عزاداری سنتی: تفاوت میان نسخه‌ها

 
خط ۷: خط ۷:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
شیوه‌ای که نسبت به زنده نگهداشتن یاد [[حادثۀ عاشورا]] و حماسۀ [[حسینی]] از دیرباز مطرح بوده و جنبۀ مردمی یافته است. این شیوه، شامل مرثیه‌سرایی، [[نوحه‌خوانی]]، [[گریستن]] و گریاندن، تشکیل هیئت‌ها و دسته‌های [[سوگواری]]، [[سینه‌زنی]]، ذکر [[مصیبت]]، مجالس [[وعظ]] و روضه‌خوانی و... است. اینگونه شیوه‌ها، چون با [[روح]] و [[جان]] و عاطفۀ [[شیعه]] آمیخته است، هر چه بیشتر به آن رنگ مردمی می‌بخشد و عامل جذب و تجمع و [[تشکل]] انبوه شیفتگان [[اهل بیت]] می‌گردد. [[ابوهارون مکفوف]] می‌گوید: روزی خدمت [[امام صادق]] {{ع}} رسیدم. حضرت فرمود: برایم [[شعر]] (در سوگ [[سیدالشهدا]]) بخوان، من نیز خواندم. حضرت فرمود: نه، اینطور نه، بلکه همانگونه که برای خودتان شعرخوانی می‌کنید و همانگونه که نزد [[قبر]] حضرت [[سیدالشهدا]] مرثیه می‌خوانی: {{متن حدیث|كَمَا تُنْشِدُونَ وَ كَمَا تَرْثِيهِ عِنْدَ قَبْرِهِ}}<ref>بحارالأنوار، ج۴۴، ص۲۸۷.</ref>. این نشان می‌دهد که شیوۀ خودمانی و مرسوم نزد متن [[مردم]]، بیشتر مورد اهتمام [[ائمه]] {{عم}} بوده است. حفظ این [[سنّت]]، ضامن تداوم آن است. [[امام خمینی]] فرموده است: “ما باید [[حافظ]] این سنّت‌های [[اسلامی]]، حافظ این دستجات [[مبارک]] [[اسلامی]] که در [[عاشورا]]، در [[محرّم]] و صفر در مواقع مقتضی به راه می‌افتد، تأکید کنیم که بیشتر دنبالش باشند... زنده نگهداشتن [[عاشورا]] با همان وضع سنّتی خودش، از طرف [[روحانیون]]، از طرف خطبا، با همان وضع سابق و از طرف توده‌های [[مردم]] با همان ترتیب سابق که دستجات معظم و منظّم، دستجات [[عزاداری]] به عنوان [[عزاداری]] راه می‌افتاد. باید بدانید که اگر بخواهید [[نهضت]] شما محفوظ بماند، باید این سنّت‌ها را [[حفظ]] کنید”<ref>صحیفه نور، ج۱۵، ص۲۰۴.</ref>. حتی [[حفظ]] اصل [[عزاداری]] [[عاشورا]] نیز تا حدّ بسیاری در سایۀ [[حفظ]] سنّت‌هاست و دگرگون ساختن شیوۀ سنّتی بدون جایگزین بهتر، گاهی [[پیروان]] همان سنّت‌ها را هم از اصل ماجرای [[حسینی]] جدا می‌سازد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۳۴۰.</ref>.
شیوه‌ای که نسبت به زنده نگهداشتن یاد [[حادثۀ عاشورا]] و حماسۀ [[حسینی]] از دیرباز مطرح بوده و جنبۀ مردمی یافته است. این شیوه، شامل مرثیه‌سرایی، [[نوحه‌خوانی]]، [[گریستن]] و گریاندن، تشکیل هیئت‌ها و دسته‌های [[سوگواری]]، [[سینه‌زنی]]، ذکر [[مصیبت]]، مجالس [[وعظ]] و روضه‌خوانی و... است. اینگونه شیوه‌ها، چون با [[روح]] و [[جان]] و عاطفۀ [[شیعه]] آمیخته است، هر چه بیشتر به آن رنگ مردمی می‌بخشد و عامل جذب و تجمع و [[تشکل]] انبوه شیفتگان [[اهل بیت]] می‌گردد. [[ابوهارون مکفوف]] می‌گوید: روزی خدمت [[امام صادق]] {{ع}} رسیدم. حضرت فرمود: برایم [[شعر]] (در سوگ [[سیدالشهدا]]) بخوان، من نیز خواندم. حضرت فرمود: نه، اینطور نه، بلکه همانگونه که برای خودتان شعرخوانی می‌کنید و همانگونه که نزد [[قبر]] حضرت [[سیدالشهدا]] مرثیه می‌خوانی: {{متن حدیث|كَمَا تُنْشِدُونَ وَ كَمَا تَرْثِيهِ عِنْدَ قَبْرِهِ}}<ref>بحارالأنوار، ج۴۴، ص۲۸۷.</ref>. این نشان می‌دهد که شیوۀ خودمانی و مرسوم نزد متن [[مردم]]، بیشتر مورد اهتمام [[ائمه]] {{عم}} بوده است. حفظ این [[سنّت]]، ضامن تداوم آن است. [[امام خمینی]] فرموده است: “ما باید حافظ این سنّت‌های [[اسلامی]]، حافظ این دستجات [[مبارک]] [[اسلامی]] که در [[عاشورا]]، در [[محرّم]] و صفر در مواقع مقتضی به راه می‌افتد، تأکید کنیم که بیشتر دنبالش باشند... زنده نگهداشتن [[عاشورا]] با همان وضع سنّتی خودش، از طرف [[روحانیون]]، از طرف خطبا، با همان وضع سابق و از طرف توده‌های [[مردم]] با همان ترتیب سابق که دستجات معظم و منظّم، دستجات [[عزاداری]] به عنوان [[عزاداری]] راه می‌افتاد. باید بدانید که اگر بخواهید [[نهضت]] شما محفوظ بماند، باید این سنّت‌ها را [[حفظ]] کنید”<ref>صحیفه نور، ج۱۵، ص۲۰۴.</ref>. حتی [[حفظ]] اصل [[عزاداری]] [[عاشورا]] نیز تا حدّ بسیاری در سایۀ [[حفظ]] سنّت‌هاست و دگرگون ساختن شیوۀ سنّتی بدون جایگزین بهتر، گاهی [[پیروان]] همان سنّت‌ها را هم از اصل ماجرای [[حسینی]] جدا می‌سازد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۳۴۰.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
۱۳۰٬۲۶۲

ویرایش