تشاکس: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

* تشاکس: [[مشاجره]]<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۶۲.</ref>، تضاد داشتن، ضدّیت <ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۶، ص۱۱۲.</ref>، ستیزه‌جویی و ناسازگاری<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۸۰۹.</ref>. اصل آن "شَکِسَ" به معنای بدخُلق<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۶، ص۱۱۲.</ref>، [[سختی]] و صعوبت در [[اخلاق]] و عمل<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۶، ص۱۰۳.</ref>.

* [[خداوند]] مثالی برای [[مؤمن]] و [[مشرک]] در [[قرآن کریم]] آورده است؛ [[مشرک]] را به فردی [[تشبیه]] کرده که چندین [[رئیس]] و [[فرمانده]] بر او [[امر و نهی]] می‌کنند و با هم نیز [[اختلاف]] دارند و هر یک می‌خواهد، او را در [[اختیار]] خود بگیرد. وصف چنین رقابتی همراه با [[اختلاف]] و ضدیّت "تشاکُس" خوانده می‌شود و [[مؤمن]] را به فردی که فقط از یک نفر [[دستور]] و [[مأموریت]] می‌گیرد، [[تشبیه]] کرده است: {{متن قرآن|ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا}}<ref>«خداوند به مردی (برده) مثل می‌زند که چند ارباب ناسازگار در (مالکیت) او شریکند و مردی (برده) که فرمانبر یک تن است؛ آیا این دو در مثل برابرند؟» سوره زمر، آیه ۲۹.</ref><ref>سیدمحمدحسین طباطبایی، المیزان، ج۱۷، ص۲۵۸.</ref>.

* مراد از این [[تشبیه]] و مقایسه [[حیرت]] و [[سرگردانی]] [[مشرک]] و [[طمأنینه]] و [[ثبات]] [[روحی]] و [[رفتاری]] [[مؤمن]] است. [[نفی]] تشاکس در [[قرآن کریم]] به [[دلیل]] ابتنای آن بر رقابت ناسالم و ناشی از [[سوء]] خُلق و انعطاف‌ناپذیری و صعوبت [[رفتار]] است و تفاوت آن با [[اختلاف]] و [[مشاجره]] که از واقعیات [[جامعه]] هستند، روشن می‌شود. در [[اختلاف]] و [[مشاجره]] بحث [[حکمیت]] [[خدا]] و [[رسول]] {{صل}} (در [[قرآن]]) راهگشا و چاره‌ساز است؛ امّا تشاکس اختلافی طبیعی و ناشی از تنوع سلایق و [[منافع]] و... نیست که قابل حل باشد؛ بلکه ریشه‌های آن به انحصارطلبی و سوء‌اخلاق و انعطاف‌ناپذیری از طرفین است. مفاد این [[آیات قرآنی]] و تعمق در آن، اصولی کارآمد و راهگشا در عرصه [[فرهنگ عمومی]] و [[سیاسی]] پیش روی [[حاکمان]] و [[مؤمنان]] می‌نهد<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۱۸۴.</ref>.

== منابع ==

== پانویس ==

{{پانویس}}