|
|
| خط ۸۸: |
خط ۸۸: |
|
| |
|
| حکیمان [[اسلامی]] همه تفاوتهای دنیا و آخرت را در چگونگی وجود آن دو دانستهاند: {{متن قرآن|يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَالسَّمَاوَاتُ وَبَرَزُوا لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ}}<ref>«روزی که (این) زمین زمینی دیگر گردد و آسمانها نیز و (همگان) نزد خداوند یگانه دادفرما پدیدار شوند» سوره ابراهیم، آیه ۴۸.</ref><ref>الحکمة المتعالیه، ج ۹، ص ۱۵۷ و ۲۰۳ و ۲۰۴؛ المیزان، ج ۱۲، ص ۸۸ و ۸۹. </ref> و آنها را در چند تفاوت بنیادین خلاصه میکنند<ref>الشواهدالربوبیّه، ص۲۶۷ و ۲۶۸؛ مفاتیحالغیب، ج۲، ص۶۸۶ـ۶۸۹. </ref>.<ref>[[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[آخرت - خراسانی (مقاله)|مقاله «آخرت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | | حکیمان [[اسلامی]] همه تفاوتهای دنیا و آخرت را در چگونگی وجود آن دو دانستهاند: {{متن قرآن|يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَالسَّمَاوَاتُ وَبَرَزُوا لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ}}<ref>«روزی که (این) زمین زمینی دیگر گردد و آسمانها نیز و (همگان) نزد خداوند یگانه دادفرما پدیدار شوند» سوره ابراهیم، آیه ۴۸.</ref><ref>الحکمة المتعالیه، ج ۹، ص ۱۵۷ و ۲۰۳ و ۲۰۴؛ المیزان، ج ۱۲، ص ۸۸ و ۸۹. </ref> و آنها را در چند تفاوت بنیادین خلاصه میکنند<ref>الشواهدالربوبیّه، ص۲۶۷ و ۲۶۸؛ مفاتیحالغیب، ج۲، ص۶۸۶ـ۶۸۹. </ref>.<ref>[[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[آخرت - خراسانی (مقاله)|مقاله «آخرت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> |
|
| |
| == عالم برزخ ==
| |
| درباره اینکه [[برزخ]] از مراحل کدام [[جهان]] به شمار میآید، سه نظر وجود دارد:
| |
| # برزخ، جزئی از [[دنیا]] و تتمه آن است و [[آخرت]] پس از پایان برزخ آغاز میشود<ref> معادشناسی، ج ۲، ص ۲۶۳ و ۲۶۴ و ۲۶۷.</ref>؛
| |
| # برزخ، جزء آخرت است و [[انسان]] با [[مرگ]] وارد آخرت میشود<ref>مفاتیح الغیب، ج ۲، ص ۷۲۰؛ التحقیق، ج ۱، ص ۴۶.</ref>؛
| |
| # برزخ عالمی مستقل بین دنیا و آخرت است که نه کاملاً ویژگیهای دنیا را دارد و نه کاملاً ویژگیهای آخرت را<ref> المیزان، ج ۲، ص ۱۲۲ و ۱۱، ص ۸. </ref>، ولی گویا که آخرت، همه مراحل پس از [[زندگی دنیا]] از جمله [[قبر]] و برزخ را دربرمیگیرد<ref>التحقیق، ج ۱، ص ۴۶.</ref>. بنابراین، مراحل [[جهان آخرت]] با مرگ آغاز شده<ref>مفاتیح الغیب، ج ۲، ص ۷۲۰.</ref> و انسان در [[عالم قبر]] جای میگیرد: {{متن قرآن|ثُمَّ أَمَاتَهُ فَأَقْبَرَهُ}}<ref>«سپس او را میرانده و در گور نهاده است» سوره عبس، آیه ۲۱.</ref> و تا [[قیامت]] در برزخ مانده: {{متن قرآن|لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا وَمِنْ وَرَائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ}}<ref>«شاید من در آنچه وا نهادهام، (بتوانم) کاری نیکو انجام دهم؛ هرگز! این سخنی است که او گوینده آن است و پیشاروی آنان تا روزی که برانگیخته گردند برزخی خواهد بود» سوره مؤمنون، آیه ۱۰۰.</ref>، در [[بهشت]] یا جهنّمِ برزخی به سر خواهد برد و در آن، هر صبح و شام متنعّم یا معذّب است: {{متن قرآن|جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدَ الرَّحْمَنُ عِبَادَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّهُ كَانَ وَعْدُهُ مَأْتِيًّا}}<ref>«بهشتهایی جاودان که (خداوند) بخشنده به بندگانش در (جهان) نهان وعده کرده است؛ بیگمان وعده او شدنی است» سوره مریم، آیه ۶۱.</ref>، {{متن قرآن|لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا إِلَّا سَلَامًا وَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيهَا بُكْرَةً وَعَشِيًّا}}<ref>«در آنجا هیچ سخن یاوهای نمیشنوند؛ تنها درود میشنوند و در آن، پگاهان و در پایان روز روزی خود را دارند» سوره مریم، آیه ۶۲.</ref>، {{متن قرآن|النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَعَشِيًّا وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ}}<ref>«آتش (دوزخ) که سپیدهدمان و پایان روز بر آن عرضه میشوند و روزی که رستخیز برپا شود (گفته خواهد شد) فرعونیان را به (درون) سختترین عذاب درآورید!» سوره غافر، آیه ۴۶.</ref>.
| |
|
| |
| با توجّه به [[آیه]] {{متن قرآن|مُتَّكِئِينَ فِيهَا عَلَى الْأَرَائِكِ لَا يَرَوْنَ فِيهَا شَمْسًا وَلَا زَمْهَرِيرًا}}<ref>«در آن، بر تختها پشت میدهند، در آن نه (گرمای) خورشیدی میبینند و نه سرمایی» سوره انسان، آیه ۱۳.</ref> در [[بهشت جاوید]]، صبح و شام وجود ندارد<ref>جامعالبیان، مج ۲، ج ۲۴، ص ۹۰؛ قرطبی، ج ۱۹، ص ۹۰.</ref>. دوره برزخ با نفخ [[صور]] و فنای همه موجودات به پایان میرسد: {{متن قرآن|وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ}}<ref>«و در صور دمیده میشود آنگاه هر کس در آسمانها و در زمین است بیهوش میگردد» سوره زمر، آیه ۶۸.</ref>، سپس [[قیامت]] با [[نفخ صور]] دیگری آغاز میشود: {{متن قرآن|ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَى فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنْظُرُونَ}}<ref>«در آن میدمند که ناگاه آنان برمیخیزند، به انتظار میمانند» سوره زمر، آیه ۶۸.</ref>.<ref>[[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[آخرت - خراسانی (مقاله)|مقاله «آخرت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>
| |
|
| |
|
| == [[آخرت]] در [[ادیان آسمانی]] == | | == [[آخرت]] در [[ادیان آسمانی]] == |