استعفاف: تفاوت میان نسخه‌ها

فخرالدین در مجمع‌البحرین می‌فرماید: قوله تعالی: {{متن قرآن|وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا}}؛ یعنی اگر شخص [[فقیری]] بترسد که با [[نکاح]] نمودن، [[فقر]] او زیادتر شود، باید در چیره شدن بر شهوت خود بکوشد و [[عفت]] و [[پاکدامنی]] را با [[ریاضت]] و [[سختی]] کشیدن به [[هدف]] آرام نمودن [[شهوت جنسی]] به دست آورد؛ چنان که فرمود: {{متن حدیث|يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنِ‏ اسْتَطَاعَ‏ مِنْكُمُ‏ الْبَاهَ‏ فَلْيَتَزَوَّجْ، وَ مَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ فَإِنَّهُ وِجَاءٌ}}: ای [[جوانان]]! از شما هر کس که [[قدرت]] بر جماع نمودن دارد، باید [[ازدواج]] کند، و هر کس که [[قادر]] بر ازدواج نباشد، بر اوست که [[روزه]] بگیرد که روزه گرفتن او را (با تسکین دادن نیروی [[شهوانی]]) [[متعادل]] می‌کند، و گفته‌اند: استعفاف، همان [[نکاح]] است. پس قوله: {{متن قرآن|وَلْيَسْتَعْفِفِ}}، بدین معناست که فرد مورد نظر باید از دواج کند، و این سخن [[حق تعالی]] هم که: {{متن قرآن|لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا}}؛ یعنی آنچه را که نسبت به ازدواج سبب است، از قبیل: مهر و [[نفقه]]، نمی‌یابد. پس وقتی ازدواج نمود، [[خدای متعال]] بر او باب روزی را گشوده و از [[فضل]] خود او را برای پرداخت [[حقوق]] نکاح [[بی‌نیاز]] می‌گرداند. جایز نیست از [[ترس]] پرداخت [[حقّ]] نکاح، از دواج را ترک نماید؛ چرا که نشانه [[سوء]] [[ظنّ]] به خداست. در [[حدیث]] از [[اسحاق بن عمار]] آمده که به [[ابی‌عبدالله]]، [[امام صادق]] {{ع}}، گفتم: [[مردم]] این حدیث را [[روایت]] می‌کنند که مردی نزد [[پیامبر]] {{صل}} آمد و از [[نیازمندی]] خویش [[شکایت]] نمود، (در پاسخ) آن [[حضرت]] او را به ازدواج [[امر]] فرمود. مرتبه دیگر که آمد و از حاجت‌مندی خود باز شکایت کرد، آن حضرت (دوباره) او را به تزویج امر نمود. تا آنکه بالاخره در نوبت سوم هم (که مرد چون گذشته به نزد پیامبر آمده بود)، پیامبر او را به ازدواج امر فرمود. بعد از آن امام صادق {{ع}} فرمود: {{متن حدیث|نَعَمْ‏، هُوَ حَقٌّ}}: آری آن حدیث، [[حق]] و راست است. پس از آن فرمود: {{متن حدیث|الرِّزْقُ مَعَ النِّسَاءِ وَ الْعِيَالِ}}: روزی به همراه [[زن]] و [[فرزندان]] است. در حدیث [[معاویة]] بن [[وهب]] از [[ابی عبدالله]]، امام صادق {{ع}}، درباره فرموده [[خداوند]]: {{متن قرآن|وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّى يُغْنِيَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ}}، آمده است که آن بزرگوار فرمود: {{متن حدیث|تَزَوَّجُوا حَتَّى‏ يُغْنِيَهُمُ‏ اللَّهُ‏ مِنْ‏ فَضْلِهِ‏}}: [[ازدواج]] نمایند تا [[خدای متعال]]، آنان را از [[فضل]] خویش [[بی‌نیاز]] گرداند. در [[حدیث]] است که: {{متن حدیث|أَفْضَلُ‏ الْعِبَادَةِ الْعَفَافُ‏}}: [[عفاف]] (به [[فتح]] عین آن) [[برترین]] [[عبادت]] است. [[تعفّف]]، نگهداری نفس است از [[محرمات]] و از درخواست کمک از [[مردم]]. از [[امام صادق]] {{ع}} [[نقل]] است که فرمود: {{متن حدیث|رَحِمَ‏ اللَّهُ‏ عَبْداً عَفَّ‏، وَ تَعَفَّفَ‏، وَ كَفَّ عَنِ الْمَسْأَلَةِ}}: [[خدای تعالی]] [[رحمت]] کند بنده‌ای را که [[پارسایی]] کرده و از [[حرام]] خودداری نماید و از درخواست کمک از مردم بپرهیزد.

در ملخّص المنجد و منتهی الأرب آمده که: {{عربی|عِفَّة}}، مصدر است به معنای پارسایی، خودداری از ناروا، [[پاکی]] تن، و عفاف: دارو، و {{عربی|عَفاف و عَفافَة}}: پارسایی و پاکدامنی، و {{عربی|عَفافَة و عَفَّة}}؛ یعنی باقیمانده شیر در پستان و شیر جمع شده، و [[عفیف]]؛ یعنی [[پارسا]] و پاکدامن، و [[عفیفه]]، مؤنث آن است، و اعفاف: پارسا کردن و باز داشتن کسی از حرام، و تعفّف: [[خودداری از حرام]] و از سؤال و درخواست مساعدت، و استعفاف: پارسایی کردن و خودداری از محرمات و از طلب چیزی<ref>ملخص المنجد و منتهی الأرب، ص۵۵۳.</ref>.