سفر در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'غالب' به 'غالب'
جز (جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '==')
جز (جایگزینی متن - 'غالب' به 'غالب')
خط ۱۳۸: خط ۱۳۸:
[[آیه]] {{متن قرآن|وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنَّ الْكَافِرِينَ كَانُوا لَكُمْ عَدُوًّا مُبِينًا}}<ref>«و چون به سفر می‌روید اگر می‌هراسید کافران شما را بیازارند گناهی بر شما نیست که از نماز بکاهید؛ بی‌گمان کافران برای شما دشمنی آشکارند» سوره نساء، آیه ۱۰۱.</ref> به مسلمانانی که در [[سفر]] از [[آزار]] [[دشمنان]] [[کافر]] در هراس‌اند، اجازه قصر [[نماز]] را می‌دهد. و آیه بعد شیوه نماز خوف را در [[زمان]] حضور [[پیامبر]]{{صل}} میان [[رزمندگان]]، بیان کرده است. {{متن قرآن|وَإِذَا كُنْتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلَاةَ فَلْتَقُمْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذَا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِنْ وَرَائِكُمْ وَلْتَأْتِ طَائِفَةٌ أُخْرَى لَمْ يُصَلُّوا فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ وَدَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَأَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُمْ مَيْلَةً وَاحِدَةً وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ كَانَ بِكُمْ أَذًى مِنْ مَطَرٍ أَوْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَنْ تَضَعُوا أَسْلِحَتَكُمْ وَخُذُوا حِذْرَكُمْ إِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا مُهِينًا}}<ref>«و (به هنگام خطر) چون در میان ایشان بودی و برای آنان نماز برپا داشتی باید گروهی از ایشان با تو (به نماز) ایستند و جنگ‌افزارهایشان را (نیز) با خود بردارند و چون به سجده روند (و رکعت دیگر را فرادی تمام کنند) باید پس شما بایستند و پس از آن دسته دیگری که نماز نخوانده‌اند با تو نماز بگزارند و (اینان نیز) باید آمادگی (خود را حفظ کنند) و جنگ‌افزارهای خودشان را با خود بردارند؛ کافران دوست می‌دارند که شما از جنگ‌افزارها و بار و بنه خویش غفلت ورزید و آنان با یک تاخت بر شما بتازند؛ و اگر از باران در سختی باشید با بیمار شوید، گناهی بر شما نیست که جنگ‌افزارها را با خود برندارید و (به هر روی) آمادگی‌تان را حفظ کنید؛ خداوند برای کافران عذابی خواری‌آفرین آماده کرده است» سوره نساء، آیه ۱۰۲.</ref>
[[آیه]] {{متن قرآن|وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنَّ الْكَافِرِينَ كَانُوا لَكُمْ عَدُوًّا مُبِينًا}}<ref>«و چون به سفر می‌روید اگر می‌هراسید کافران شما را بیازارند گناهی بر شما نیست که از نماز بکاهید؛ بی‌گمان کافران برای شما دشمنی آشکارند» سوره نساء، آیه ۱۰۱.</ref> به مسلمانانی که در [[سفر]] از [[آزار]] [[دشمنان]] [[کافر]] در هراس‌اند، اجازه قصر [[نماز]] را می‌دهد. و آیه بعد شیوه نماز خوف را در [[زمان]] حضور [[پیامبر]]{{صل}} میان [[رزمندگان]]، بیان کرده است. {{متن قرآن|وَإِذَا كُنْتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلَاةَ فَلْتَقُمْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذَا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِنْ وَرَائِكُمْ وَلْتَأْتِ طَائِفَةٌ أُخْرَى لَمْ يُصَلُّوا فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ وَدَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَأَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُمْ مَيْلَةً وَاحِدَةً وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ كَانَ بِكُمْ أَذًى مِنْ مَطَرٍ أَوْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَنْ تَضَعُوا أَسْلِحَتَكُمْ وَخُذُوا حِذْرَكُمْ إِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا مُهِينًا}}<ref>«و (به هنگام خطر) چون در میان ایشان بودی و برای آنان نماز برپا داشتی باید گروهی از ایشان با تو (به نماز) ایستند و جنگ‌افزارهایشان را (نیز) با خود بردارند و چون به سجده روند (و رکعت دیگر را فرادی تمام کنند) باید پس شما بایستند و پس از آن دسته دیگری که نماز نخوانده‌اند با تو نماز بگزارند و (اینان نیز) باید آمادگی (خود را حفظ کنند) و جنگ‌افزارهای خودشان را با خود بردارند؛ کافران دوست می‌دارند که شما از جنگ‌افزارها و بار و بنه خویش غفلت ورزید و آنان با یک تاخت بر شما بتازند؛ و اگر از باران در سختی باشید با بیمار شوید، گناهی بر شما نیست که جنگ‌افزارها را با خود برندارید و (به هر روی) آمادگی‌تان را حفظ کنید؛ خداوند برای کافران عذابی خواری‌آفرین آماده کرده است» سوره نساء، آیه ۱۰۲.</ref>


برخی از [[دانشمندان شیعه]] و [[سنی]] بر این باورند که این [[آیات]] ربطی به نماز مسافر نداشته و تنها ناظر به نماز خوف‌اند.<ref>التفسیر الکبیر، ج۱۱، ص۱۹۹-۲۰۰؛ موسوعة الامام الخویی، ج۲۰، ص۶.</ref> براساس این دیدگاه، جمله {{متن قرآن|وَإِذَا كُنتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاةَ}} مطلق بوده و تقیید آن به سفر، بی‌دلیل است.<ref>الخلاف، ج۱، ص۶۴۲-۶۴۳؛ منتهی المطلب، ج۱، ص۴۰۴.</ref> براین اساس، ترس در [[وطن]]، در صورت برگزاری نماز به [[جماعت]]، از اسباب «قصر» شمرده می‌شود.<ref>الحدائق، ج۱۱، ص۲۶۵.</ref> [[مخالفان]] این نظر، به [[ارتباط]] تنگاتنگ آن با آیه قبل استناد کرده و آن را ناظر به مسافرانی دانسته‌اند که از [[دشمن]] در هراس‌اند.<ref>ذخیرة المعاد، ج۱، ص۴۰۳؛ الحدائق، ج۱۱، ص۲۶۶.</ref> کسانی که [[حکم]] نماز خوف را در وطن نیز جاری می‌دانند،<ref>الخلاف، ج۱، ص۶۴۳؛ منتهی المطلب، ج۱، ص۴۰۴؛ فتح الباری، ج۲، ص۳۵۷.</ref> باید جمله {{متن قرآن|وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الأَرْضِ}} را قید [[غالب]] به شمار آورده و بیانگر تحقق موضوع بدانند <ref>مصباح الفقیه، ج۲، ق ۲، ص۷۱۲.</ref> و کسانی که در سفرهای خالی از ترس، با استناد به این آیه، نماز قصر را لازم می‌دانند،<ref>زبدة البیان، ص۱۱۹؛ ذخیرة المعاد، ج۱، ص۴۰۳؛ المیزان، ج۵، ص۶۱.</ref> باید قید {{متن قرآن|إِنْ خِفْتُمْ}} را برخاسته از وضع مسافران در [[عصر نزول]] بدانند که ترس از دشمن در سفرهایشان، عادی بود.<ref>مجمع البیان، ج۳، ص۱۵۴؛ زادالمسیر، ج۱، ص۴۵۹.</ref> هر دو دسته، بر این [[اتفاق نظر]] دارند که [[اجتماع]] [[سفر]] و ترس، لزومی ندارد <ref>مصباح الفقیه، ج۲، ق ۲، ص۷۱۲.</ref> و هر یک ظاهر آیه را با [[استنباط]] خویش موافق خوانده‌اند<ref>ذخیره‌المعاد، ج۱، ص۴۰۳؛ موسوعة الامام الخویی، ج ۲۰، ص۶.</ref>.<ref>[[علی خراسانی|خراسانی]] و [[علی محمد یزدی|یزدی]]، [[سفر (مقاله)|مقاله «سفر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>
برخی از [[دانشمندان شیعه]] و [[سنی]] بر این باورند که این [[آیات]] ربطی به نماز مسافر نداشته و تنها ناظر به نماز خوف‌اند.<ref>التفسیر الکبیر، ج۱۱، ص۱۹۹-۲۰۰؛ موسوعة الامام الخویی، ج۲۰، ص۶.</ref> براساس این دیدگاه، جمله {{متن قرآن|وَإِذَا كُنتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاةَ}} مطلق بوده و تقیید آن به سفر، بی‌دلیل است.<ref>الخلاف، ج۱، ص۶۴۲-۶۴۳؛ منتهی المطلب، ج۱، ص۴۰۴.</ref> براین اساس، ترس در [[وطن]]، در صورت برگزاری نماز به [[جماعت]]، از اسباب «قصر» شمرده می‌شود.<ref>الحدائق، ج۱۱، ص۲۶۵.</ref> [[مخالفان]] این نظر، به [[ارتباط]] تنگاتنگ آن با آیه قبل استناد کرده و آن را ناظر به مسافرانی دانسته‌اند که از [[دشمن]] در هراس‌اند.<ref>ذخیرة المعاد، ج۱، ص۴۰۳؛ الحدائق، ج۱۱، ص۲۶۶.</ref> کسانی که [[حکم]] نماز خوف را در وطن نیز جاری می‌دانند،<ref>الخلاف، ج۱، ص۶۴۳؛ منتهی المطلب، ج۱، ص۴۰۴؛ فتح الباری، ج۲، ص۳۵۷.</ref> باید جمله {{متن قرآن|وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الأَرْضِ}} را قید غالب به شمار آورده و بیانگر تحقق موضوع بدانند <ref>مصباح الفقیه، ج۲، ق ۲، ص۷۱۲.</ref> و کسانی که در سفرهای خالی از ترس، با استناد به این آیه، نماز قصر را لازم می‌دانند،<ref>زبدة البیان، ص۱۱۹؛ ذخیرة المعاد، ج۱، ص۴۰۳؛ المیزان، ج۵، ص۶۱.</ref> باید قید {{متن قرآن|إِنْ خِفْتُمْ}} را برخاسته از وضع مسافران در [[عصر نزول]] بدانند که ترس از دشمن در سفرهایشان، عادی بود.<ref>مجمع البیان، ج۳، ص۱۵۴؛ زادالمسیر، ج۱، ص۴۵۹.</ref> هر دو دسته، بر این [[اتفاق نظر]] دارند که [[اجتماع]] [[سفر]] و ترس، لزومی ندارد <ref>مصباح الفقیه، ج۲، ق ۲، ص۷۱۲.</ref> و هر یک ظاهر آیه را با [[استنباط]] خویش موافق خوانده‌اند<ref>ذخیره‌المعاد، ج۱، ص۴۰۳؛ موسوعة الامام الخویی، ج ۲۰، ص۶.</ref>.<ref>[[علی خراسانی|خراسانی]] و [[علی محمد یزدی|یزدی]]، [[سفر (مقاله)|مقاله «سفر»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>


===[[نمازهای مستحب]] و [[تلاوت قرآن]] در شب===
===[[نمازهای مستحب]] و [[تلاوت قرآن]] در شب===
۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش