قری: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۰٬۰۸۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۲
جز
جایگزینی متن - 'برخی از علما' به 'برخی از دانشمندان'
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = قری | عنوان مدخل = قری | مداخل مرتبط = قری در قرآن - قری در حدیث | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== #{{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُوا وَاتَّقَوْا...}}<ref>«و اگر مردم آن شهرها ایمان می‌آوردند و پرهیزگاری م...» ایجاد کرد)
 
جز (جایگزینی متن - 'برخی از علما' به 'برخی از دانشمندان')
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۴: خط ۱۴:
در [[آیات]] گذشته، درباره [[قوم شعیب]] عموماً این نکته ذکر شده بود که: گمراهی‌شان به حدی رسید که [[هدایت]] مؤثر نیفتاد و بدین‌گونه شد که [[عذاب الهی]] به سراغشان آمد صاعقه‌های وحشتناک به وجود آمد و [[زلزله]] همه چیز را در هم کوبید. در [[آیه]] ۹۶ به [[اقوام]] پیشین همانند [[قوم نوح]] و [[هود]] و [[شعیب]] اشاره دارد و در آیات ۹۷ و ۹۸ و ۱۰۱ به سایر ساکنین روستاها و شهر‌ها هشدار می‌دهد.
در [[آیات]] گذشته، درباره [[قوم شعیب]] عموماً این نکته ذکر شده بود که: گمراهی‌شان به حدی رسید که [[هدایت]] مؤثر نیفتاد و بدین‌گونه شد که [[عذاب الهی]] به سراغشان آمد صاعقه‌های وحشتناک به وجود آمد و [[زلزله]] همه چیز را در هم کوبید. در [[آیه]] ۹۶ به [[اقوام]] پیشین همانند [[قوم نوح]] و [[هود]] و [[شعیب]] اشاره دارد و در آیات ۹۷ و ۹۸ و ۱۰۱ به سایر ساکنین روستاها و شهر‌ها هشدار می‌دهد.
من حیث المجموع آیه‌های ۹۶ و ۱۰۱ شامل [[شهرها]] و روستاهای قوم نوح و هود و شعیب می‌شود و آیات ۹۷ و ۹۸ هشداری است برای روستاها و شهرهایی که قابل هدایت هستند. البته می‌تواند آبادی‌هایی را شامل شود که انبیایی همانند [[حضرت صالح]] و [[لوط]]{{عم}} برای هدایت آنان [[مبعوث]] شده بودند.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۶۱۰.</ref>
من حیث المجموع آیه‌های ۹۶ و ۱۰۱ شامل [[شهرها]] و روستاهای قوم نوح و هود و شعیب می‌شود و آیات ۹۷ و ۹۸ هشداری است برای روستاها و شهرهایی که قابل هدایت هستند. البته می‌تواند آبادی‌هایی را شامل شود که انبیایی همانند [[حضرت صالح]] و [[لوط]]{{عم}} برای هدایت آنان [[مبعوث]] شده بودند.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۶۱۰.</ref>
==[[قری]]==
{{متن قرآن|ذَلِكَ مِنْ أَنْبَاءِ الْقُرَى نَقُصُّهُ عَلَيْكَ مِنْهَا قَائِمٌ وَحَصِيدٌ}}<ref>«این از اخبار شهرهاست که داستان آن را برای تو می‌گوییم برخی از آنها (هنوز) بر پایند و (برخی دیگر از روی زمین) برچیده شده‌اند» سوره هود، آیه ۱۰۰.</ref>.
با مراجعه به [[تفاسیر]] پی می‌بریم که منظور از «قری» در این [[آیه]] کجاها می‌تواند باشد و [[هدف]] [[قرآن]] از جمع‌بندی سرگذشت‌ها و گزارش‌گری آنها برای چه می‌تواند باشد؟ «[[حصید]] به معنای «درو شده» است و به سرزمین‌های اشاره دارد که به کلی ویران گشته است<ref>تفسیر قرآن مهر، ج۴، ص۲۷۵.</ref>. قصه گویی و گزارش‌گری [[قرآن کریم]] برای [[هدایت]] است و «این داستان‌ها فقط گوشه‌ای از [[اخبار]] اقوامی است که قسمتی از آنها هنوز برپاست مانند [[سرزمین مصر]] که جایگاه [[فرعونیان]] بود و قسمتی نیز همچون کشتزار درو به کلی ویران گشته مانند [[سرزمین]] نوح و [[لوط]]»<ref>خلاصه تفاسیر، ص۵۹۰.</ref>.
واژه قری که جمع «[[قریه]]» است در این آیه اشاره به سرزمین‌هایی دارد که اهالی آنها بر خود [[ستم]] روا داشتند و مستحق [[عذاب الهی]] شدند: «هم چون سرزمین [[قوم نوح]] که زیر آب رفت و سرزمین [[قوم لوط]] که زیر و زبر و سنگباران شد»<ref>تفسیر نمونه، ج۹، ص۲۲۸.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۶۱۲.</ref>
==[[قری]]==
{{متن قرآن|وَكَذَلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَهِيَ ظَالِمَةٌ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ}}<ref>«و چنین است فرو گرفتن پروردگارت، چون شهرهایی را که ستمکار باشند فرو گیرد بی‌گمان فرو گرفتن وی دردناک سخت است» سوره هود، آیه ۱۰۲.</ref>.
در [[آیات]] ۹۴ و ۹۵ همین [[سوره]] [[عاقبت]] [[ستمکاران]] [[مدین]] و [[نجات]] [[شعیب]] بیان شده است. در [[آیه]] ۹۶ به سرگذشت [[موسی]] و [[فرعون]] اشاره شده و در آیات ۹۸ و ۹۹ به فرعون و [[فرعونیان]] اشاره شده است. «[[ستمکاری]] [[شهر]] و [[آبادی]] به معنای ستمکاری [[اهل]] [[مردم]] آن شهرهاست ولی گویا آنان آن قدر در [[بیدادگری]] فرو رفته‌اند که گویی شهر، یک پارچه [[ستم]] شده است»<ref>تفسیر قرآن مهر، ج۴، ص۲۷۶.</ref>.
آیه ۱۰۲ [[سوره هود]] جایگاه و مساکن [[اقوام]] [[ستمگر]] نوح، [[هود]]، [[لوط]]، [[صالح]] شعیب و فرعون را در تیررس خود قرار دارد.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۶۱۴.</ref>
==قری==
{{متن قرآن|وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْقُرَى الَّتِي بَارَكْنَا فِيهَا قُرًى ظَاهِرَةً...}}<ref>«و میان آنان و شهرهایی که در آنها خجستگی نهاده بودیم شهرهایی به هم پیوسته پدید آوردیم و در آنها راه رفت و آمد را به اندازه (برقرار) کردیم (و گفتیم) شب‌ها و روزها در آنها با ایمنی سفر کنید» سوره سبأ، آیه ۱۸.</ref>.
«مراد از [[قریه]] یا قراء [[مبارکه]] بنا بر [[نقلی]] [[مکه مکرمه]] می‌باشد بنابر نقل‌هائی [[شامات]] است چون آن [[مردم]] برای رفع بعضی از نیازمندی‌های خود [[مسافرت]] به شامات می‌نمودند و قسمتی از مایحتاج را از آنجا تهیه می‌نمودند و شاید هر سال چند نوبت فاصله ما بین [[سبأ]] و شامات را طی می‌نمودند»<ref>زاهدی گلپایگانی، قصص شگفت‌انگیز قرآن مجید، ص۵۹۲.</ref>.
در [[آیه]] ۱۵ همین [[سوره]] واژه «سبأ» به کار برده شده و در آیه بعد از سیل [[عرم]] سخن به میان آمده است. با این [[نشانه‌ها]] بی‌درنگ با قومی پیوند می‌خوریم که آنان «با استفاده از شرائط خاص مکانی و چگونگی کوه‌های اطراف آن منطقه و هوش سرشار خداداد، توانستند سیلاب‌هایی را که جز ویرانی نتیجه‌ای نداشت در پشت [[سدین]] نیرومند متمرکز کنند و به وسیله آن کشوری بسیار آباد بسازند»<ref>تفسیر نمونه، ج۱۸، ص۶۹.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص۶۱۵.</ref>
===آراء گوناگون در مورد موضع [[قری]]===
برخی از دانشمندان و بزرگان مراد از فرق را چنین توصیف می‌کنند:
«مراد بقرائی که فرموده (در آن بر کت نهادیم قرای [[شام]] است و مراد به اینکه فرمود: قرائی ظاهره بود این است که نزدیک به هم و پشت سر هم قرار داشتند، به طوری‌که از این قریه آن قریه دیده می‌شد)»<ref>علامه طباطبایی، تفسیر المیزان، ج۱۹، ص۵۷۱.</ref>.
برخی از علما در پاسخ به این سوال که: منظور از «سرزمین‌های [[مبارک]]» کدام منطقه است؟ می‌آورد: «غالب [[مفسران]] آن را به [[سرزمین]] شامات (شام و [[فلسطین]] و [[اردن]]) [[تفسیر]] کرده‌اند... ولی بعضی از مفسران احتمال داده‌اند منظور آبادی‌های «صنعاء» یا «[[مأرب]]» باشد... بعضی نیز احتمال داده‌اند: منظور از سرزمین‌های [[مبارک]] [[سرزمین مکه]] باشد»<ref>آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۸، ص۷۶.</ref>.
صاحب [[تفسیر نمونه]] اینکه منظور از سرزمین‌های مبارک [[مکه]] باشد و یا آبادی‌های صنعاء را بعید دانسته است.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص۶۱۶.</ref>
===جمع‌بندی===
درست است که به [[شامات]] یعنی [[فلسطین]] و [[شام]] و [[اردن]] «[[سرزمین مبارک]]» گفته شده ولی در این [[آیات]] از [[وفور نعمت]] در [[سبأ]] سخن به میان آمده و از این رو [[سرزمین]] مشمول سرزمین مبارک شده است.
پس منظور از «[[قری]]» در این [[آیه]] کدام منطقه جغرافیایی است؟
معتقدیم سرزمین پهناوری که [[شهرها]] و آبادی‌های زیادی داشته و مرکز آن [[مأرب]] بوده است «سبأ» است و سبأ در فاصله ۱۲۰ کیلومتری [[شرق]] پایتخت فعلی [[یمن]] یعنی صنعاء قرار دارد.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۶۱۷.</ref>
==[[قری]]==
{{متن قرآن|وَلَقَدْ أَهْلَكْنَا مَا حَوْلَكُمْ مِنَ الْقُرَى وَصَرَّفْنَا الْآيَاتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ}}<ref>«و آنچه شهر پیرامونتان بود نابود کرده‌ایم و آیات را گوناگون آورده‌ایم باشد که آنان بازگردند» سوره احقاف، آیه ۲۷.</ref>.
===مراد از روستاها در این [[آیه]] کجاهاست؟===
«در این آیه به [[هلاکت]] [[اقوام]] گذشته و عدم [[نجات]] آنان توسط «غیر [[خدا]]» اشاره شده، در اطراف [[مشرکان مکه]] اقوام [[سرکشی]] بودند که هلاک شدند. آری، [[قوم عاد]] در [[سرزمین احقاف]] در جنوب [[جزیرة العرب]]، [[قوم ثمود]] در [[سرزمین]] [[حجر]] در شمال جزیرة العرب و [[قوم سبأ]] در [[یمن]] و [[قوم شعیب]] در [[مدین]] نزدیک [[شام]] و [[قوم لوط]] در همان منطقه بودند که بر اثر [[کفر]] و [[شرک]] [[گناه]] و سرکشی نابود شدند و [[سرنوشت]] آنان مایه [[عبرت]] دیگران شد»<ref>تفسیر قرآن مهر، ج۸، ص۵۶۷.</ref>.
با تکیه بر مطلب بالا می‌توان مدعی شد که مراد از روستاها و آبادی‌هایی که در این آیه به کار رفته اماکن جغرافیایی قوم عاد، [[ثمود]]، [[سبأ]]، [[شعیب]]، مدین و [[لوط]] است.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۶۱۹.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۲۲۴٬۸۳۱

ویرایش