احقاف در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۶٬۶۱۹ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۳ سپتامبر ۲۰۲۲
جز (جایگزینی متن - 'سرزمین یمن' به 'سرزمین یمن')
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۵۳: خط ۵۳:


ولی با تناسب معنی لغوی احقاف و با توجه به این که سرزمین آنها در عین مصون نبودن از شن‌های روان دارای آب و درخت بوده، قول کسانی که می‌گویند: «این منطقه در جنوب «[[جزیره عربستان]]» و نزدیکی سرزمین «یمن» بوده است صحیح‌تر به نظر می‌رسد»<ref>ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۱.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۵۱.</ref>
ولی با تناسب معنی لغوی احقاف و با توجه به این که سرزمین آنها در عین مصون نبودن از شن‌های روان دارای آب و درخت بوده، قول کسانی که می‌گویند: «این منطقه در جنوب «[[جزیره عربستان]]» و نزدیکی سرزمین «یمن» بوده است صحیح‌تر به نظر می‌رسد»<ref>ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۱.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۵۱.</ref>
==جغرافیای [[احقاف]]، در [[سوره مبارکه احقاف]]==
{{متن قرآن|وَاذْكُرْ أَخَا عَادٍ إِذْ أَنْذَرَ قَوْمَهُ بِالْأَحْقَافِ...}}<ref>«و از برادر (قوم) عاد (هود) یاد کن آنگاه که قومش را در آن ریگزار بیم داد و البته پیش از وی بیم‌دهندگانی بر گذشته بودند و پس از او نیز پیامبرانی آمدند که (هر یک می‌گفتند) جز خداوند را نپرستید که من بر شما از عذاب روزی سترگ می‌هراسم» سوره احقاف، آیه ۲۱.</ref>.
چنان که، در [[تفسیرها]] آمده است، [[شیوه]] و روش [[قرآن]]، در بیان [[حقایق]] مورد نیاز [[مردم]] و [[راهنمایی]] آنان، به استفاده از تجربه‌های گذشتگان، به ذکر کلیاتی از حوادث پیشین می‌پردازد و سپس به توضیح و نتیجه‌ای که مورد نظر است؛ می‌رسد.
در این [[آیه]]، نیز [[قرآن]] بعد از شرح حال سرگشان، به بیان داستان [[قوم عاد]] اشاره می‌نماید و داستان [[قوم هود]] را - همان قومی، که در [[احقاف]] ۔ [[زندگی]] می‌کردند؛ به یاد [[مشرکان مکه]] می‌آورد.
همان‌گونه که از ترجمه [[آیه مبارکه]]، به دست می‌آید؛ دو اسم [[علم]]، در [[آیه]] ذکر شده است؛ که یکی واژه /[[عاد]] / و دیگری کلمه / [[احقاف]] / است. از آنجا که [[عاد]]/ نام گروه و طایفه‌ای است؛ مورد توجه ما در این مقوله نیست؛ ولی / [[احقاف]] / چون یک اسم مکان جغرافیایی است؛ در این گفتار می‌گنجد، که ما با استفاده از اسناد قابل قبول، به توضیح جغرافیایی آن می‌پردازیم.
واژه / [[احقاف]] / فقط یک بار، در [[آیه]] مورد بحث، در [[قرآن مجید]] یاد شده و آن یکی از مکان‌هایی است، که در این [[پژوهش]]، به [[شناخت]] آن می‌پردازیم.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۵.</ref>
==[[احقاف]] چه سرزمینی است؟==
اما در مسئله مورد تحقیق، برخی از نویسندگان می‌نویسند: «[[احقاف]] استطاله‌های مورَّب شنی است، که در ناحیه یمامه [[شحر]]، در [[قلب]] [[عربستان]] میان نجد و [[احساء]] حضرموت و عمان واقع است و برخی ناحیه یمامه را جزء این منطقه دانسته‌اند... [[احقاف]] به صورت جمع مکسر است و مفرد آن / حقف /... می‌باشد و از ریشه حقوف به معنی / اعوج / اشتقاق یافته است.»..<ref>محمد خزائلی، اعلام قرآن، ص۹۴.</ref>.
برخی از نویسندگان<ref>محمد خزائلی، اعلام قرآن، ص۴۲۶.</ref>، می‌نویسند: «[[مسکن]] [[قوم عاد]] را [[قرآن مجید]] / [[احقاف]] / تعیین کرده... مورخین می‌گفتند: مراد از [[احقاف]]، فاصله میان عمان و حضرموت است... به موجب [[قرآن مجید]]، [[پیغمبری]] به نام [[هود]]، بر [[قبیله]] [[عاد]] [[مبعوث]] می‌گردد و آنان را به [[پرستش]] [[خدای یگانه]] [[دعوت]] می‌نماید، فقط عده کمی، به او می‌گروند... [[قوم عاد]]، از نیروی [[جسمانی]] و [[طول عمر]]، متمتع بوده‌اند و [[قصور]] و ابنیه محکم بنیان داشته‌اند».
در لغت‌نامه دهخدا، به نقل از [[ابن عباس]] آمده: [[احقاف]] مذکور در [[قرآن کریم]]؛ و ادبی است، بین عمان و [[زمین]] [[مهرة]]. و از قول [[ابن اسحاق]] گوید: [[احقاف]] ریگی است، بین عمان، تا حضرموت و [[قتاده]] گوید: [[احقاف]]، ریگ‌هایی است؛ مشرف بر دریا به [[شحر]]، از [[سرزمین یمن]] و این سه قول مختلف المعنی نیست.
بنا، به نوشته [[تاریخ انبیاء]]، [[قوم عاد]]: «در [[اراضی]] [[احقاف]]، در شمال حضرموت، سکنی داشتند [که]، از یک طرف، به شمال / ربع خالی/ و [[شرق]] عمان، که اکنون شهرهای / رمال / است، مجاور بود. یکی از مکتشفین اروپا، در همین [[اراضی]]، [[معادن]] و جواهرات و [[اموال]] و اثاثیه وافر. زیر [[زمین]] یافت که از [آن] آثار، پی برده بود که از [[سرزمین]] [[عاد]] است. در یکی از حفریات حضرموت، آثار و ظروفی، از مرمر پیدا شد، که با خط میخی بر آن نوشته، از [[زمان]] [[عاد]] است... [[قسطلانی]] می‌نویسد: «[[قوم هود]]، بین رمال، مشرف بر دریای / بحر الشحریمن / سکنی داشتند... [[قوم عاد]]، در [[بادیه]] [[منزل]] داشتند و شهرهای بزرگی در دشت بنا کرده بودند، از شقوق، تا [[اجفر]]/.»..<ref>حسین، عمادزاده، تاریخ انبیا از آدم تا خاتم، ص۲۴۳.</ref>.
با مراجعه به نقشه جزیرة‌العرف، خواهیم دید، که / [[احقاف]] / در جنوب [[جزیرة العرب]] و از قسمت‌های / [[ربع الخالی]] / وادی / دَهنا / است که، در [[روزگار]] گذشته [[مسکن]] [[قوم عاد]] بود، که [[حضرت هود]]، بر آنها [[مبعوث]] شد.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۶.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
خط ۵۸: خط ۷۴:
# [[پرونده:000053.jpg|22px]] [[علی معموری|معموری، علی]]، [[احقاف - معموری (مقاله)|مقاله «احقاف»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۲''']]
# [[پرونده:000053.jpg|22px]] [[علی معموری|معموری، علی]]، [[احقاف - معموری (مقاله)|مقاله «احقاف»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۲''']]
# [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
# [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
# [[پرونده:IM010435|22px]] [[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|'''دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
۸۰٬۲۸۹

ویرایش