مقتل در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۳
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مقتل | عنوان مدخل = مقتل | مداخل مرتبط = مقتل در لغت - مقتل در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== «مقتل» بر وزن مفعل، از ریشه «قتل»، مصدر میمی به معنای «کشتن»<ref>جبران مسعود، فرهنگ الفبایی عربی-فارسی الرائد، ج...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
 
خط ۷: خط ۷:


==مقدمه==
==مقدمه==
«[[مقتل]]» بر وزن مفعل، از ریشه «[[قتل]]»، مصدر میمی به معنای «کشتن»<ref>جبران مسعود، فرهنگ الفبایی عربی-فارسی الرائد، ج۲، ص۱۶۴۳، ترجمه رضا انزابی نژاد، واژه «مقتل»؛ روحی البعلبکی، فرهنگ عربی فارسی المورد، ص۱۰۲۵، ترجمه محمد مقدس، واژه «مقتل».</ref> یا اسم مکان به معنای «[[قتلگاه]]» و «کشتن گاه»<ref>دهخدا، علی اکبر، لغت نامه، ج۱۳، ص۱۸۸۲۱، واژه «مقتل»؛ جبران مسعود، فرهنگ الفبایی عربی-فارسی الرائد، ج۲، ص۱۶۴۳؛ ابن منظور، لسان العرب، ج۱۱، ص۵۴۸.</ref> است. همچنین این واژه بر کتابی که به رویداد [[کربلا]] و شرح [[شهادت امام حسین]]{{ع}} پرداخته باشد، اطلاق می‌شود. اما در اصطلاح [[تاریخ نگاری]]، مراد از «[[مقتل الحسین]]»، نوعی تک نگاری [[تاریخی]] است که در آن به شرح جریان شهادت امام حسین{{ع}} و یارانش و در یک [[کلام]]، به رویداد [[عاشورا]] از آغاز تا فرجام پرداخته‌اند. اطلاق عنوان «مقتل» - به معنای مصدر میمی - به این گونه آثار، ازآنروست که چنین تک نگاری‌هایی [[اخبار]] و گزارش‌های مربوط به کشتن و شهادت امام حسین{{ع}} را در برمی‌گیرد. اما اطلاق عنوان یاد شده - به معنای اسم مکان - بر این کتاب‌ها از آن روست که مقتل نویسان و [[مورخان]] نخستین [[تاریخ عاشورا]]، اخبار مربوط به رویداد عاشورا و چگونگی [[جنگیدن]] و شهادت امام حسین{{ع}} و یارانش را در یک جا جمع کرده‌اند و آن آثار، محل گردآوری آن اخبار شده است. به تعبیر دیگر، گزارشگران نخستین تاریخ عاشورا از آن رو عنوان «مقتل الحسین {{ع}}» را برای آثار خود برگزیده‌اند که آثار یادشده، مکان تجمع و محل گردآوری اخبار مربوط به [[واقعه عاشورا]] و به ویژه شهادت امام حسین{{ع}} شده است.
«[[مقتل]]» بر وزن مفعل، از ریشه «[[قتل]]»، مصدر میمی به معنای «کشتن»<ref>جبران مسعود، فرهنگ الفبایی عربی-فارسی الرائد، ج۲، ص۱۶۴۳، ترجمه رضا انزابی نژاد، واژه «مقتل»؛ روحی البعلبکی، فرهنگ عربی فارسی المورد، ص۱۰۲۵، ترجمه محمد مقدس، واژه «مقتل».</ref> یا اسم مکان به معنای «[[قتلگاه]]» و «کشتن گاه»<ref>دهخدا، علی اکبر، لغت نامه، ج۱۳، ص۱۸۸۲۱، واژه «مقتل»؛ جبران مسعود، فرهنگ الفبایی عربی-فارسی الرائد، ج۲، ص۱۶۴۳؛ ابن منظور، لسان العرب، ج۱۱، ص۵۴۸.</ref> است. همچنین این واژه بر کتابی که به رویداد [[کربلا]] و شرح [[شهادت امام حسین]]{{ع}} پرداخته باشد، اطلاق می‌شود.
 
اما در اصطلاح [[تاریخ نگاری]]، مراد از «[[مقتل الحسین]]»، نوعی تک نگاری [[تاریخی]] است که در آن به شرح جریان شهادت امام حسین{{ع}} و یارانش و در یک [[کلام]]، به رویداد [[عاشورا]] از آغاز تا فرجام پرداخته‌اند. اطلاق عنوان «مقتل» - به معنای مصدر میمی - به این گونه آثار، ازآنروست که چنین تک نگاری‌هایی [[اخبار]] و گزارش‌های مربوط به کشتن و شهادت امام حسین{{ع}} را در برمی‌گیرد. اما اطلاق عنوان یاد شده - به معنای اسم مکان - بر این کتاب‌ها از آن روست که مقتل نویسان و [[مورخان]] نخستین [[تاریخ عاشورا]]، اخبار مربوط به رویداد عاشورا و چگونگی [[جنگیدن]] و شهادت امام حسین{{ع}} و یارانش را در یک جا جمع کرده‌اند و آن آثار، محل گردآوری آن اخبار شده است. به تعبیر دیگر، گزارشگران نخستین تاریخ عاشورا از آن رو عنوان «مقتل الحسین {{ع}}» را برای آثار خود برگزیده‌اند که آثار یادشده، مکان تجمع و محل گردآوری اخبار مربوط به [[واقعه عاشورا]] و به ویژه شهادت امام حسین{{ع}} شده است.
اما مقصود از واژه مقتل در این [[پژوهش]]، - با [[مسامحه]] - هر نوشته‌ای است که همه یا بخش بسیاری از آن، مربوط به واقعه عاشورا باشد؛ اگرچه در واقع، بسیاری از این نوشته‌ها، عنوان مقتل را ندارند.<ref>[[مهدی پیشوایی|پیشوایی، مهدی]]، [[مقتل جامع سیدالشهداء ج۱ (کتاب)|مقتل جامع سیدالشهداء ج۱]] ص ۴۳.</ref>
اما مقصود از واژه مقتل در این [[پژوهش]]، - با [[مسامحه]] - هر نوشته‌ای است که همه یا بخش بسیاری از آن، مربوط به واقعه عاشورا باشد؛ اگرچه در واقع، بسیاری از این نوشته‌ها، عنوان مقتل را ندارند.<ref>[[مهدی پیشوایی|پیشوایی، مهدی]]، [[مقتل جامع سیدالشهداء ج۱ (کتاب)|مقتل جامع سیدالشهداء ج۱]] ص ۴۳.</ref>


۱۱۵٬۳۵۳

ویرایش