بحث:کوفه: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
== فهرست مدخل [[کوفه]] == | |||
== | |||
=== مقدمه === | === مقدمه === | ||
=== تاریخ بنای کوفه === | === [[تاریخ کوفه]] === | ||
==== [[بنای کوفه]] ==== | |||
==== علت نامگذاری کوفه ==== | ==== علت نامگذاری کوفه ==== | ||
==== فرآیند شکلگیری و ساختار [[اجتماعی]] کوفه (قبایل کوفه) ==== | ==== فرآیند شکلگیری و ساختار [[اجتماعی]] کوفه ([[قبایل کوفه]]) ==== | ||
===== [[فتح عراق]] از آغاز تا [[سقوط]] [[مدائن]] ===== | ===== [[فتح عراق]] از آغاز تا [[سقوط]] [[مدائن]] ===== | ||
===== جغرافیای [[تاریخی]] منطقه کوفه ===== | ===== جغرافیای [[تاریخی]] منطقه کوفه ===== | ||
===== ترکیب ساکنان کوفه ===== | ===== ترکیب ساکنان کوفه ===== | ||
| خط ۴۰: | خط ۱۶: | ||
===== کوفه در [[خلافت امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} ===== | ===== کوفه در [[خلافت امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} ===== | ||
===== کوفه و [[فتنه]] [[خوارج]] ===== | ===== کوفه و [[فتنه]] [[خوارج]] ===== | ||
===== [[شهادت امام علی]]{{ع}} در [[مسجد کوفه]] ===== | |||
===== [[شهادت امام علی]]{{ع}} در مسجد کوفه ===== | |||
===== کوفه و [[امام حسن مجتبی]]{{ع}} ===== | ===== کوفه و [[امام حسن مجتبی]]{{ع}} ===== | ||
==== کوفه در دوران [[امویان]] ==== | ==== کوفه در دوران [[امویان]] ==== | ||
===== کوفه در دوران [[حاکمیت]] | ===== کوفه در دوران [[حاکمیت معاویه]] ===== | ||
===== کوفه و [[قیام امام حسین]]{{ع}} ===== | ===== کوفه و [[قیام امام حسین]]{{ع}} ===== | ||
===== کوفه پس از واقعه کربلا ===== | ===== کوفه پس از [[واقعه کربلا]] ===== | ||
==== ظهور [[خلافت عباسیان]] در کوفه ==== | ==== ظهور [[خلافت عباسیان]] در کوفه ==== | ||
=== مشاهیر کوفه === | === مشاهیر کوفه === | ||
==== حاکمان کوفه ==== | ==== [[حاکمان کوفه]] ==== | ||
==== [[صحابه]] و [[تابعین]] در کوفه ==== | ==== [[صحابه]] و [[تابعین]] در کوفه ==== | ||
==== [[مردم کوفه]] ==== | ==== [[مردم کوفه]] ==== | ||
===== نقاط قوت ===== | ===== نقاط قوت ===== | ||
===== نقاط ضعف ===== | ===== نقاط [[ضعف]] ===== | ||
=== نقش [[معنوی]]، [[علمی]] و [[فکری]] === | === نقش [[معنوی]]، [[علمی]] و [[فکری]] === | ||
==== [[مساجد مشهور کوفه]] ==== | ==== [[مساجد مشهور کوفه]] ==== | ||
==== کوفه مرکز | ==== کوفه مرکز [[نشر معارف اسلام]] ==== | ||
==== کوفه و [[تشیع]] ==== | ==== کوفه و [[تشیع]] ==== | ||
==== نقش کوفه در پیدایش فرقههای مذهبی ==== | ==== نقش کوفه در پیدایش [[فرقههای مذهبی]] ==== | ||
==== تأسیس [[حوزه علمیه نجف اشرف]] و پایان [[حیات]] علمی کوفه ==== | ==== تأسیس [[حوزه علمیه نجف اشرف]] و پایان [[حیات]] علمی کوفه ==== | ||
==منابع== | ==متن قبلی== | ||
'''کوفه''' یکی از شهرهای [[عراق]] که در زمان [[حکومت]] [[علی]] {{ع}} مقر [[خلافت]] آن حضرت بود. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} دوران پنج ساله زمامداریش را در این [[شهر]] گذراند. کوفه در زمان [[خلیفه دوم]] در [[غرب]] نهر [[فرات]] بنا شد. در [[احادیث]]، شهری با [[فضیلت]] به حساب آمده و [[مسجد کوفه]] در این [[شهر]]، یکی از ارجمندترین [[مساجد]] است. [[حضرت علی]] {{ع}} در همین [[شهر]] [[حکومت]] کرد و به [[شهادت]] رسید. سالهای بعد نیز کوفه یکی از پرحادثهترین شهرهای جهان [[اسلام]] بود. [[قیام]] [[مسلم بن عقیل]] و خروجِ [[توابین]] در کوفه بود. [[شهادت امام حسین]] {{ع}} در [[کربلا]] نیز نزدیکی همین [[شهر]] اتفاق افتاد. در سالهای [[حکومت]] [[امویان]] و [[عباسیان]]، پیوسته وضعی متلاطم داشت. [[مردم]] آنجا نیز به [[بیوفایی]] و ناپایداری معروفاند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۱۹۲.</ref>. | |||
== مقدمه == | |||
از شهرهای مهم و [[تاریخی]] [[عراق]]، که پیشتر در قلمرو [[حکومت]] ساسانیان بود و در زمان [[خلیفۀ دوم]] به [[تصرف]] [[مسلمانان]] درآمد و ابتدا نقشۀ [[مسجد]] جامع طرّاحی شد و گسترش [[شهر]] بر محور آن انجام گرفت و محلّ استقرار نیروهای [[رزمنده]] و [[قبایل]] [[عرب]] [[مسلمان]] گشت و [[عظمت]] یافت. | |||
در [[تاریخ اسلام]]، [[شاهد]] حوادث بسیار و تحوّلات شگفت بوده است. [[امام علی|امیر المؤمنین]] {{ع}} کوفه را مقرّ [[خلافت]] خویش قرار داد. و بنا به [[روایات]]، [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} نیز [[پس از ظهور]]، در کوفه مستقر خواهد شد و [[سپاهیان]] خویش را از آنجا به اطراف اعزام خواهد نمود.<ref>ارشاد، مفید، ج ۲ ص ۳۷۹</ref> از این [[شهر]] با نام "[[کوفان]]" هم یاد شده است. | |||
کوفه [[شهر]] بافضیلتی است و در [[روایات]] از آن [[ستایش]] شده و [[امام صادق]] {{ع}} دربارۀ آن [[سرزمین]] فرموده است: "خاکی است که [[دوستدار]] ماست، ما هم آن را [[دوست]] داریم"<ref>{{متن حدیث|تُرْبَةٌ تُحِبُّنَا وَ نُحِبُّهَا}}؛ سفینة البحار، ج ۲ ص ۴۹۹</ref>، کوفه [[سرزمین]] [[شیعیان]] [[اهل بیت]] بوده و چهرههای درخشانی از این [[شهر]] و [[قبایل]] اطرافش در راه [[امام علی|علی]] {{ع}} و [[امام حسین]] {{ع}} و [[اهل بیت]] [[پیامبر]] جانفشانی کردهاند و [[امویان]] پیوسته [[بغض]] و کینۀ [[شیعه]] [[امام علی|علی]] {{ع}} را در این [[سرزمین]] در [[دل]] داشته و به سرکوبی آنان پرداختند. قیامهای متعددی در این [[شهر]] به هواداری [[اهل بیت]] و [[مبارزه]] با [[جبّاران]] [[اموی]] و [[عباسی]] شکل گرفته است. | |||
منابع فراوانی دربارۀ [[تاریخ]]، پیشینه، بزرگان، حوادث، [[فضایل]] و [[قبایل]] این [[شهر]] وجود دارد که طالبان به آنها مراجعه کنند<ref>از جمله ر. ک: «فضل الکوفه و مساجدها» مشهدی، «تاریخ الکوفه» براقی، «کوفه از نظر مذهبی» سیّد عباس حسینی، «العتبات المقدسه فی الکوفه» طریحی، «معجم البلدان» حموی، ذیل نام این شهر، «دانشنامۀ امام علی»، ج ۹ مقالۀ کوفه، «سیمای کوفه» گلی زوارهای، «فرهنگ عاشورا»، ذیل عنوان کوفه، «کوفه، پیدایش شهر اسلامی»، هشام جعیط، ترجمه ابو الحسن سروقد مقدم، فصلنامۀ «مشکوة»، شمارۀ ۵۳ مقالۀ «مردمشناسی کوفه»</ref>.<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۵۱۵.</ref> | |||
==مقدمه== | |||
*شهر کوفه در سال ۱۷ ق به دستور [[عمر بن خطاب]] و به دست [[سعد بن ابی وقاص]] فرمانده سپاه مسلمانان در جنگ با ایرانیان پیریزی شد. هدف از تأسیس این شهر، بنیانگذاری یک پادگان نظامی در نزدیکی ایران، به منظور پشتیبانی نیروهای عمل کننده در داخل ایران بوده است<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ طبری، ج ۳، ص ۱۴۵.</ref>. عمر دستور داده بود گنجایش مسجد این شهر، به گونهای باشد که تمام جمعیت نظامی را در خود جای دهد و مسجدی که طبق این دستور ساخته شد، میتوانست چهل هزار تن را در خود پذیرا باشد<ref> یاقوت حموی، معجم البلدان، ج ۴، ص ۴۹۱</ref>. | |||
*بنابراین شهر کوفه، در آغاز تأسیس، حدود چهل هزار جمعیت نظامی داشته است. با توجه به اینکه بسیاری از این جمعیت، زن و فرزند خود را نیز همراه داشتهاند، با احتساب حداقل یک زن و یک فرزند برای هر سرباز، به جمعیتی معادل ۱۲۰ هزار تن برای این شهر هنگام تأسیس دست مییابیم. | |||
*[[امام علی|حضرت علی]]{{ع}} در سال ۳۶ ق این شهر را مرکز خلافت خود برگزید. از آن پس، این شهر در تاریخ پر فراز و نشیب خود، حوادث فراوانی را پشت سر گذاشته است. | |||
*مردم این شهر در طول تاریخ با وجود دارا بودن صفات برجسته و پسندیده، دارای صفات ناشایست و نکوهیدهای نیز بودهاند که در سخنان [[امام علی|حضرت علی]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} به خوبی منعکس شده است. | |||
*از روایات استفاده میشود که کوفه، پس از ظهور و قیام [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} پایتخت حکومتی و مرکز خلافت و مقر دولت آن بزرگوار خواهد بود. مفضل از [[امام صادق]]{{ع}} پرسید: سرور من! خانه [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} و محل اجتماع مؤمنان کجا خواهد بود؟ آن حضرت فرمود: مقر حکومتش، کوفه و مجلس حکمفرماییاش مسجد جامع آن و بیت المال و محل تقسیم غنایم مسلمانان، مسجد سهله خواهد بود و خلوتگاه او موضعی است که ریگهای سفید سرزمین نجف است<ref>{{عربی|اندازه=120%|" دَارُ مُلْكِهِ الْكُوفَةُ وَ مَجْلِسُ حُكْمِهِ جَامِعُهَا وَ بَيْتُ مَالِهِ وَ مَقْسَمُ غَنَائِمِ الْمُسْلِمِينَ مَسْجِدُ السَّهْلَةِ وَ مَوْضِعُ خَلَوَاتِهِ الذَّكَوَاتُ الْبِيضُ مِنَ الْغَرِيَّيْن"}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۳، ص ۱۱</ref>. | |||
*روزی [[امام صادق]]{{ع}} در نقطهای پشت کوفه دو رکعت نماز گزارد و به یار باوفایش [[ابان بن تغلب]] فرمود: "اینجا محل خانه [[امام مهدی|قائم]]{{ع}} است"<ref>{{عربی|اندازه=120%|" وَ مَوْضِعُ مَنْزِلِ الْقَائِم"}}، محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۴، ص ۵۷۱، ح ۲</ref>. | |||
*از [[امام باقر]]{{ع}} پرسیدند: "پس از مکه و مدینه، کدامین بقعه از بقاع پروردگار افضل است؟ فرمود: | |||
کوفه<ref>شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، ج ۶، ص ۳۱، ح ۱</ref>. سپس ضمن شمارش ویژگیهای کوفه فرمود: عدالت خداوند سبحانه و تعالی آنجا ظاهر میشود، و [[امام مهدی|قائم]]{{ع}} و دیگر قائمان- قیامکنندگان به قسط که پس از او میآیند- آنجا ساکن میشوند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۳۶۱ - ۳۶۲.</ref>. | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||