> ساکن شدند. در کتاب «صفة جزیرة العرب» نیز در ترسیم کلی حدود و [[ثغور]] سرزمین‌های لخم و طوایف آن -از جمله بنی راشده- در شام، حدود آن چنین ذکر شده است: «[[دیار]] لخم از سرحد مغار بعد [[داروم]] -که امروزه «دیر البلح» خوانده می‌‌شود و دشتهای اطراف آنکه به نامشان، «[[دشت]] داروم» شناخته می‌‌شود- سپس [[جفار]] که ریگزاری است تا الفرماء و فراتر از الفرماء -در شمال صحرای [[سیناء]]- تا [[مصر]] [[قبطی]]، سرزمین مردمانی از [[یمن]] از جمله طوایفی از [[بنی بلی]] و لخم و... است. سپس آنچه از [[سرزمین‌ها]] که در اطراف [[رمله]] تا [[نابلس]] قرار دارد، از متعلقات [[بنی لخم]] است. همچنین، سرزمین‌های پس از [[تبوک]] تا [[زغر]]-که سرزمینی پر از درختان خرما از جمله نوعی خرما به نام «زغری» است- سپس تا مردابی که آبهای دره [[یرموک]] و [[اردن]] در آن ریخته می‌‌شود، نیز از دیگر سرزمین‌های ایشان است. [[جولان]] و مناطق اطراف آن نظیر: نوی، بثنیّه و شقص از مناطق تابعه [[حوران]] هم از دیگر سرزمین‌های این [[قوم]] به شمار رفته است که در آن مردانی از لخم همراه با جمعی از [[مردم]] [[جهینه]]، [[ذبیان]] و ابن القین [[زندگی]] می‌‌کنند»<ref>حسن بن احمد همدانی، صفه جزیره العرب، ص۱۲۹و۱۳۱. نیز ر.ک: بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج‏۳، ص۲۴۳.</ref>.

پس از [[فتح مصر]] در [[سال ۲۰ هجری]]، جمع کثیری از بنی راشدی‌ها در کنار دیگر [[طوایف]] [[قبیله]] [[مادری]] شان [[لخمی‌ها]] وهمراه با بنی اعمام جذامی خود در این [[سرزمین]] سکونت گزیدند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۱۰. آمیختگی این دو قبیله به اندازه ای بود که برخی آنها را یک قبیله تصور کردند. اما واقع امر این است که اختلاط شدید این دو قوم هویت هیچکدام از این دو قبیله را از بین نبرد. مورخان به خلط جذام و لخم نام «الیمانیة أهل الحوف» اطلاق کردند. (الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج‏۳، ص۲۴۳.)</ref>، که از مناطق عمده حضور آنان در این سرزمین می‌‌توان از مناطق مختلف [[صعید]] [[مصر]]، به‌ویژه منطقه إطفیح (اطفیحیه)<ref>حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۱۸؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۲۷۶، ۲۱۵، ۲۱۲.</ref> یا إتفیح<ref>حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۸۷.</ref> در کرانه شرقی [[رود نیل]] یاد کرد<ref>ر.ک: قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، کل کتاب؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱،۲،۳؛ بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۱،۲،۳،۴.</ref>. در این گستره وسیع، شاخه‌های بنی معمر، بنی واصل، بنی مِرا، بنی حبان، بنی معاذ، بنی فیض، بنی حجره و بنی أشتوه، از [[مسجد]] [[موسی]] تا أسکر (اشکر) و نصف بلاد إتفیح [[منزل]] داشتند<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۳۷. نیز ر.ک: قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۲۲۵.</ref>. بنی أشتوه نیز، از ترعة [[الشریف]] تا معصرة بوش<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۳۷.</ref> و بنی [[فیض]] در [[الحی]] الصغیر<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض [[مصر]] من الاعراب، ج۱، ص۳۷؛ [[قلقشندی]]، نهایة الارب فی معرفة [[انساب]] ‌العرب، ص۴۴. در کتب «معجم [[قبائل]] العرب، ج۳، ص۱۰۲۵» و «الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی [[الیمن]] و قبائلهم)، ج۴، ص۵۸۵» این [[طایفه]] به [[اشتباه]] به ترتیب «بنی نیص» و «بنی نبیص» عنوان شده‌اند.</ref> سکونت داشتند. ضمن این که بنی [[حجره]] هم، علاوه بر سکونت در [[ساحل]] شرقی نیل در [[صعید]] مصر و به طور مشخص در مناطق میانی بین [[مسجد]] [[موسی]] و اشکر<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۲۲۸؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۴۵.</ref>، نیمی از [[حلوان]] و نیمی از طرا را هم [[منزل]] و مأوای خود قرار داده بودند<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۳۷؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۲۲۸.</ref>. مضاف بر این که علاوه بر مناطق مذکور، نقاطی چون جَرجا<ref>جَرجا از قریه‌های صعید مصر است نزدیک اخمیم. (حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۱۹)</ref> -<ref>بامطرف، الجامع (جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۶۱۷.</ref> بقّاره<ref>بقّاره از شهرهای جفار و در یک مرحله ای شهر الفرما. (مقدسی، احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم، ص۱۹۳ و ۲۱۳)</ref> -<ref>حسن بن احمد همدانی، صفه جزیره العرب، ص۱۲۹.</ref> ورّاده<ref>ورّاده از شهرهای جفار (مقدسی، احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم، ص۱۹۳) و منزلی است در طریق مصر وسط الرمل و ماء الملح از مناطق جفار. (حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶۹)</ref> -<ref>حسن بن احمد همدانی، صفه جزیره العرب، ص۱۳۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۴۱۳.</ref> [[عریش]]<ref>عریش شهری است در اول منطقه مصر از طرف شام بر ساحل مدیترانه در وسط الرمل. (حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۱۱۳)</ref>-<ref>حسن بن احمد همدانی، صفه جزیره العرب، ص۱۳۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۴۱۳.</ref> و نیز، [[حلال]] کوهی در راه مصر به سمت [[شام]] [[پایین‌تر]] از عریش از دیگر منازل بنی راشدة بن اذب در این [[سرزمین]] به شمار رفته است<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۴۱۳.</ref>. حومه [[فسطاط]] [[مصر]] هم، از سرزمین‌های محل سکونت راشدی‌ها یاد شده است. [[مسجد جامع]] راشده در این ناحیه به آنها منتسب است<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۴۱۳.</ref>. علاوه بر [[شام]] و [[مصر]]، منطقه [[حجاز]]<ref>بامطرف، الجامع (جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۵۰۴.</ref> و [[شهر]] بزرگ آن مدینه<ref>ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۴۷؛ [[بخاری]]، [[التاریخ الکبیر]]، ج۸، ص۲۸۹؛ العجلی، معرفة الثقات، ج۲، ص۳۵۵.</ref> هم از دیگر [[مساکن]] آنها برشمرده شده است.

در پی انجام [[فتوحات اسلامی]] در شمال [[افریقا]] و نیز [[اندلس]] در [[سال ۹۰ هجری]]، جمعی از [[مردم]] بنی راشده در کنار دیگر [[طوایف]] [[قبیله]] [[مادری]] شان لخم در این مناطق حضور یافتند که از عمده مناطق محل [[اجتماع]] [[لخمیان]] در اندلس می‌‌توان از شَذُونة، [[الجزیره]] و اشبیلیه(سویل) در قرون چهارم و پنجم یاد کرد<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۴.</ref>. ضمن این که به طور خاص گزارشاتی هم از حضور جمعی از [[مردمان]] تیره بنی راشده -از [[خاندان]] [[بنی زیاد بن عبدالرحمن لخمی]]- در قَرطَمَه -از توابع [[ریّه]] اندلس- در دست است<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۳.</ref>. زیاد بن عبدالرحمن بن زهیر بن ناشرة بن لوذان بن حیی بن خطّاب بن حارث بن زید بن حارث بن وائل بن راشدة بن أذب‏ بن جزیلة بن لخم ملقب به «شبطون»<ref>ابن فرضی، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۱۸۲؛ ابن ‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۲۳؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۱۳، ص۳۷۴.</ref>، [[فقیه]] [[مالکی]] و نخستین کس از [[علمای اهل سنت]] بود که [[فقه مالکی]] و کتاب «الموطأ» [[مالک بن انس]] را وارد اندلس کرد<ref>ابن ‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۲۳؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۱۳، ص۳۷۴؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۳، ص۱۷۷.</ref>. اعقاب او علاوه بر قرطمه، در شذونه<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۳.</ref>، ریّه<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۳.</ref>، اشبیلیه<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۴.</ref>، قرطبه<ref>ر.ک: ذهبی تاریخ الاسلام، ج۲۳، ص۴۰۵.</ref> و قرمونه<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۴.</ref> ساکن بودند. ضمن این که از أُسقُب -از بلاد [[برقه]] [[اندلس]]-هم به عنوان سکونتگاه‌های برخی از [[مردمان]] بنی راشده نام برده شده است<ref>حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۱۸۰</ref>.
از سکونتگاه‌های امروزین بنی راشده می‌‌توان به منطقه ریف [[مصر]] -از مناطق حاکمیتی اسیوط- [[مسکن]] [[طایفه]] ای از این [[قوم]] که به نام «[[بنی مر]]» شناخته می‌‌شوند، اشاره کرد<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج‏۳، ص۲۴۳.</ref>. ضمن این که از عینیه در بلاد نجد هم، در شمار دیگر منازل حال حاضر برخی از راشدی‌های ساکن [[حجاز]] یاد شده است<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۳، ص۱۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

==[[تاریخ]] [[جاهلی]] و [[اسلامی]] بنی راشده==
از تاریخ جاهلی این [[قوم]] اطلاعی در دست نیست؛ چندان که شاید بتوان گفت [[پیمان]] [[حاطب بن ابی بلتعه لخمی]] با [[بنی اسد بن عبدالعزی]] [[قریشی]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۶۴۴؛ ابن حبان، الثقات، ج۳، ص۸۳؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۶۰-۶۱.</ref> و به نقلی [[زبیر بن عوام]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۱۱. ر.ک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۱۱، ص۶۷۲؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۱، ص۳۱۲؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۴۳۲.</ref> تقریباً، تنها [[آگاهی]] هایمان از این [[طایفه]] کوچک در این دوره [[تاریخی]] است. از تاریخ اسلامی آن هم، جز آنچه که در ذیل [[تراجم]] برخی از افراد شهیر این طایفه آمده، اطلاعی نداریم. بر این اساس، از معدود [[اخبار]] اسلامی این قوم می‌‌توان به ذکر نام [[ابومحمد حاطب بن ابی بلتعه]] و [[غلام]] [[آزاد]] کرده‌اش سعد، در شمار [[مسلمانان نخستین]]، اشاره کرد. آن دو در [[مکه]] به [[اسلام]] گرویده بودند و همراه با دیگر [[مسلمانان]]، از مکه به [[مدینه]] [[هجرت]] کرده بودند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۴.</ref>. [[رسول خدا]]{{صل}} بین [[حاطب]] و [[رخیلة بن خالد]]، [[عقد اخوت]] بست<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۴.</ref>. او در [[غزوات]] [[بدر]] و [[حدیبیه]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۱، ص۳۱۲؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۴۳۲.</ref> و بنا بر نقلی دیگر، بدر و [[احد]] و [[خندق]] و دیگر جنگ‌های دوران حضرت شرکت کرد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۴.</ref>. برخی منابع هم، ضمن ذکر نام وی در شمار [[حاضران در جنگ بدر]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۲۱۱؛ واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۰؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۰۲.</ref>، از [[اسارت]] [[حارث بن عائذ بن اسد]]<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۴۰.</ref> و به نقلی حویرث بن عباد بن اسد<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۰۲.</ref> به‌دست حاطب خبر داده‌اند. همچنین او را از [[تیراندازان]] مشهور [[سپاه]] [[پیغمبر]]{{صل}}<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۴.</ref> -از جمله [[جنگ احد]]-<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۲۴۳؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۲۳.</ref> گفته‌اند. [[حاطب بن ابی بلتعه]] در [[سال ششم هجرت]] و در جریان [[نامه نگاری]] حضرت به سران کشورهای [[جهان]]، از سوی [[پیامبر]]{{صل}} [[مأمور]] رساندن [[نامه]] ایشان نزد [[مقوقس]] فرمانروای [[مصر]] و اسکندریه گردید<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۸۴؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۶۴۴؛ ابن عبد الحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۱۱۵-۱۱۶.</ref>. [[جاسوسی]] [[حاطب]] به نفع [[مشرکان]] در آستانه [[فتح مکه]] (در [[سال هشتم هجرت]])، داستان مشهوری است که بیشتر کتاب‌های [[سیره]] و [[تاریخ]] بدان پرداخته‌اند. حاطب با [[نوشتن]] نامه‌ای و سپردن آن به دست زنی تلاش کرد، مشرکان را از اقدامات [[رسول خدا]]{{صل}} [[آگاه]] نماید. رسول خدا{{صل}} که با نهایت دقت درصدد پوشاندن [[اخبار]] و غافل‌گیر کردن [[قریش]] بود، از این اقدام حاطب آگاه شد و [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} را همراه [[زبیر بن عوام]] در تعقیب آن [[زن]] فرستاد. پس از [[دستگیری]] آن زن، رسول خدا{{صل}} حاطب را بازخواست کرد. حاطب درصدد توجیه کار خود برآمد و این [[رفتار]] را نه به جهت رویگردانی از [[ایمان]] و [[تمایل]] به [[ارتداد]]، بلکه به منظور [[حمایت]] از بستگان خود که در [[مکه]] بودند، قلمداد کرد، او گفت چون از اصل قریش نیست (ملصق است)، بدین ترتیب می‌خواسته به آنان [[تقرب]] جسته تا بستگانش که در مکه بودند، مورد [[آزار]] و [[اذیت]] قرار نگیرند<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۴، ص۴۱؛ واقدی، المغازی، ج۲، ص۷۹۷.</ref>. رسول خدا{{صل}} دستور داد وی را از [[مسجد]] [[اخراج]] نمایند، لکن چون [[مردم]] از او وساطت کردند، آن حضرت از وی گذشت و او را بخشید<ref>شیخ مفید، الارشاد، ج۱، ص۵۸.</ref>. [[مفسران شیعه]] و [[سنی]] به [[اتفاق]] [[نزول آیات]] نخستین [[سوره ممتحنه]]: {{متن قرآن|يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَتَّخِذُوا۟ عَدُوِّى وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَآءَ}}<ref>«ای مؤمنان! دشمن من و دشمن خود را دوست مگیرید» سوره ممتحنه، آیه ۱.</ref> را درباره همین موضوع دانسته‌اند<ref>لفظ این آیه هرچند عام است و تمام مسلمانان را از دوستی با مشرکان برحذر می‌دارد، اما مورد آن خاص و درباره اقدام حاطب است. (علی بن ابراهیم قمی، تفسیر، ج۲، ص۳۶۲؛ شیخ طوسی، التبیان، ج۵، ص۱۹۴؛ مقاتل بن سلیمان، تفسیر، ج۳، ص۳۴۸؛ طبری، جامع البیان، ج۲۸، ص۷۴)</ref>. [[حاطب]] در [[غزوه حنین]] ([[سال نهم هجری]]) نیز شرکت داشت، او در پایان این [[جنگ]]، شمشیری را که [[ابو قتاده انصاری]] از [[دشمن]] گرفته بود، خرید<ref>واقدی، المغازی، ج۳، ص۹۰۹.</ref>. خبر فرستادن [[حاطب بن ابی بلتعه]] نزد [[مقوقس]] از سوی [[ابوبکر]] جهت انعقاد [[صلح]] با آنان<ref>این صلح تا [[فتح مصر]] توسط [[عمرو بن عاص]] در [[سال ۲۰ هجری]] برقرار بود. (ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۱، ص۳۱۴)</ref> و رساندن [[نامه]] نائلة بنت فرافصه -[[همسر]] عثمان- به همراه پیراهن آغشته به [[خون عثمان]] توسط [[عبدالرحمن بن حاطب بن ابی بلتعه لخمی]] –از [[اصحاب پیامبر]]{{صل}}<ref>ر.ک: ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۴، ص۲۵۰.</ref> و به نقل مشهور [[علما]] از [[تابعین]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۴۷؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۵، ص۲۷۱؛ ابن حبان، مشاهیر علماء الامصار، ص۱۳۷.</ref>- به معاویه در [[دمشق]]<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۶، ص۴۸۵. برخی منابع از رفتن هر دو آنان خبر داده‌اند. (ر.ک: ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۳۴، ص۲۸۲)</ref>، و به احتمال [[مشارکت جمعی]] از آنان در جنگ صِفّین به طرفداری از [[معاویة بن ابی‌سفیان]]<ref>من باب نمونه ر.ک: نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۰۷،۳۰۱ و ۳۶۳ و..؛ خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۱۸؛ دینوری، الاخبار الطوال، ص۱۷۹؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۳، ص۳۱.</ref> هم از دیگر [[اخبار]] واصله از [[قوم]] لخم در این بازه زمانی است. ضمن این که حضور عبدالرحمن بن حاطب بن ابی بلتعه لخمی و [[برادر]] شهیدش [[سوید]] در [[جنگ صفین]] در کنار امیرالمؤمنین علی{{ع}}<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۳۹۴.</ref> و نیز کشته شدن [[عبدالله بن عبدالرحمن بن حاطب بن ابی بلتعه]] در [[واقعه حره]] (در [[سال ۶۳ هجری]])<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۱۹۴.</ref> را نیز باید از دیگر مواضعی دانست که از بنی راشدة بن اذب و مردمش نامی به میان آمده است. از عمده خبرهای ما از حضور راشدی‌ها در [[اندلس]] و نقش‌آفرینی آنان در حوادث و وقایع این [[سرزمین]] هم می‌‌توان به واقعه قیام ابراهیم بن حجاج بن عمیر بن حبیب لخمی<ref>ابن ‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۲۴.</ref> و پسرش عبدالرحمن بن ابراهیم بن حجاج در اشبیلیه<ref>ابن ‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۲۴.</ref> اشاره کرد. مضاف بر این که مشارکت [[عثمان بن حمد بن معمر نجدی]] -[[رییس]] عینیه در بلاد نجد- در وقایع و رخدادهای ایام [[محمد بن عبدالوهاب]] و [[یاری رساندن]] به او جهت دستیابی به اهداف پلیدش در [[قرن دوازدهم هجری]]<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۳، ص۱۶.</ref> هم، از دیگر اقداماتی بود که به [[مردم]] این [[قوم]] نسبت داده شده است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

==مشاهیر و معاریف بنی راشده==
از شمار بسیار مشاهیر و معاریف این [[قبیله]] علاوه بر نام افرادی که در متن به اسامی شان پرداخته شد، می‌‌توان از [[ادهم بن حظره لخمی راشدی]] –از [[اصحاب پیامبر]]{{صل}}-<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۴۸۶؛ عبدالرحمن بن ابوبکر سیوطی، در السحابه فی من دخل مصر من الصحابه، ص۲۲؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۱، ص۱۹۳.</ref>، [[یحیی بن عبدالرحمن بن حاطب بن ابی بلتعه تابعی]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۹۴؛ العجلی، معرفة الثقات، ج۲، ص۳۵۵. نیز ر.ک: بخاری، التاریخ الکبیر، ج۸، ص۲۸۹؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۹، ص۱۶۵-۱۶۶.</ref>، [[احمد بن رفاعة بن راشد لخمی]] از [[راویان]] و [[محدثان اهل سنت]]<ref>المزی، تهذیب الکمال، ج۳۱، ص۴۶۳.</ref> و [[ابوالحسن یحیی بن عبدالله بن علی لخمی راشدی اسقبی]]<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۱۸۰؛ زبیدی، تاج العروس، ج۲، ص۷۸.</ref> یاد کرد. ضمن این که [[هارون بن یحیی بن عبدالرحمن بن حاطب بن ابی بلتعه]] هم، از دیگر رجالی معروفی است که در طریق برخی از علمای بزرگ [[شیعی]] همچون [[شیخ مفید]] قرار گرفته است<ref>نمازی، مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۸، ص۱۲۸. نیز ر.ک: شیخ طوسی، الامالی، ص۱۲۷؛ مجلسی، بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، ج۱۷، ص۳۹۷.</ref>.

از معاریف این [[قوم]] در [[اندلس]] هم از افراد بنامی چون: عامر بن معاویة بن عبد السلام بن زیاد بن عبدالرحمن بن زهیر قاضی قرطبه<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۳.</ref>، [[احمد بن محمد بن زیاد بن عبدالرحمن]] از [[قضات]] قرطبه و از متمولین و خیران اندلس<ref>ر.ک: ذهبی تاریخ الاسلام، ج۲۳، ص۴۰۵.</ref>، [[حجّاج]]، [[سید]]، حبیب و محمّد پسران [[عمیر بن حبیب بن عمیر بن أسعد الداخل]] و فرزندانشان از جمله: ابراهیم –از [[قیام]] کنندگان در اشبیلیه- سلیمان و یوسف [[فرزندان]] حجاج بن عمیر<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۴.</ref>، و نیز [[عبد الرحمن بن ابراهیم بن حجاج بن عمیر]] –از قیام کنندگان در اشبیلیه- و برادرانش محمّد، [[وزیر]] -که از [[قدرت]] و مقامش بر قرمونه بر کنار شده بود- و احمد؛<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۴.</ref>؛ همچنین، احمد بن سید -از مقتولین به‌دست پسر عمویش ابراهیم بن حجاج- و فرزندانش: أبان، احمد، محمّد و سید<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۵.</ref> و نیز مسلمة بن عبد الوهّاب بن حبیب ب ن عمیر بن اسعد الداخل<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۲۴.</ref>‏-همگی از بزرگان و سرشناسان بنی راشد- و... نام برده شده است<ref>رجال و بزرگانی که در منابع با نسبت «راشدی» از آنها یاد شده، بسیارند؛ اما به جهت عدم اطمینان از انتسابشان به طایفه مذکور، از ذکر آنان خودداری شد.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:13681302.jpg|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:بنی‌لخم]]