«گزیت»، [[جزیه]]، نوعی [[مالیات]] سرانه [[مالی]] که [[حکام]] هر ساله از رعایا میگیرند و آن را [[خراج]] هم میگویند.
مالی است که [[یهود]] یا [[نصاری]] یا [[زرتشتیان]] به [[رییس]] [[حکومت]] [[اسلام]] ([[امام]]) یا [[نائب]] او میدهند یا کاری که برای او میکنند که در قلمروی اسلام ([[دارالاسلام]]) در مدت معین سکونت [[اختیار]] کنند و [[جان]] و [[مال]] و [[ناموس]] آنان در [[حمایت]] حکومت اسلام باشد. [[عقد]] مذکور در انقضای مدت قابل تجدید و تمدید است. عقد مذکور از [[عقود]] لازم است و فسخ نمیشود مگر به رضای طرفین<ref>ترمینولوژی حقوق، ص۱۹۵</ref>.
جزیه نوعی [[نظام مالی]] است که [[اهل کتاب]] با [[قرارداد ذمه]] به پرداخت آن [[متعهد]] میشوند و قرارداد ذمه قراردادی است که [[دولت اسلامی]] با اقلیتهای اهل کتاب چه در داخل دارلاسلام و چه در خارج از [[قلمروی دولت اسلامی]]، منعقد میکند. جزیه در [[حقیقت]] در مقابل حمایت دولت اسلامی و [[تأمین امنیت]] برای [[ذمیان]] توسط کسانی که از آن بهره میبرند پرداخت میشود و دولت اسلامی در مقابل جزیه، تعهداتی را به عهده میگیرد که از آن جمله تأمین امنیت برای [[نفوس]]، [[اموال]] و [[اعراض]] اهل کتاب است. به این ترتیب حتی در مواقع [[جنگ]] هم اهل کتاب از پرداخت هزینهها معاف میشوند و نیز از معافیت سایر [[مالیاتها]] هم برخوردار میشوند. جزیه را تنها اقلیتهای برخوردار از قرارداد ذمه در مقابل حمایت دولت اسلامی از آنان و [[امنیت]] همهجانبهای که برای آنان توسط [[مسلمانان]] به وجود میآید، پرداخت میکنند. این نوع درآمد بر اساس قرارداد ذمه میتواند سرانه یا سالانه از متعهدان اخذ شود. [[مالکیت]] [[دولت]] بر جزیه به معنای آن است که [[دولت حق]] دریافت و [[تصرف]] و هزینه کردن آن را در [[مصالح عمومی جامعه]] دارد و به صورت متقابل عهدهدار مسئولیتهای ناشی از قرارداد ذمه است.
رویه عملی در [[عصر نبوی]]{{صل}} و دوران [[علوی]] بر [[تساهل]] در امر جزیه و تسهیل بر [[اقلیتهای دینی]] جاری بوده است و در مواردی که [[دولت اسلامی]] به هر دلیلی [[قادر]] به [[تأمین امنیت]] و [[حمایت]] نباشند، [[جزیه]] به پرداختکنندگان آن بازگردانده میشود. شرایط و خصوصیات و [[میزان]] و نحوه پرداخت جزیه با [[رضایت]] طرفین [[قرارداد]] تعیین میشود. دولت اسلامی میتواند با وجود [[تعهد]] [[ذمیان]] در [[قرارداد ذمه]] از گرفتن آن صرفنظر کند. متداولترین شکل جزیه این بوده که به صورت سرانه و سالیانه یک دینار گرفته میشده است. در مواردی مانند [[نصارای نجران]]، جزیه توسط [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} بخشیده شد. با پرداخت جزیه، [[اهل کتاب]] در مقابل استفاده از امکانات [[احساس]] [[حقارت]] نمیکنند و در مقابل حمایتی که برخوردار میشوند، نوعی [[مالیات]] میپردازند تا خود را سربار [[جامعه اسلامی]] و حقیر احساس نکنند. جزیه از شرایط الزامی قرارداد ذمه است و بدون آن قرارداد ذمه منعقد نمیشود اقلیتهای کنونی موجود در [[دولتهای اسلامی]] جزیه نمیدهند و مانند سایر [[شهروندان]] مالیات میدهند، پس دولت اسلامی در مقابل آنها تنها مسئولیتهای [[شهروندی]] را بر عهده دارد و از معافیتهای ناشی از قرارداد ذمه برخوردار نیستند چنانکه از آنها سرباز گرفته میشود و مانند هر [[شهروند]] موظف به پرداخت [[مالیاتها]] هم هستند<ref>فقه سیاسی، ج۷، ص۶۲۱ – ۶۱۹.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۴۴۷.</ref>
== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1100701.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']]
