بنی‌جماز: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

خاندان دیگر به فرزندان [[جماز بن منصور]] گفته‌ می‌شود که نسبشان با شانزده واسطه به [[امام سجاد]] {{ع}} می‌رسد. افراد دیگری نیز از نسل جماز به عنوان [[حاکمان]] مدینه در [[تاریخ]] آمده است.

[[بنی‌جماز بن قاسم بن مهنا]] از سادات حسینی، از زیرشاخه‌های [[آل مهنا]] هستند<ref>نصیحة المشاور، ص۲۲۸؛ موسوعة مکة المکرمه، ج۱، ص۱۳۴.</ref> که در حدود سال‌ ۵۸۳ق. حکمرانی مدینه را بر عهده گرفتند. [[نسب]] [[جماز]] با ۱۳ واسطه به امام سجاد {{ع}} می‌رسد.<ref>تاریخ امراء المدینه، ص۲۵۴.</ref> جماز بزرگ‌ترین فرزند [[قاسم بن مهنا]] و سرسلسله خاندان بنی‌جماز، نخستین کسی است که مدتی طولانی حکمرانی مدینه را بر عهده داشت.<ref>غایة المرام، ج۱، ص۵۵۴-۵۵۵؛ الدرر الکامنه، ج۵، ص۱۳۲.</ref>

مدت [[حکمرانی]] قاسم را از سال ۶۱۲ تا ۶۲۴ق. دانسته‌اند. برخی به حکمرانی ۲۵ ساله او اشاره کرده‌اند که گویا با دوران حکمرانی جدش، قاسم بن مهنا، [[اشتباه]] شده است.<ref>تاریخ امراء المدینه، ص۲۵۹.</ref> گزارش‌های دیگر حکایت دارند که [[قبیله زعب]] به سال ۵۹۰ق. در حکمرانی [[سالم بن قاسم]]، به مدینه [[حمله]] کردند. در این میان، برادرش قاسم برای [[دفاع]] از [[شهر]] بیرون رفت و [[جان]] بر این راه نهاد.<ref>الکامل، ج۱۲، ص۱۱۰؛ التاریخ الشامل، ج۲، ص۱۹۳.</ref>

بر پایه گزارشی، قاسم به دست [[بنولام]] از [[عرب]] بادیه‌نشین [[قحطانی]] و [[راهزن]] ساکن [[نجد]] به قتل رسید.<ref>غایة المرام، ج۱، ص۶۲۸.</ref> در این هنگام، [[شیحة بن‌ هاشم بن قاسم حسینی]] از اوضاع آشفته مدینه سود جست و بر مدینه [[تسلط]] یافت. جمامزه به رغم تلاش برای بازستاندن حکمرانی آن شهر، موفق بدین کار نشدند.<ref>غایة المرام، ج۱، ص۶۲۶-۶۲۸؛ تاریخ امراء المدینه، ص۲۶۱.</ref> برخی بدون اشاره به قتل قاسم، از بیرون ساختن حکمرانی مدینه از چنگ وی به دست شیحه سخن گفته‌اند.<ref>التحفة اللطیفه، ج۱، ص۴۴۶؛ تاریخ امراء المدینه، ص۲۶۰.</ref> در غیاب شیحه که به [[عراق]] سفر کرده بود، گروهی از [[بنی‌جماز]] [[فرصت]] را [[غنیمت]] شمردند و به صورت ناگهانی قصد تسلط دیگر بار بر مدینه را داشتند. اینان به دست [[عیسی بن شیحة بن قاسم]] که [[جانشین]] پدرش بر [[مدینه]] بود، دستگیر شدند و به [[قتل]] رسیدند.<ref>تاریخ امراء المدینه، ص۲۶۲؛ التحفة اللطیفه، ج۱، ص۴۴۶-۴۴۷.</ref>

[[منصور بن جَمَّاز بن شیحه]] نیز در فاصله سال‌های ۷۰۰ تا ۷۲۵ق. به تناوب چند نوبت به حکمرانی رسید. نسل وی و برادرش مقبل بن جَمَّاز تا حدود نیمه سده هشتم ق. [[حکومت]] مدینه در [[اختیار]] داشتند. البته اینان به [[بنی‌جماز]] مشهور نیستند.<ref>نک: التحفة اللطیفه، ج۱، ص۵۷-۵۹؛ تاریخ امراء المدینه، ص۲۶۴؛ المدینة المنورة فی العصر المملوکی، ص۳۳۳.</ref> منابع از کشته شدن برخی از [[امیران]] مدینه در این عصر بر اثر [[رقابت]] خبر داده‌اند؛ چنان‌که کبیش بن منصور بن جماز عمویش مقبل را به قتل رساند و پس از مدتی نیز [[فرزندان]] مقبل کبیش را کشتند<ref>سفرنامه ابن بطوطه، ص۱۶۳؛ تاریخ امراء المدینه، ص۲۷۱.</ref><ref>[[سید محمود سامانی|سامانی، سید محمود]]، [[بنی‌جماز (مقاله)|مقاله «بنی‌جماز»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۳۶-۳۳۷.</ref>