پرش به محتوا

بحث:آخرت: تفاوت میان نسخه‌ها

۶٬۵۷۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۹ اوت ۲۰۲۳
جز
جایگزینی متن - 'ef>محمد علی زکریایی|زکریایی' به 'ef>[[محمد علی زکریایی|زکریایی'
(صفحه‌ای تازه حاوی «'''آخرت''' جهانی است که انسان پس از مرگ به آن وارد می‌شود و در آنجا جاودانه...» ایجاد کرد)
 
جز (جایگزینی متن - 'ef>محمد علی زکریایی|زکریایی' به 'ef>[[محمد علی زکریایی|زکریایی')
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''آخرت''' جهانی است که [[انسان]] پس از [[مرگ]] به آن وارد می‌شود و در آنجا جاودانه می‌ماند و برای آنچه در [[دنیا]] کرده است، [[پاداش]] و [[کیفر]] می‌بیند<ref>ر.ک: تفسیر نمونه‌، ۱۹/ ۷۱ و ۲۵/ ۴۰۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 40.</ref>.
==فهرست آخرت ==
{{مدخل وابسته}}
===مقدمات===
# معناشناسی:
## آخرت در لغت
## آخرت در قرآن و حديث
## آخرت در مقايسه با دنيا
# ويژگى‌هاى آخرت:
## قرارگاه
## خانه هميشگى
## خانه زندگىِ حقيقى
## حاكميت مطلق حق
## شهود حقايق غيبى
## خانه پاداش كردار نيك و بد
## دشوارى راه
## كاميابى شايستگان
## احاطه آخرت بر دنيا
# اهتمام به آباد ساختن خانه آخرت
===فصل يكم: آخرت‌شناسى===
# نام‌گذارى آخرت
# نخستين منزلگاه آخرت
# مقايسه ميان آخرت و دنيا
# ويژگى‌هاى آخرت:
## سراى ماندن
## سراى ماندگارى
## سراى زندگىِ حقيقى
## سراى حق
## سراى بيدارى
## سراى يقين
## سراى سزا
## سراى محصور در ناملايمات
## سرايى كه احوال آن تابع شايستگى است
## سراى محيط بر دنيا
=== فصل دوم: اهتمام به آخرت ===
# تشويق به آخرت‌گرايى
# فرزند آخرت باشيد
# ويژگى‌هاى آخرت‌گرايان
# زنهاردهى از بى‌توجّهى به آخرت
# اندازه پرداختن به آخرت
# ويژگى‌هاى طالبان آخرت:
## رغبت
## شيفتگى
## آمادگى
## كوشش و تلاش
## عمل
## توشه برگرفتن
# آثار اهمّيت دادن به آخرت
=== فصل سوم: ياد آخرت===
# تشويق به يادآورى آخرت
# عوامل يادآورى آخرت
# عوامل از ياد بردن آخرت:
## آرزوى دراز
## دارايى بسيار
## آزمندى به دنيا
## همنشينى با گنه‌پيشگان
## گوش سپردن به آلات لهو و لعب
# آثار ياد كردن آخرت
# آثار از ياد بردنِ آخرت
=== فصل چهارم: آباد كردن آخرت===
# تشويق به كِشتن و آباد كردن آخرت
# بركات آباد كردن آخرت
# آنچه آخرت را آباد مى‌كند
# آنچه آخرت را و يران مى‌كند
=== فصل پنجم: سوداى آخرت===
# تشويق به سوداى آخرت
# معناى سوداگرى آخرت
# زنهاردهى از سودا كردنِ آخرت به دنيا
# نكوهش آنكه آخرتش را به دنياى ديگران بفروشد
{{پایان مدخل وابسته}}


==مقدمه==
'''آخرت''' جهانی است که [[انسان]] پس از [[مرگ]] به آن وارد شده و در آنجا جاودانه می‌ماند و برای آنچه در [[دنیا]] انجام داده، [[پاداش]] و یا [[کیفر]] می‌بیند.
* [[قرآن کریم]] صد و چهار بار از این کلمه، بی قید و اضافه و ده بار همراه کلمه "دار" و "نشأة" و پنج بار با کلمه "اولی" و هشتاد بار در برابر [[دنیا]] و... یاد کرده است. در [[جهان آخرت]]، از [[نظام اجتماعی]] و [[تعاون]] و مدنیت، آن سان که در دنیا وجود دارد، خبری نیست. در آن [[جهان]]، هر [[انسانی]] به نتیجه‌ [[اندیشه]] و [[گفتار]] و [[کردار]] خویش می‌رسد و با آنچه در دنیا کرده است، قرین می‌گردد<ref>{{متن قرآن|وَأَن لَّيْسَ لِلإِنسَانِ إِلاَّ مَا سَعَى}}؛ سوره نجم، آیه ۳۹.</ref>. [[حقیقت]] [[ناب]] تنها در آخرت بر [[انسان]] آشکار می‌گردد و از این رو، [[شک و تردید]] در آنجا برای کسی پیش نمی‌آید و [[اختلاف]] نظری میان [[انسان‌ها]] رخ نمی‌دهد<ref>{{متن قرآن|لَقَدْ كُنتَ فِي غَفْلَةٍ مِّنْ هَذَا فَكَشَفْنَا عَنكَ غِطَاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ}}؛ سوره ق، آیه ۲۲.</ref>. در آن سرا، انسان درمی‌یابد که مؤثر [[راستین]] در وقایع جهان، تنها [[خدا]] بوده و دیگر [[علل]] و اسباب تأثیر مستقل نداشته‌اند<ref>{{متن قرآن|يَوْمَئِذٍ يُوَفِّيهِمُ اللَّهُ دِينَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ}}؛ سوره نور، ۲۵.</ref>. آنچه در آخرت به [[آدمی]] می‌رسد، یا [[نعمت]] است و یا نقمت<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 39.</ref>.
 
* [[لذت]] و [[رنج]] در آن جهان به گونه‌ای دیگر است و با دنیا قیاس‌پذیر نیست: آنان که در جهان آخرت، به [[سعادت]] [[بهشت]] دست می‌یابند، خواهند گرفت، به آنچه [[جان‌ها]] [[آرزو]] می‌کنند و چشم‌ها را خوش می‌آید خواهند رسید و جاودانه در آن خواهند زیست<ref>{{متن قرآن|يُطَافُ عَلَيْهِم بِصِحَافٍ مِّن ذَهَبٍ وَأَكْوَابٍ وَفِيهَا مَا تَشْتَهِيهِ الأَنفُسُ وَتَلَذُّ الأَعْيُنُ وَأَنتُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}؛ سوره زخرف، ۷۱.</ref>. و آنان که به [[دوزخ]] افتند، به کیفرهایی بزرگ گرفتار می‌آیند<ref>{{متن قرآن|إِلاَّ مَن تَوَلَّى وَكَفَرَ فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ الْعَذَابَ الأَكْبَرَ}}؛ سوره غاشیه، آیه ۲۳ و ۲۴.</ref>. [[قرآن]] از [[زندگی]] [[اخروی]] دو گروه [[مؤمنان]] و [[کافران]] بارها سخن گفته است و وعد و وعیدهای [[الهی]] را به تکرار آورده است. از نعمت‌هایی که [[مؤمنان]] بدان می‌رسند، [[زندگی]] در [[بهشت]] است؛ بهشتی که همانند [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] بزرگ است و البته [[خشنودی خدا]]، نعمتی است بسیار بزرگ‌تر که در آخرت نصیب مؤمنان می‌گردد<ref>{{متن قرآن| وَسَارِعُواْ إِلَى مَغْفِرَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ}}؛ سوره آل عمران، آیه ۱۳۳؛ {{متن قرآن|سَابِقُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا كَعَرْضِ السَّمَاء وَالأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاء وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ}}؛ سوره حدید، آیه ۲۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 40.</ref>.
== معناشناسی ==
* [[انسان]] را در [[دنیا]] توانِ آن نیست که به تمام و کمال، نتیجه کوشش‌های خویش را فراچنگ آورد؛ ولی در آخرت، آن را به گونه کامل درمی‌یابد و هیچ عاملی را یارای ممانعت نیست<ref>{{متن قرآن|فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ}}؛ سوره زلزال، آیه ۷ و ۸.</ref>. آنچه [[آدمی]] در دنیا می‌کند، همانند بذری است که می‌بالد و در آخرت بَر می‌دهد و آنان که در دنیا تنها برای بهره‌های [[دنیوی]] می‌کوشند، [[نصیبی]] از آخرت نخواهند برد<ref>{{متن قرآن|مَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الآخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فِي حَرْثِهِ وَمَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَمَا لَهُ فِي الآخِرَةِ مِن نَّصِيبٍ }}؛ سوره شوری، آیه ۲۰.</ref>. در نظرگاه [[قرآنی]]، نه تنها انسان، که همه [[آفریدگان]] در آخرت [[محشور]] می‌شوند و به [[بندگی خدا]] [[اقرار]] می‌کنند<ref>{{متن قرآن|إِن كُلُّ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ إِلاَّ آتِي الرَّحْمَنِ عَبْدًا}}؛ سوره مریم، آیه ۹۳.</ref>. [[ایمان]] به آخرت از آموزه‌های بنیادی [[دین اسلام]] و [[ادیان پیشین]] است<ref>ر.ک: تفسیر نمونه‌، ۱۹/ ۷۱ و ۲۵/ ۴۰۱.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 40.</ref>.
آخرت به معنای واپسین و ناظر به [[حیات]] پس از [[مرگ]] و [[جهان]] [[پاداش]] و [[کیفر]] است. آخرت گاهی در مقابل [[دنیا]] قرار می‌گیرد و گاهی در مقابل اولی. اگر کلمه دنیا به معنای [[قرب]] و نزدیکی باشد معنای آخرت یعنی زندگانی دورتر ما و اگر [[دنیا]] به معنای سطح پایین باشد، آخرت یعنی آنکه در سطح بالاتر قرار دارد<ref>[[مرتضی مطهری]]، [[آشنایی با قرآن]]، جلد اول و دوم، ص۱۳۸.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۴۱.</ref> باید توجه داشت [[ایمان]] به آخرت از آموزه‌های بنیادی [[دین اسلام]] و [[ادیان پیشین]] است<ref>ر.ک: تفسیر نمونه‌، ۱۹/ ۷۱ و ۲۵/ ۴۰۱.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 40.</ref>
==[[آخرت در قرآن]]==
در آیات زیادی از [[قرآن کریم]] واژۀ آخرت به کار رفته و توضیحاتی دربارۀ آن داده شده است مانند اینکه:
#در [[جهان آخرت]]، از [[نظام اجتماعی]] و [[تعاون]] و مدنیت، همانطور که در دنیا وجود دارد، خبری نیست.  
#در آن [[جهان]]، هر [[انسانی]] به نتیجه‌ [[اندیشه]] و [[گفتار]] و [[کردار]] خویش می‌رسد و با آنچه در دنیا کرده است، همراه می‌شود<ref>{{متن قرآن|وَأَن لَّيْسَ لِلإِنسَانِ إِلاَّ مَا سَعَى}}؛ سوره نجم، آیه ۳۹.</ref>.  
#[[حقیقت]] [[ناب]] تنها در آخرت برای [[انسان]] آشکار می‌گردد و از این رو، [[شک و تردید]] در آنجا برای کسی پیش نمی‌آید و [[اختلاف]] نظری میان [[انسان‌ها]] رخ نمی‌دهد<ref>{{متن قرآن|لَقَدْ كُنتَ فِي غَفْلَةٍ مِّنْ هَذَا فَكَشَفْنَا عَنكَ غِطَاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ}}؛ سوره ق، آیه ۲۲.</ref>.  
#[[انسان]] در آخرت متوجه می‌شود مؤثر [[راستین]] در وقایع جهان، تنها [[خداوند]] بوده و [[علل]] و اسباب دیگر تأثیر مستقلی نداشته‌اند<ref>{{متن قرآن|يَوْمَئِذٍ يُوَفِّيهِمُ اللَّهُ دِينَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ}}؛ سوره نور، ۲۵.</ref>.  
#آنچه در آخرت به [[انسان]] می‌رسد، یا [[نعمت]] است و یا نقمت.
#[[لذت]] و [[رنج]] در آن جهان به گونۀ دیگری است و با دنیا قابل قیاس نیست: <ref>{{متن قرآن|يُطَافُ عَلَيْهِم بِصِحَافٍ مِّن ذَهَبٍ وَأَكْوَابٍ وَفِيهَا مَا تَشْتَهِيهِ الأَنفُسُ وَتَلَذُّ الأَعْيُنُ وَأَنتُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}؛ سوره زخرف، ۷۱.</ref>.<ref>{{متن قرآن|إِلاَّ مَن تَوَلَّى وَكَفَرَ فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ الْعَذَابَ الأَكْبَرَ}}؛ سوره غاشیه، آیه ۲۳ و ۲۴.</ref>
#[[دنیا]] قابلیت آن را ندارد که [[انسان‌ها]] نتیجه تلاش‌های خود را به صورت کامل بگیرند، ولی در آخرت، آن را به گونه کامل درمی‌یابد و هیچ عاملی مانع آن نیست<ref>{{متن قرآن|فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ}}؛ سوره زلزال، آیه ۷ و ۸.</ref>.  
#هر کاری که [[انسان]] در [[دنیا]] انجام می‌‌دهد به منزلۀ بذری است که می‌‌کارد و در آخرت درو خواهد نمود<ref>{{متن قرآن|مَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الآخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فِي حَرْثِهِ وَمَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَمَا لَهُ فِي الآخِرَةِ مِن نَّصِيبٍ }}؛ سوره شوری، آیه ۲۰.</ref>.  
#از دیدگاه [[قرآن]] نه تنها انسان که همه [[آفریدگان]] در آخرت [[محشور]] می‌شوند و به [[بندگی خدا]] [[اقرار]] می‌کنند<ref>{{متن قرآن|إِن كُلُّ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ إِلاَّ آتِي الرَّحْمَنِ عَبْدًا}}؛ سوره مریم، آیه ۹۳.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 40.</ref>.
 
==[[قیامت]] در [[فرهنگ]] [[مطهر]]==
قیامت [[روز]] رسیدگی است، روزی است که [[محکمه]] [[عدل]] تشکیل می‌شود، تنها محکمه عدلی که مربوط به همه [[جهان]] است<ref>اسلام و مقتضیات زمان، ج۱، ص۳۹۶.</ref>. [[قرآن]] از آن جهت [[نظام]] [[موت]] و [[حیات]] روی [[زمین]] را مثال می‌آورد که ما آن را به عنوان نمونه کوچکی از یک حیات کلّی‌تر بشناسیم و در کار قیامت استبعاد نکنیم و آن را خارج از مجموعه [[نظامات]] و [[سنن]] [[آفرینش]] ندانیم. [[قرآن کریم]] می‌گوید “قیامت تجدید حیات است و تجدید حیات چیزی است که نمونه کوچک آن را در روی زمین می‌بینیم. در [[حدیث]] است که [[پیغمبر اکرم]] می‌فرمود: {{متن حدیث|إذا رأیتم الربیع فأکثروا ذکر النشور}}. هر وقت [[بهار]] را دیدید بسیار از قیامت یاد کنید<ref>مجموعه آثار، ج۲، ص۵۲۸.</ref>.
 
===قیامت کبری===
مرحله دوم حیات جاوید، قیامت کبری است. قیامت کبری بر خلاف [[عالم برزخ]] که مربوط به فرد است و هر فردی بلافاصله وارد عالم برزخ می‌گردد، مربوط است به جمع، یعنی به همه افراد و همه عالم؛ حادثه‌ای است که همه اشیاء و همه [[انسان‌ها]] را در برمی گیرد و واقعه‌ای است که برای کل جهان رخ می‌دهد؛ کل جهان وارد مرحله‌ای جدید و حیات جدید و نظام جدید می‌گردد. قرآن کریم که ما را از حادثه بزرگ قیامت [[آگاه]] کرده است، [[ظهور]] این حادثه بزرگ را مقارن با خاموش شدن [[ستارگان]]، بی‌فروغ شدن [[خورشید]]، خشک شدن دریاها، هموار شدن ناهمواری‌ها، متلاشی شدن کوه‌ها و پیدایش لرزش‌ها و غرّش‌های عالم‌گیر و دگرگونی‌ها و انقلاب‌های [[عظیم]] و بی‌مانند بیان کرده است. مطابق آنچه از قرآن کریم استفاده می‌شود تمامی عالم به سوی انهدام و خرابی می‌رود و همه چیز نابود می‌شود و بار دیگر جهان نوسازی می‌شود و تولّدی دیگر می‌یابد و با [[قوانین]] و نظامات دیگر که با قوانین و نظامات فعلی جهان تفاوت‌های اساسی دارد، ادامه می‌یابد و برای همیشه باقی می‌ماند<ref>مجموعه آثار، ج۲، ص۵۱۹.</ref>.


==آخرت در فرهنگ مطهر==
==آخرت در فرهنگ مطهر==
خط ۱۲: خط ۹۷:
==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس2}}
{{پانویس2}}
==فهرست آخرت ==
===مقدمات===
# معناشناسی:
## آخرت در لغت
## آخرت در قرآن و حديث
## آخرت در مقايسه با دنيا
# ويژگى‌هاى آخرت:
## قرارگاه
## خانه هميشگى
## خانه زندگىِ حقيقى
## حاكميت مطلق حق
## شهود حقايق غيبى
## خانه پاداش كردار نيك و بد
## دشوارى راه
## كاميابى شايستگان
## احاطه آخرت بر دنيا
# اهتمام به آباد ساختن خانه آخرت
===فصل يكم: آخرت‌شناسى===
# نام‌گذارى آخرت
# نخستين منزلگاه آخرت
# مقايسه ميان آخرت و دنيا
# ويژگى‌هاى آخرت:
## سراى ماندن
## سراى ماندگارى
## سراى زندگىِ حقيقى
## سراى حق
## سراى بيدارى
## سراى يقين
## سراى سزا
## سراى محصور در ناملايمات
## سرايى كه احوال آن تابع شايستگى است
## سراى محيط بر دنيا
=== فصل دوم: اهتمام به آخرت ===
# تشويق به آخرت‌گرايى
# فرزند آخرت باشيد
# ويژگى‌هاى آخرت‌گرايان
# زنهاردهى از بى‌توجّهى به آخرت
# اندازه پرداختن به آخرت
# ويژگى‌هاى طالبان آخرت:
## رغبت
## شيفتگى
## آمادگى
## كوشش و تلاش
## عمل
## توشه برگرفتن
# آثار اهمّيت دادن به آخرت
=== فصل سوم: ياد آخرت===
# تشويق به يادآورى آخرت
# عوامل يادآورى آخرت
# عوامل از ياد بردن آخرت:
## آرزوى دراز
## دارايى بسيار
## آزمندى به دنيا
## همنشينى با گنه‌پيشگان
## گوش سپردن به آلات لهو و لعب
# آثار ياد كردن آخرت
# آثار از ياد بردنِ آخرت
=== فصل چهارم: آباد كردن آخرت===
# تشويق به كِشتن و آباد كردن آخرت
# بركات آباد كردن آخرت
# آنچه آخرت را آباد مى‌كند
# آنچه آخرت را و يران مى‌كند
=== فصل پنجم: سوداى آخرت===
# تشويق به سوداى آخرت
# معناى سوداگرى آخرت
# زنهاردهى از سودا كردنِ آخرت به دنيا
# نكوهش آنكه آخرتش را به دنياى ديگران بفروشد
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش