|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{مدخل مرتبط
| | #تغییر_مسیر [[امیرالمؤمنین (لقب)]] |
| | موضوع مرتبط = امامت
| |
| | عنوان مدخل = امارت مؤمنان
| |
| | مداخل مرتبط = [[امارت مؤمنان در قرآن]] - [[امارت مؤمنان در حدیث]] - [[امارت مؤمنان در نهج البلاغه]] - [[امارت مؤمنان در کلام اسلامی]] - [[امارت مؤمنان در تاریخ اسلام]] - [[امارت مؤمنان در معارف مهدویت]] - [[امارت مؤمنان در فقه سیاسی]]
| |
| | پرسش مرتبط = امارت مؤمنان (پرسش)
| |
| }}
| |
| | |
| == رابطه امارت مؤمنان با نظریه [[نصب الهی امام]] ==
| |
| “امیر” برگرفته از مصدر “الإماره” است<ref>ر. ک: محمد بن مکرم بن منظور، لسانالعرب، ج۴، ص۳۱. </ref> که این مصدر به معنای “ولایت و سرپرستی” میباشد<ref>ر. ک: اسماعیل جوهری، صحاح تاج اللغه و صحاح العربیه، ج۲، ص۵۸۱؛ احمد فیومی، المصباح المنیر، ج۲، ص۲۲.</ref> و به همین [[دلیل]]، [[امیر]] هم به معنای [[صاحب ولایت]] خواهد بود<ref>ر. ک: احمد بن فارس، معجم مقاییساللغه، ج۱، ص۱۳۷.</ref>. واژههایی چون “مَلِک<ref>ر. ک: محمد بن مکرم بن منظور، لسانالعرب، ج۴، ص۳۱؛ واسطی زبیدی، تاج العروس، ج۶، ص۳۲.</ref>، صاحب امر<ref>ر. ک: اسماعیل جوهری، صحاح تاج اللغه و صحاح العربیه، ج۲، ص۱۱ ۵۸۱؛ محمد بن مکرم بن منظور، لسانالعرب، ج۴، ص۲۷.</ref>، امرکننده<ref>ر. ک: محمد بن مکرم بن منظور، لسانالعرب، ج۴، ص۲۷.</ref> و مسلط<ref>ر. ک: واسطی زبیدی، تاجالعروس، ج۶، ص۳۳.</ref>“ که در تبیین معنای [[امیر]] ذکر شدهاند، به همان معنای “صاحب ولایت” برمیگردد. بنابراین از بررسی معنای لغوی “امیر” میتوان معنای “حاکم” را دریافت و “امیرالمؤمنین” نیز به معنای [[حاکم]] بر [[مؤمنان]] خواهد بود.
| |
| علاوه بر معنای لغوی، شواهدی نیز وجود دارد که نشان میدهد [[مسلمانان]] [[صدر اسلام]] از واژه “امیر مؤمنان”، [[حاکمیت]] و [[امامت]] [[سیاسی]] فرد مورد نظر را [[درک]] میکردند. این شواهد عبارتاند از:
| |
| * '''اولاً''': در [[روایات]] آمده است پس از آنکه امر [[ولایت]] و [[سرپرستی]] [[حضرت علی]] {{ع}} نازل شد، [[پیامبر خاتم]] {{صل}} به [[اصحاب]] خود [[دستور]] دادند تا با عنوان “امیر مؤمنان” به [[امام علی]] {{ع}} [[سلام]] کنند<ref>{{متن حدیث|لَمَّا نَزَلَتْ ولَايَةُ عَلِيِّ بن أَبِي طَالِبٍ {{ع}}، و كَانَ مِنْ قَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ {{صل}}: سَلِّمُوا عَلى عَلِيٍّ بِإِمْرَةِ الْمُؤْمِنِينَ}} (محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۹۲؛ همچنین ر. ک: علی بن ابراهیم قمی، تفسیر القمی، ج۱، ص۳۸۹؛ سیدعلی بن موسی بن طاووس، التحصین، ص۵۳۷).</ref>. تعاقب، زمانی این دو امر در این حادثه، [[مؤیّد]] این است که [[امیر مؤمنان]] شدنِ آن [[حضرت]]، به [[دلیل]] [[مقام ولایت]] و [[سرپرستی]] ایشان بوده است و این مطلب شاهدی بر معنای [[ولایت]] و [[سرپرستی]] برای واژه “امیر مؤمنان” میباشد؛
| |
| * '''ثانیاً''': به استناد [[نقل]] منابع، [[خلیفه دوم]] که خود را [[حاکم]] [[مردم]] - نه [[مرجع]] [[دینی]] - میدانست، از اینکه دیگران او را با عنوان “خلیفهالله” یا “خلیفه [[خلیفه]] رسولالله” بخوانند، [[اکراه]] داشت و با وجود این، [[لقب]] “امیرالمؤمنین” را برای خود به عنوان [[حاکم]] پسندید<ref>ر. ک: احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۵۲۸.</ref>؛
| |
| * '''ثالثاً''': [[سخن]] [[حذیفه]] بر این مطلب دلالت دارد که [[مسلمانان]] آن عصر، از این [[لقب]]، [[امامت]] [[سیاسی]] را میفهمیدند. بنابر [[نقل روایات]]، وقتی [[مردم]] با [[حضرت علی]] {{ع}} برای [[خلافت]] [[بیعت]] کردند، [[حذیفه]] گفت: “خلفایی که قبل از [[علی بن ابیطالب]] {{ع}} به عنوان [[امیرالمؤمنین]] نامیده شدند، [[مردم]] آنها را به آن عنوان نامیدند؛ ولی نسبت به [[علی]]، [[امیرالمؤمنین]] نامی بود که [[جبرئیل]] از سوی [[خدا]] برایش آورد”<ref>حسن دیلمی، ارشاد القلوب، ج۲، ص۳۲۳.</ref>.
| |
| این سخن به این معناست که [[مردم]]، [[خلفا]] و [[حاکمان]] خود را به عنوان [[امیر مؤمنان]] میشناختند.
| |
| از مجموع مطالب فوق میتوان گفت که واژه “امیرالمؤمنین” بر [[حاکمیت]] و [[امامت]] [[سیاسی]] فردِ مورد نظر دلالت دارد<ref>[[سید احمد حسینی|حسینی، سید احمد]]، [[نظریه نصب الهی امام معصوم در تاریخ تفکر امامیه (کتاب)|نظریه نصب الهی امام معصوم در تاریخ تفکر امامیه]]، ص ۶۱.</ref>.
| |
| | |
| == جستارهای وابسته ==
| |
| {{:امام علی (نمایه)}}
| |
| == پانویس ==
| |
| {{پانویس}}
| |
| | |
| == منابع ==
| |
| {{امام علی}}
| |
| | |
| [[رده:امام علی]]
| |
