۶۴٬۶۴۲
ویرایش
جز
جایگزینی متن - '| ناشر = انتشارات ' به '| ناشر = '
بدون خلاصۀ ویرایش |
جز (جایگزینی متن - '| ناشر = انتشارات ' به '| ناشر = ') |
||
| (۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات کتاب | {{جعبه اطلاعات کتاب | ||
| عنوان | | عنوان پیشین = | ||
| عنوان اصلی | | عنوان = [[تأویل]] مشکل القرآن | ||
| تصویر | | عنوان پسین = | ||
| اندازه تصویر | | شماره جلد = | ||
| از مجموعه | | عنوان اصلی = | ||
| زبان | | تصویر = IM010120.jpg | ||
|زبان اصلی | | اندازه تصویر = 200px | ||
| نویسنده | | از مجموعه = | ||
| نویسندگان | | زبان = عربی | ||
| تحقیق یا تدوین | | زبان اصلی = | ||
| زیر نظر | | نویسنده = [[عبدالله بن مسلم بن قتیبه دینوری]] | ||
| به کوشش | | نویسندگان = | ||
| مترجم | | تحقیق یا تدوین = | ||
| مترجمان | | زیر نظر = | ||
| ویراستار | | به کوشش = | ||
| ویراستاران | | مترجم = | ||
| موضوع | | مترجمان = | ||
| مذهب | | ویراستار = | ||
| ناشر | | ویراستاران = | ||
| به همت | | موضوع = | ||
| وابسته به | | مذهب = | ||
| محل نشر | | ناشر = دار الکتب العلمیة | ||
| سال نشر | | به همت = | ||
| تعداد | | وابسته به = | ||
| محل نشر = بیروت - لبنان | |||
| سال نشر = ۱۴۲۳ق، ۲۰۰۲ م، ۱۳۸۲ ش | |||
| تعداد صفحات = | |||
| شابک | | شابک = | ||
| شماره ملی = | |||
| شماره ملی | |||
}} | }} | ||
'''[[تأویل]] مشکل القرآن''' کتابی است به زبان عربی | '''[[تأویل]] مشکل القرآن''' کتابی است به زبان عربی که مشتمل بر تأویلات [[آیات قرآن]] میباشد. این کتاب اثر [[عبدالله بن مسلم بن قتیبه دینوری]] است و [[انتشارات دار الکتب العلمیة]] انتشار آن را به عهده داشته است.<ref name=p1>[https://www.neelwafurat.com/itempage.aspx?id=lbb78111-38582&search=books وبگاه نیل و فرات]</ref> | ||
== دربارهٔ کتاب == | == دربارهٔ کتاب == | ||
این کتاب تألیف [[ابومحمد عبدالله بن مسلم بن قتیبه دینوری]] است<ref>ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، ص۱-۷۶؛ داوودی، طبقات المفسرین، ج۱، ص۲۴۵ و ۲۴۶، رقم ۲۳۴.</ref> و در اواخر [[قرن چهاردهم]] [[هجری قمری]] با مقدمه و پاورقیها و فهرستهایی از [[سید احمد صقر]] در [[مصر]] به چاپ رسیده است<ref>تاریخ چاپ کتاب معلوم نیست ولی تاریخ پایان یافتن نگارش مقدمه آن ۱۷ رمضان ۱۳۹۳ ه.ق ذکر شده است (ر.ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، مقدمه ص۸۷).</ref>. مقدمه «صقر» ۸۶ صفحه در شرححال مؤلف و معرفی کتاب و حجم خود کتاب ۵۷۸ صفحه و ملحق و فهرستهای آن ۱۲۷ صفحه میباشد. | این کتاب تألیف [[ابومحمد عبدالله بن مسلم بن قتیبه دینوری مروزی]] است<ref>ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، ص۱-۷۶؛ داوودی، طبقات المفسرین، ج۱، ص۲۴۵ و ۲۴۶، رقم ۲۳۴.</ref> و در اواخر [[قرن چهاردهم]] [[هجری قمری]] با مقدمه و پاورقیها و فهرستهایی از [[سید احمد صقر]] در [[مصر]] به چاپ رسیده است<ref>تاریخ چاپ کتاب معلوم نیست ولی تاریخ پایان یافتن نگارش مقدمه آن ۱۷ رمضان ۱۳۹۳ ه.ق ذکر شده است (ر. ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، مقدمه ص۸۷).</ref>. مقدمه «صقر» ۸۶ صفحه در شرححال مؤلف و معرفی کتاب و حجم خود کتاب ۵۷۸ صفحه و ملحق و فهرستهای آن ۱۲۷ صفحه میباشد. | ||
این کتاب [[تفسیر ترتیبی]] نیست و مؤلف آن را در ردّ کسانی که بر [[بلاغت قرآن]] [[طعن]] زده بودند، تألیف کرده<ref>ر.ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، مقدمه ص۷۷، و خود کتاب ص۲۲ و ۲۳.</ref> و ضمن آن به [[تفسیر متشابهات]] و آنچه [[مخالفان]] بهعنوان تناقضات [[قرآن]] مطرح کرده بودند، پرداخته است. مؤلف به اشباه و نظایر در [[معانی قرآن]] توجه کرده و در [[تفسیر]] و توضیح آیاتی از ۳۷ سورۀ قرآن به صورت پراکنده و غیر ترتیبی سخن گفته است <ref>ر.ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، ص۳۱۱-۴۳۸.</ref>. | این کتاب [[تفسیر ترتیبی]] نیست و مؤلف آن را در ردّ کسانی که بر [[بلاغت قرآن]] [[طعن]] زده بودند، تألیف کرده<ref>ر. ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، مقدمه ص۷۷، و خود کتاب ص۲۲ و ۲۳.</ref> و ضمن آن به [[تفسیر متشابهات]] و آنچه [[مخالفان]] بهعنوان تناقضات [[قرآن]] مطرح کرده بودند، پرداخته است. مؤلف به اشباه و نظایر در [[معانی قرآن]] توجه کرده و در [[تفسیر]] و توضیح آیاتی از ۳۷ سورۀ قرآن به صورت پراکنده و غیر ترتیبی سخن گفته است <ref>ر. ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، ص۳۱۱-۴۳۸.</ref>. | ||
ویژگیهای زبان [[عرب]] با عنوان {{عربی|"باب ذكر العرب و ما خصّهم الله به من العارضة و البيان و اتساع المجاز"}}، وجوه [[قرائتها]]، [[نزول قرآن]] بر هفت حرف، نقصان [[مصحف]] [[ابن مسعود]]، زیادی دو [[سوره]] در مصحف ابیّ، تناقض و [[اختلاف]] ادعا شده در قرآن، [[حکمت]] وجود [[متشابه]] در قرآن، مجاز، استعاره، مقلوب، حذف و اختصار، تکرار و زیادی [[کلام]]، کنایه و [[تعریض]]، [[مخالفت]] ظاهر لفظ با معنا در قرآن و معانی [[حروف مقطعه]]، مطالب دیگری است که مؤلف در این کتاب دربارۀ آنها بحث کرده است<ref>ر.ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، ص۱۲-۳۱۰.</ref>. وی ۴۴ کلمه از کلمات قرآن را در بابی با عنوان {{عربی|"اللفظ الواحد للمعاني المختلفة"}} آورده و دربارۀ معانی مختلف آنها و برگرداندن آنها به یک معنای مشترک بحث کرده است<ref>ر.ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، ص۴۳۹-۵۱۵.</ref>. | ویژگیهای زبان [[عرب]] با عنوان {{عربی|"باب ذكر العرب و ما خصّهم الله به من العارضة و البيان و اتساع المجاز"}}، وجوه [[قرائتها]]، [[نزول قرآن]] بر هفت حرف، نقصان [[مصحف]] [[ابن مسعود]]، زیادی دو [[سوره]] در مصحف ابیّ، تناقض و [[اختلاف]] ادعا شده در قرآن، [[حکمت]] وجود [[متشابه]] در قرآن، مجاز، استعاره، مقلوب، حذف و اختصار، تکرار و زیادی [[کلام]]، کنایه و [[تعریض]]، [[مخالفت]] ظاهر لفظ با معنا در قرآن و معانی [[حروف مقطعه]]، مطالب دیگری است که مؤلف در این کتاب دربارۀ آنها بحث کرده است<ref>ر. ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، ص۱۲-۳۱۰.</ref>. وی ۴۴ کلمه از کلمات قرآن را در بابی با عنوان {{عربی|"اللفظ الواحد للمعاني المختلفة"}} آورده و دربارۀ معانی مختلف آنها و برگرداندن آنها به یک معنای مشترک بحث کرده است<ref>ر. ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، ص۴۳۹-۵۱۵.</ref>. | ||
درباره [[تفسیر]] حروف و [[افعال]] غیر منصرف به کار رفته در [[قرآن]] و استعمال برخی حروف در معنای حروفی دیگر نیز مطالبی دربر دارد<ref>ر.ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، ص۵۱۷-۵۷۸.</ref>. فضای | درباره [[تفسیر]] حروف و [[افعال]] غیر منصرف به کار رفته در [[قرآن]] و استعمال برخی حروف در معنای حروفی دیگر نیز مطالبی دربر دارد<ref>ر. ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، ص۵۱۷-۵۷۸.</ref>. فضای غالب مباحث و مطالب این کتاب ادبی است و ازاینرو، میتوان این کتاب را از تفسیرهای ادبی غیر ترتیبی به شمار آورد<ref>برای آشنایی بیشتر با ویژگیهای این کتاب ر. ک: عکش، ابن قتیبة الدینوری و جهوده اللغویة؛ ص۱۲۴-۱۵۳.</ref>. برخی آن را از [[تفاسیر]] لغوی به شمار آورده و در ردیف [[المفردات]] راغب ذکر کردهاند<ref>ر. ک: معرفت، التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب، ج۲، ص۵۱۱-۵۱۲.</ref>. این کتاب را به لحاظ اینکه مؤلف آن از [[اهل تسنن]] و ۱۶ سال آخر [[عمر]] وی در عصر [[غیبت صغرا]] بوده و به احتمال زیاد این کتاب را در آن ۱۶ سال تألیف کرده است، میتوان از [[کتابهای تفسیری]] اهل تسنن در عصر غیبت صغرا به شمار آورد. | ||
شایان توجه است که محقق در تحقیق و نشر این کتاب بر سه نسخۀ خطی آن [[اعتماد]] داشته است: | شایان توجه است که محقق در تحقیق و نشر این کتاب بر سه نسخۀ خطی آن [[اعتماد]] داشته است: | ||
#نسخه دار الکتب المصریه به خط [[ابو طالب بن عبدالواحد]]، معروف به [[برهان الدین]]، در سال ۵۵۸ ه. ق. | # نسخه دار الکتب المصریه به خط [[ابو طالب بن عبدالواحد]]، معروف به [[برهان الدین]]، در سال ۵۵۸ ه. ق. | ||
#نسخۀ کتابخانه مراد ملّا که در سال ۵۳۲ ه. ق مکتوب شده است. | # نسخۀ کتابخانه مراد ملّا که در سال ۵۳۲ ه. ق مکتوب شده است. | ||
#نسخه دار الکتب المصریه که در سال ۳۷۹ ه. ق به خط [[محمد بن احمد بن یحیی]] نوشته شده است <ref>ر.ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، مقدمه ص۸۵-۸۶.</ref>. | # نسخه دار الکتب المصریه که در سال ۳۷۹ ه. ق به خط [[محمد بن احمد بن یحیی]] نوشته شده است <ref>ر. ک: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، مقدمه ص۸۵-۸۶.</ref>. | ||
گفتنی است باتوجه به اینکه [[سند معتبر]] به این کتاب وجود ندارد و ناسخان آن نیز ناشناختهاند، [[صحت سند]] [[روایات]] این کتاب قابل [[اثبات]] نمیباشد و از روایات این کتاب تنها بهعنوان [[تأیید]] میتوان بهره برد. بهخصوص که بسیاری از روایات آن مرسل و بدون سند است.<ref>[[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۴۸۸-۴۸۹.</ref> | گفتنی است باتوجه به اینکه [[سند معتبر]] به این کتاب وجود ندارد و ناسخان آن نیز ناشناختهاند، [[صحت سند]] [[روایات]] این کتاب قابل [[اثبات]] نمیباشد و از روایات این کتاب تنها بهعنوان [[تأیید]] میتوان بهره برد. بهخصوص که بسیاری از روایات آن مرسل و بدون سند است.<ref>[[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۴۸۸-۴۸۹.</ref> | ||
| خط ۵۳: | خط ۵۱: | ||
== دربارهٔ پدیدآورنده == | == دربارهٔ پدیدآورنده == | ||
در این مورد اطلاعاتی در دست نیست. | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۵۸: | خط ۵۷: | ||
== دریافت متن == | == دریافت متن == | ||
*[https://lib.efatwa.ir/41923/1/1 دریافت متن دیجیتال کتاب از کتابخانه مدرسه فقاهت] | * [https://lib.efatwa.ir/41923/1/1 دریافت متن دیجیتال کتاب از کتابخانه مدرسه فقاهت] | ||
*[https://al-maktaba.org/book/23596 دریافت متن دیجیتال کتاب از وبگاه المکتبة الشاملة] | * [https://al-maktaba.org/book/23596 دریافت متن دیجیتال کتاب از وبگاه المکتبة الشاملة] | ||
*[https://www.noor-book.com/%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%A7%D9%88%D9%8A%D9%84-%D9%85%D8%B4%D9%83%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%86-pdf دریافت متن PDF کتاب از مکتبة نور] | * [https://www.noor-book.com/%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%A7%D9%88%D9%8A%D9%84-%D9%85%D8%B4%D9%83%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%86-pdf دریافت متن PDF کتاب از مکتبة نور] | ||
*[https://books.rafed.net/m/?type=c_fbook&b_id=3792 دریافت متن دیجیتال کتاب از المکتبة الاسلامیة] | * [https://books.rafed.net/m/?type=c_fbook&b_id=3792 دریافت متن دیجیتال کتاب از المکتبة الاسلامیة] | ||
*[https://quranpedia.net/ar/book/326 دریافت متن دیجیتال کتاب از الموسوعة القرآنیة] | * [https://quranpedia.net/ar/book/326 دریافت متن دیجیتال کتاب از الموسوعة القرآنیة] | ||
[[رده:کتاب]] | [[رده:کتاب]] | ||
[[رده:کتابهای عبدالله بن مسلم بن قتیبه دینوری]] | [[رده:کتابهای عبدالله بن مسلم بن قتیبه دینوری]] | ||
[[رده:آثار عبدالله بن مسلم بن قتیبه دینوری]] | [[رده:آثار عبدالله بن مسلم بن قتیبه دینوری]] | ||
[[رده:کتابهای دارای چکیده]] | [[رده:کتابهای دارای چکیده]] | ||
[[رده:کتابهای دارای فهرست]] | [[رده:کتابهای دارای فهرست]] | ||
[[رده:کتابهای دارای متن دیجیتال]] | [[رده:کتابهای دارای متن دیجیتال]] | ||
[[رده:کتابهای دارای متن PDF]] | [[رده:کتابهای دارای متن PDF]] | ||