جز
جایگزینی متن - 'برخی از علما' به 'برخی از دانشمندان'
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
جز (جایگزینی متن - 'برخی از علما' به 'برخی از دانشمندان') |
||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
== نگاه عرفی == | == نگاه عرفی == | ||
# [[سعید بن مسیب]] گوید: [[صحابه]] کسی است که یک یا دو سال در محضر [[پیامبر]] بوده یا در یک یا دو [[غزوه]] شرکت داشته است. در تعابیر برخی دیگر از علمای [[اهل سنت]] چون ماوردی، مجالست طولانی و [[مصاحبت]] اختصاصی میان [[صحابی]] و پیامبر در تعریف صحابه لحاظ شده است. مبنای این تعریف، [[فهم]] عرفی از اصطلاح صحابه است. [[خطیب]] [[بغدادی]] ذیل معنای لغوی صحابه، آن را هرچند مطابق فهم عرفی دانسته، ولی گوید: برای همه ثابت شده که معنای عرفی از این اصطلاح، برای کسانی به کار میرود که مصاحبت آنان طولانی بوده و بر کسی که یک بار دیداری کوتاه داشته و حتی یک [[روایت]] هم نقل کرده، استعمال نمیشود. [[بدیهی]] است این تعریف، ناقص است و دلیل آن، خروج بسیاری از صحابه است که در دایره زمانی و ویژگی خاص در تعریف یاد شده قرار نمیگیرند، مانند [[براء بن معرور]]، [[اسعد بن زراره]]، [[جریر بن عبدالله بجلی]] یا بسیاری از [[اعراب]] که پیامبر را تنها در [[حجة الوداع]] یا [[وفود]] دیدهاند. از اینرو، این تعریف مورد قبول علمای اهل سنت قرار نگرفته است و عراقی، انتساب این سخن را به [[سعید بن مسیب]] رد کرده؛ زیرا [[راوی]] آن واقدی است که از منظر [[محدثان]] [[تضعیف]] شده است. | # [[سعید بن مسیب]] گوید: [[صحابه]] کسی است که یک یا دو سال در محضر [[پیامبر]] بوده یا در یک یا دو [[غزوه]] شرکت داشته است. در تعابیر برخی دیگر از علمای [[اهل سنت]] چون ماوردی، مجالست طولانی و [[مصاحبت]] اختصاصی میان [[صحابی]] و پیامبر در تعریف صحابه لحاظ شده است. مبنای این تعریف، [[فهم]] عرفی از اصطلاح صحابه است. [[خطیب]] [[بغدادی]] ذیل معنای لغوی صحابه، آن را هرچند مطابق فهم عرفی دانسته، ولی گوید: برای همه ثابت شده که معنای عرفی از این اصطلاح، برای کسانی به کار میرود که مصاحبت آنان طولانی بوده و بر کسی که یک بار دیداری کوتاه داشته و حتی یک [[روایت]] هم نقل کرده، استعمال نمیشود. [[بدیهی]] است این تعریف، ناقص است و دلیل آن، خروج بسیاری از صحابه است که در دایره زمانی و ویژگی خاص در تعریف یاد شده قرار نمیگیرند، مانند [[براء بن معرور]]، [[اسعد بن زراره]]، [[جریر بن عبدالله بجلی]] یا بسیاری از [[اعراب]] که پیامبر را تنها در [[حجة الوداع]] یا [[وفود]] دیدهاند. از اینرو، این تعریف مورد قبول علمای اهل سنت قرار نگرفته است و عراقی، انتساب این سخن را به [[سعید بن مسیب]] رد کرده؛ زیرا [[راوی]] آن واقدی است که از منظر [[محدثان]] [[تضعیف]] شده است. | ||
# واقدی گوید: برخی از | # واقدی گوید: برخی از دانشمندان، صحابی را چنین تعریف کردهاند: هر فرد بالغی که پیامبر را دیده و [[مسلمان]] شده و در [[امور دینی]] [[تعقل]] نموده و آن را پذیرفته باشد، هرچند تنها ساعتی (بخوان لحظهای) از [[روز]] را در [[خدمت]] پیامبر بوده باشد. قید [[بلوغ]]، بسیاری را از دایره [[اصحاب]] خارج میکند که بیشتر صحابهنگاران بدان ملتزم نشدهاند؛ چراکه [[اجماع]] بر صحابی بودن آنان است، مانند [[امام حسن]] {{ع}} و [[امام حسین]] {{ع}}، [[عبدالله بن زبیر]] و [[عبدالله بن عباس]]. عراقی، قید بلوغ را صحیح و شرط تعریف صحابه ندانسته و [[سیوطی]] آن را تعریفی شاذ شمرده است. | ||
# صحابه کسی است که مجالست او با [[پیامبر]] - از سر [[اتّباع]] و اخذ از او - طولانی بوده است. بنابراین، کسانی که تنها پیامبر را دیدهاند، ولی بدون قصد [[تبعیت]] از او مجالست داشته یا مجالست آنان طولانی نبوده، بلکه بلافاصله از او جدا شدهاند، مانند [[وفود]] - هرچند [[حضرت]] را در [[زمان]] [[بلوغ]] و سن بالا دیده باشند - [[صحابی]] نیستند. چنانکه از انس پرسیدند: آیا از [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} کسی باقی مانده است؟ پاسخ داد: خیر. با اینکه بسیاری از [[اعراب]] که پیامبر را در [[حجة الوداع]] یکبار دیده و در آن زمان هم زنده بودند، وجود داشتند. این تعریف را به اصولیان [[اهل سنت]] نسبت دادهاند. این تعریف سوم نیز با نقصان بیشتر، چیزی جز همان تعریف نخست نیست. با این تفاوت که اگر در تعریف نخست، طول زمانی معین شده بود، در این تعریف این حد نیز به ابهام بیان گردیده و عملاً صحابهنگاران را به [[اختلاف]] نظر درباره افراد میاندازد.<ref>[[محمد رضا هدایتپناه|هدایتپناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «دانش صحابهنگاری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص ۱.</ref> | # صحابه کسی است که مجالست او با [[پیامبر]] - از سر [[اتّباع]] و اخذ از او - طولانی بوده است. بنابراین، کسانی که تنها پیامبر را دیدهاند، ولی بدون قصد [[تبعیت]] از او مجالست داشته یا مجالست آنان طولانی نبوده، بلکه بلافاصله از او جدا شدهاند، مانند [[وفود]] - هرچند [[حضرت]] را در [[زمان]] [[بلوغ]] و سن بالا دیده باشند - [[صحابی]] نیستند. چنانکه از انس پرسیدند: آیا از [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} کسی باقی مانده است؟ پاسخ داد: خیر. با اینکه بسیاری از [[اعراب]] که پیامبر را در [[حجة الوداع]] یکبار دیده و در آن زمان هم زنده بودند، وجود داشتند. این تعریف را به اصولیان [[اهل سنت]] نسبت دادهاند. این تعریف سوم نیز با نقصان بیشتر، چیزی جز همان تعریف نخست نیست. با این تفاوت که اگر در تعریف نخست، طول زمانی معین شده بود، در این تعریف این حد نیز به ابهام بیان گردیده و عملاً صحابهنگاران را به [[اختلاف]] نظر درباره افراد میاندازد.<ref>[[محمد رضا هدایتپناه|هدایتپناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «دانش صحابهنگاری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص ۱.</ref> | ||