←أخدود
(تغییرمسیر به اصحاب اخدود) برچسب: تغییر مسیر جدید |
(←أخدود) |
||
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | |||
| موضوع مرتبط = اخدود | |||
| عنوان مدخل = | |||
| مداخل مرتبط = [[اخدود در قرآن]] | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
==اصحاب اخدود== | |||
{{اصلی|اصحاب اخدود}} | |||
{{متن قرآن|قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ}}<ref>«مرگ بر گروه (آتش افروز در) آن خندق،» سوره بروج، آیه ۴.</ref>. | |||
مکان مورد بررسی، در [[آیه]] مذکور، واژه اخدود است. کلمه "اخدود"، در [[سوره]] ۵۸ [[قرآن مجید]]، به داستان [[اصحاب]] معروف به اخدود، اشاره دارد. غرض ما، در این مقوله [[شناخت]] این محل است؛ که حادثهای [[تاریخی]]، در آن رخ داده.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۸.</ref> | |||
==اخدود یعنی چه؟== | |||
در مورد معنی این واژه، نقل شده: «اخدود، در لغت به معنی شکاف باشد و جمع آن "اخادید" است و گفتهاند، که اصل آن خد، به معنی شق و شکافتن است»<ref>زین العابدین، رهنما، ترجمه قرآن مجید ج۴، ص۵۱۸.</ref>. | |||
[[قاموس قرآن]]، به نقل از راغب اصفهانی، در مورد "خدّ" و اخدود چنین مینویسد: «خد و اخدود، به معنی گودالی مستطیل و عمیق و جمع آن اخادید است و از قول [[صحاح]] میافزاید؛ "خد" به معنی حفره و "اخدود، به معنی جدول است»<ref>قاموس قرآن.</ref>.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۸.</ref> | |||
==محل اخدود کجا بوده؟== | |||
در قاموس قرآن میخوانیم، که: «ظاهر [[آیات قرآن]] نشان میدهد، که واقعهای در کار بوده است و عدهای روی طرفداری، از [[ایمان]] و [[توحید]]، در گودال [[آتش]] انداخته شدهاند و [[ستمگران]] [[شکنجه]] ده؛ ناظر آنها بودهاند و [[مؤمنان]]، در این باره تقصیری نداشتهاند و [[دین]] آنها [[حق]] بوده است»<ref>قاموس قرآن. </ref>. | |||
در کتاب زندگانی [[حضرت محمد]]{{صل}}، در مورد "اخدود" میخوانیم: «[[مردم]] [[یمن]] به دین [[حضرت]] [[عیسی]]{{ع}} بودند. در دوره [[پادشاهی]] ذونواس، اتفاقی افتاد؛ که وضع را دگرگون کرد، که بر [[حجاز]] و [[مکه]] تأثیر بسیار مهمی داشت. این حادثه، عبارت از [[قتل عام]] یا [[سوزاندن]] [[پیروان]] [[حضرت مسیح]] است، که در [[سرزمین یمن]] و [[نجران]] بودند و چون [مردم آنجا] [[دینی]] مخالف دین رسمی [[دولت]] داشتند؛ ذونواس [[فرمان]] داد، آنان را بسوزانند، بنابراین گودالها کندند و در آنها آتش افروختند و [[مسیحیان]] را در آتش افکندند، تا بسوزند و هر کس در آتش سوخت؛ با [[شمشیر]] کشته شد. این حادثه در [[قرآن]] ذکر شده و [[خداوند]]، درباره آن میفرماید: {{متن قرآن|قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ}}<ref>«مرگ بر گروه (آتش افروز در) آن خندق،» سوره بروج، آیه ۴.</ref><ref>سند شماره ۲ - قاموس قرآن.</ref>. | |||
[[ثعلبی]]، درباره [[اصحاب اخدود]]؛ به [[روایت]] [[مقاتل]]، مینویسد: «اصحاب اخدود، یعنی کسانی که به واسطه [[ایمان]] خود؛ در [[خندق]] [[آتش]] افتادند، سه گروه پنداشته است؛ میگوید: یک گروه در [[یمن]] و گروه دیگر در [[شام]] و گروه سوم در [[فارس]]، بدین [[شکنجه]] [[مبتلا]] شدهاند»<ref>محمد خزائلی، اعلام قرآن، ص۱۳۶.</ref>. | |||
[[مرحوم مجلسی]] داستان فوق را چنین نقل کرده: «روزی [[اسقف نجران]]، بر [[امیر المؤمنین]]{{ع}} وارد شد و در آن حال از اصحاب اخدود سخن به میان آمد. [[حضرت]] فرمود: «[[پیغمبری]] [[حبشی]]، به [[حبشه]] [[مبعوث]] شد. وی [[مردم]] را به [[خداپرستی]] [[دعوت]] نمود - جمع اندکی به وی پیوستند و اکثر آنها - او را [[تکذیب]] نمودند و به [[جنگ]] با او برخاستند و سرانجام بر او غالب آمدند، پیروانش را در محلی گرد آوردند و گودالهایی آکنده، به هیزم فراهم نمودند و آتش در آنها افروختند و چون آتش شعلهور گشت، به آنها گفتند دست از [[کیش]] خود بردارید وگرنه شما را به این آتش بسوزانیم. جمعی از [[دین]] برگشتند، ولی گروهی [[استقامت]] ورزیدند. آنها را به آتش افکندند تا نوبت به زنی رسید که [[کودک]] دو ماهه خود را به آغوش داشت. میخواست خود را به آتش افکند، ولی نگاهی به کودک میکرد و بر میگشت؛ کودک به زبان آمد و گفت ای [[مادر]]، خود را با من در آتش انداز، که این در [[راه خدا]] اندک است»<ref>مصطفی، حسین دشتی، معارف و معاریف، دائرة المعارف ج۲، ص۷.</ref> و<ref>مجمع البحرین و مجمع البیان، بحار الانوار، ج۱۴ ص۴۳۹.</ref>. | |||
در نتیجه، با توجه به منقولات [[تاریخی]] و اسناد مورد استفاده در این مقاله، میتوان به این [[پرسش]] که [[اخدود]] کجاست؟ اینگونه پاسخ داد: | |||
اخدود، حفرهای پر از آتشی بودند که در اثر [[تعصب]] بیمورد [[پادشاهی]] [[یهودی]]، به نام ذونواس، دستور سوختن [[مسیحیان]] را، در آن گودالها داد و طبق این تحقیقات؛ چهار نقطه از این گودالهای آدمسوزی نام برده شده، که ممکن است آن جنایات همزمان در آن چند مکان اتفاق افتاده باشد و یا با فاصله زمانی، آن حادثه دلخراش رخ داده باشد؛ که به هر حال سندی بر [[رسوایی]] سردمداران [[یهود]]، در گذشته [[تاریخ]] آن [[قوم]] است و این چهار نقطه عبارتند از: [[یمن]]، [[فارس]]، [[شام]] و [[حبشه]].<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۲۸.</ref> | |||
==أخدود== | |||
گودالی است مستطیل شکل به سان خندقی بزرگ در [[شهر]] [[نجران]] که [[شاهد]] واقعه [[عظیم]] [[آتش]] زدن جمعی از [[مؤمنین]] توسط ذوالنواس - آخرین [[پادشاه]] [[حمیر]] - در [[اجتماع]] [[حمیریان]] و [[مردم]] دیگر [[قبایل یمن]] در [[پیش از ظهور اسلام]] بوده است.<ref>رجوع کنید به ابنکلبی، نسب مَعَدّ والیمنالکبیر، ج ۲، ص۵۴۷؛ ابنهشام، السیرة النبویه، ج ۱، ص۳۲، ۳۷؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج ۲، ص۱۱۹، ۱۲۳.</ref> واقعهای که در [[آیات]] ۴ تا ۸ [[سوره شریفه بروج]] نیز بدان اشاره شده است.<ref>«قتل أصحاب الأخدود* النار ذات الوقود* إذ هم علیها قعود* وهم علی ما یفعلون بالمؤمنین شهود*»...</ref> امروزه نجران بواسطه این [[اتفاق]] «مدینة الأخدود» نامیده میشود و در کنار محل این واقعه، مدرسهای به نام «مدرسة الأخدود» بنا شده است.<ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص ۲۰.</ref> | |||
== منابع == | |||
{{منابع}} | |||
# [[پرونده:IM010435.jpg|22px]] [[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|'''دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید''']] | |||
# [[پرونده:IM010527.jpg|22px]] [[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|'''معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة''']] | |||
{{پایان منابع}} | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
[[رده:مکانها در قرآن]] | |||